Sallatë me Brokoli dhe Karrota

Hyrje

Sallatë me Brokoli dhe Karrota ndërtohet rreth brokolit të përvëluar shkurt, karrotave të grira dhe një salce të freskët me kos e limon. Brokoli futet vetëm dy minuta në ujë me valë dhe ftohet menjëherë, ndërsa salca përzihet veç.

Shenja kryesore e gatishmërisë është ngjyra jeshile e fortë e brokolit dhe kërcitja e lehtë kur kafshohet.

Shërbejeni të ftohtë si sallatë dreke ose pranë mishit të pjekur. Ruajeni të mbuluar në frigorifer deri në 24 orë dhe shtoni farat vetëm para servirjes.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përgatitni brokolin: Ndajeni brokolin në lule me madhësi të afërt dhe shpëlajeni. Vini një tenxhere me ujë të kripur në valë të plotë.
2. Përvëlojeni: Hidheni brokolin në ujin që zien për 2 minuta, derisa të marrë ngjyrë jeshile të fortë por të mbetet krokant.
3. Ftoheni: Kullojeni dhe kalojeni menjëherë në ujë shumë të ftohtë për 2 minuta. Kullojeni sërish dhe thajeni mirë.
4. Përzieni salcën: Rrihni kosin me limonin, mustardën, vajin, pak kripë dhe piper derisa salca të bëhet e njëtrajtshme.
5. Bashkoni sallatën: Vendosni brokolin dhe karrotat në tas. Shtoni salcën gradualisht dhe përziejini pa shtypur lulet e brokolit.
6. Ftohni dhe shërbeni: Lëreni sallatën 15 minuta në frigorifer. Kontrolloni kripën dhe shtoni farat menjëherë para servirjes.

Këshilla nga Kuzhina

• Thajeni brokolin para salcës që sallata të mos ujitet.
• Mos e zieni më shumë se 2-3 minuta; duhet të mbetet krokant.
• Farat piqini 2 minuta në tigan të thatë për aromë më të plotë.

Si të Servirni

Shërbejeni të ftohtë, pasi të ketë pushuar 15 minuta në frigorifer, në një tas të gjerë ose në një pjatë të cekët, që lulet e brokolit të mos shtypen nën njëra-tjetrën. Hidhni sipër farat e lulediellit vetëm në çastin e fundit, që të mbeten krokante, dhe pak piper të zi të sapobluar.

Si pjatë anësore shkon mirë me pulë të pjekur në furrë, qofte, bërxolla në skarë ose peshk të pjekur, sepse salca e ftohtë me kos e limon sjell freski pranë pjatës së ngrohtë. Në tryezën e mezeve vendoseni pranë djathit të bardhë, ullinjve dhe bukës së thekur. Për një drekë të lehtë pa mish, shoqërojeni me vezë të ziera fort ose me një copë byrek me spinaq.

Meqë salca është me kos, mos e lini sallatën jashtë frigoriferit më shumë se 2 orë. Tepricat ruajini të mbuluara në frigorifer dhe hajini brenda 24 orëve.

Variacione Rajonale

• Zëvendësoni kosin me kos bimor pa sheqer.
• Shtoni mollë të prerë hollë për kontrast të ëmbël.
• Përdorni arra në vend të farave të lulediellit.

Çfarë është Sallatë me Brokoli dhe Karrota?

Sallata me brokoli dhe karrota është një sallatë e ftohtë perimesh, ku brokoli i përvëluar shkurt dhe karrotat e grira, të pagatuara, lidhen me një salcë të trashë me kos. Brokoli nuk zihet derisa të zbutet: qëndron vetëm 2 minuta në ujë të kripur që vlon fort dhe kalon menjëherë në ujë shumë të ftohtë. Kështu lulet marrin ngjyrë jeshile të fortë, e humbin pak ashpërsinë e brokolit të pazier dhe mbeten krokante.

Salca bëhet me kos të trashë, lëng limoni, mustardë dhe pak vaj ulliri. Kosi i jep sallatës butësi dhe thartirë të lehtë, limoni e freskon, ndërsa mustarda shton pak djegësi dhe e ndihmon vajin të përzihet njëtrajtësisht me kosin. Karrotat, të grira trashë, sjellin ëmbëlsi dhe një ngjyrë portokalli që bie në sy pranë brokolit jeshil. Farat e lulediellit, që hidhen në fund, i japin pjatës kërcitje dhe një shije të lehtë arrash.

Kjo sallatë ndryshon nga sallata me lulelakër të zier mirë, të rregulluar me vaj e limon, dhe nga turshia e brokolit, që ruhet në uthull për javë të tëra. Salca nuk ka majonezë, prandaj sallata del më e lehtë se sallatat kremoze të zakonshme. Është vegjetariane, por jo vegane, sepse salca ka kos.

Historia e Pjatës

Brokoli dhe karrota kanë histori të ndryshme, ndërsa vetë kjo sallatë nuk ka një origjinë të dokumentuar si recetë më vete. Brokoli i përket së njëjtës specie me lakrën dhe lulelakrën dhe forma e tij e sotme u përzgjodh kryesisht në Itali, ku kultivohet prej shekujsh. Emri vjen nga italishtja: broccolo, në shumës broccoli, është formë zvogëluese e fjalës brocco, që do të thotë filiz ose degëz. Prej andej u përhap ngadalë në pjesë të tjera të Evropës, ndërsa gjatë shekullit XX u bë perime e zakonshme në shumë vende.

Karrota e kultivuar rrjedh nga karrota e egër. Kultivimi i saj i hershëm zakonisht vendoset në Azinë Qendrore, në rajonin e Afganistanit dhe të Iranit të sotëm, ku karrotat e para kishin ngjyrë vjollcë ose të verdhë. Karrota portokalli, që e njohim sot, u përzgjodh më vonë në Evropën perëndimore, sidomos në Holandë, rreth shekujve XVI-XVII. Ngjyrën ia jep beta-karotina, një pigment që e ka marrë emrin pikërisht nga karrota.

Nuk ka të dhëna të sakta se kur nisi të kultivohej brokoli në trevat shqiptare, ndërsa karrota sot rritet kudo në kopshte dhe përdoret shpesh në turshi, supa e sallata. Salca me kos e afron këtë sallatë me kuzhinën shqiptare e ballkanike, ku kosi përdoret gjerësisht në pjata të ftohta, si te taratori. Përvëlimi i shkurtër, pra zierja për pak minuta dhe ftohja e menjëhershme, është teknikë e përgjithshme kuzhine për të ruajtur ngjyrën dhe krokantësinë e perimeve të gjelbra.