Supë Krem me Lulelakër

Hyrje

Supa krem me lulelakër është një supë e bardhë, e butë dhe e lëmuar, ku lulelakra mbetet në qendër dhe nuk mbulohet nga erëza të forta. Lulet zihen bashkë me patate në lëng pule ose perimesh, bluhen derisa të mos mbetet asnjë copë dhe në fund supa zbutet me pak qumësht. Shija është e ëmbël, me një nuancë të lehtë arre dhe me aromën e ngrohtë të arrëmyshkut. Është një nga mënyrat më të thjeshta për të gatuar lulelakrën e vjeshtës dhe të dimrit, kur tregjet e kanë me bollëk.

Gjithçka nis me qepën dhe hudhrën, të zbutura në gjalpë pa marrë ngjyrë, që supa të mbetet e bardhë dhe e ëmbël. Lulelakra dhe patatet përzihen disa minuta në gjalpë, pastaj ziejnë 20-25 minuta, derisa piruni të hyjë pa asnjë rezistencë, dhe bluhen me blender zhytës direkt në tenxhere. Patatet lëshojnë niseshte dhe e trashin supën natyrshëm, ndaj nuk nevojiten as miell, as krem. Qumështi shtohet pas bluarjes dhe supa vetëm ngrohet, pa vluar, që qumështi të mos pritet. Receta është e lehtë dhe kërkon rreth një orë.

Servireni si pjatë të parë në drekë ose darkë, para një gjelle me mish, peshk ose perime, ose si darkë të lehtë me bukë të thekur me hudhër dhe një sallatë dimri anash. Për gjashtë persona dalin tasa të bollshëm. Supa ruhet mirë në frigorifer për 3-4 ditë, ndaj mund ta gatuani një herë dhe ta ringrohni në ditët në vijim. Pa qumësht ngrin mirë, kështu që një pjesë mund ta ngrini dhe t'i shtoni qumështin ditën kur e ringrohni.

Përbërësit

Për 6 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e perimeve: Hiqni gjethet dhe kërcellin e trashë të lulelakrës, pastaj ndajeni në lule të vogla. Lajini lulet mirë dhe kullojini. Qëroni patatet dhe pritini në kuba rreth 2 cm, që të zbuten njësoj me lulet. Grini imët qepën dhe hudhrat, ndërsa lëngun ngroheni në një tenxhere të vogël.

   💡 Këshillë: Lulet e vogla gatuhen më njëtrajtësisht.

2. Kaurdisja e bazës: Shkrijeni gjalpin (ose ngrohni vajin e ullirit) në një tenxhere të madhe në zjarr mesatar. Shtoni qepën dhe kaurdiseni rreth 5 minuta, duke e përzier, derisa të zbutet dhe të bëhet e tejdukshme, pa marrë ngjyrë. Shtoni hudhrat dhe gatuani edhe 1 minutë, derisa të nxjerrin aromë.

   💡 Këshillë: Mos e lini qepën të marrë ngjyrë, se do ta ndryshojë shijen dhe ngjyrën e supës.

3. Shtimi i perimeve: Shtoni lulelakrën dhe patatet në tenxhere dhe përziejini me lugë druri për 2-3 minuta, që të lyhen mirë me gjalpin dhe qepën. Mos i lini të marrin ngjyrë: mjafton që lulet të nxehen mirë dhe të fillojnë të lëshojnë aromë.

   💡 Këshillë: Ky hap i jep supës shije më të plotë.

4. Zierja: Derdhni lëngun e ngrohtë, shtoni pak kripë dhe piperin e bardhë dhe lëreni të marrë vlim pa kapak. Pastaj ulni zjarrin, mbulojeni gjysmërisht dhe lëreni të ziejë ngadalë për 20-25 minuta, derisa lulelakra dhe patatet të jenë plotësisht të buta dhe të shtypen lehtë me lugë.

   💡 Këshillë: Kontrolloni gatimin duke shpuar pataten me pirun - duhet të hyjë lehtë.

5. Bluarja: Hiqeni tenxheren nga zjarri. Me blender zhytës, bluajeni supën direkt në tenxhere për 1-2 minuta, derisa të jetë plotësisht e lëmuar, si kadife. Në blender të zakonshëm, lëreni të ftohet pak dhe bluajeni me pjesë, duke e mbushur deri në gjysmë dhe duke lënë avullin të dalë nga hapja e kapakut.

   💡 Këshillë: Për strukturë edhe më të lëmuar, kalojeni nëpër sitë të imët.

6. Finalizimi: Vendoseni supën sërish në tenxhere, në zjarr të ulët. Shtoni qumështin dhe arrëmyshkun dhe ngroheni 3-5 minuta, duke e përzier, derisa të nxehet mirë dhe të nxjerrë avull, pa e lënë të vlojë. Provojeni dhe rregulloni kripën dhe piperin. Nëse ju duket shumë e dendur, hollojeni me pak qumësht.

   💡 Këshillë: Vlimi pas shtimit të qumështit mund ta bëjë supën kokrrizore.

7. Servirja: Nëse përdorni fara kungulli, thekini 2-3 minuta në një tigan të thatë në zjarr mesatar, duke e tundur tiganin, derisa të fryhen pak dhe të marrin aromë. Hidheni supën në tasa të ngrohtë, spërkatni sipër majdanozin e grirë dhe, sipas dëshirës, një fije vaj ulliri dhe farat e thekura. Shërbejeni menjëherë.

   💡 Këshillë: Shoqërojeni me bukë të thekur me hudhër.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni lulelakër me lule të bardha e të dendura, pa njolla kafe dhe me gjethe të gjelbra, jo të vyshkura, rreth kokës; këto janë shenjat e një perimeje të freskët.
• Lini mënjanë disa lule të vogla të ziera pa i bluar dhe vendosini sipër supës në fund, për pamje më të bukur dhe pak strukturë.
• Kur përdorni lëng të gatshëm ose kub, që shpesh janë të kripur, në hapin e zierjes shtoni vetëm pak kripë dhe rregullojeni në fund, pasi të keni provuar supën.
• Pak lëng limoni në fund, rreth 1 lugë çaji, i jep supës freski dhe balancon ëmbëlsinë natyrale të lulelakrës.
• Për shije më të pasur, shtoni në fund pak parmixhan ose kaçkavall të grirë dhe përzieni derisa të shkrihet.
• Supën që tepron ftojeni dhe futeni në frigorifer brenda 2 orësh, në enë të mbyllur; konsumojeni brenda 3-4 ditëve dhe ringroheni derisa të nxehet mirë në gjithë masën.

Si të Servirni

Supa krem me lulelakër hahet më mirë e nxehtë, por jo e valë, në tasa të thellë ose në pjata supe të gjera. Para se ta servirni, spërkatni sipër majdanoz të grirë imët, hidhni një fije vaj ulliri ekstra të virgjër në formë spirale dhe pak piper të sapobluar. Një lugë fara kungulli të thekura i jep pak krokantësi, ndërsa pak parmixhan i grirë e bën shijen më të kripur dhe më të thellë.

Shoqërimi më i thjeshtë është buka e thekur: feta buke të lyera me pak vaj ulliri, të pjekura në furrë derisa të marrin ngjyrë dhe të fërkuara me hudhër sa janë ende të ngrohta. Si pjatë e parë, supa shkon mirë para mishit të pjekur në furrë, një tave me perime ose peshkut të pjekur. Si darkë e lehtë, mjafton me një sallatë dimri me lakër të bardhë, karotë dhe limon.

Variacione Rajonale

• Me djathë blu: Shtoni 50 g gorgonzola ose roquefort në fund të gatimit dhe përzieni derisa të shkrihet; supa merr shije të fortë dhe të kripur, ndaj kripën shtojeni vetëm pasi ta keni provuar.
• Me kerri: Shtoni 1 lugë çaji pluhur kerri ose 1/2 lugë çaji kurkuma bashkë me hudhrën, për aromë më të fortë dhe ngjyrë të verdhë të ngrohtë.
• Me spec të kuq të pjekur: Bluani bashkë me supën gjysmën e një speci të kuq të pjekur në furrë dhe të qëruar, për ngjyrë portokalli të zbehtë dhe shije më të ëmbël.
• Me krem gatimi: Zëvendësoni qumështin me 150 ml krem gatimi, të shtuar në fund si qumështi, për një supë më të pasur dhe më të dendur.
• Me proshutë krokante: Skuqni në tigan të thatë disa feta proshute derisa të bëhen krokante, thërrmojini dhe hidhini sipër çdo tasi para servirjes.

Çfarë është Supë Krem me Lulelakër?

Supa krem me lulelakër është një supë perimesh e bluar plotësisht, ku lulelakra dhe patatet e ziera kthehen në një masë homogjene, me ngjyrë të bardhë të zbehtë dhe strukturë të lëmuar si kadife. Ndryshe nga supat me perime në copa, këtu asgjë nuk mbetet e dallueshme në lugë. Lulelakra jep shijen dhe pjesën më të madhe të trupit, patatet e trashin me niseshtenë e tyre, ndërsa qumështi dhe gjalpi i japin butësi dhe një shije më të plotë.

Në kuzhinën klasike franceze, supat që trashen me vetë perimet e bluara, shpesh me ndihmën e patates, quhen supa pure, ndërsa velouté-ja trashet me miell të gatuar në gjalpë. Kjo recetë i përket grupit të parë: nuk ka miell dhe as krem. Arrëmyshku shoqërohet shpesh me lulelakrën dhe me salcat me qumësht, si beshameli; këtu shtohet vetëm një majë, sa për ta theksuar shijen pa e mbuluar.

Gatimi kërkon pak kujdes, jo teknikë të vështirë: qepa zbutet pa marrë ngjyrë, perimet ziejnë derisa të jenë shumë të buta dhe supa bluhet gjatë, mundësisht me blender zhytës direkt në tenxhere. Qumështi shtohet në fund dhe supa vetëm ngrohet. Për një strukturë edhe më të imët, mund ta kaloni nëpër sitë të imët pas bluarjes.

Historia e Pjatës

Lulelakra i përket së njëjtës specie bimore me lakrën dhe brokolin, por prej saj hahet koka e dendur e luleve që ende nuk kanë çelur. Origjina e saktë e saj nuk dihet me siguri, por zakonisht vendoset në Mesdheun lindor; botanistë arabë të shekujve XII dhe XIII e përshkruajnë dhe shkruajnë se vinte nga Qipro. Në Itali dhe në Francë njihej të paktën që nga shekulli XVI, dhe me kohë u bë perime e zakonshme në gjithë Evropën.

Supa krem me lulelakër ka një vend të njohur në kuzhinën klasike franceze, ku ajo, si edhe gatime të tjera me lulelakër, mban emrin «Du Barry». Emri i referohet konteshës Du Barry, figurë e oborrit francez të shekullit XVIII, por arsyeja pse lulelakra u lidh me emrin e saj nuk dihet me siguri. Para blenderëve elektrikë, perimet e ziera për këto supa kaloheshin me dorë nëpër sitë ose me mulli perimesh, punë e gjatë që sot bëhet për pak minuta.

Në kuzhinën shqiptare lulelakra përdoret shpesh në turshi, e skuqur me vezë e miell, e pjekur në furrë ose e zier si garniturë. Supat e bluara deri në krem lidhen më shumë me kuzhinën evropiane të shekujve të fundit sesa me traditën e vjetër shqiptare, dhe nuk ka të dhëna të sakta se kur u bënë të zakonshme në shtëpitë shqiptare. Sot kjo supë gatuhet shpesh në shtëpi, me perime që gjenden lehtësisht në treg.