Supë me Tortellini dhe Spinaq

Hyrje

Kjo supë me tortellini dhe spinaq është nga ato pjata që e zgjidhin darkën e një dite të ngarkuar pa e kursyer shijen. Tortellinët e vegjël me djathë, perimet e kaurdisura ngadalë dhe gjethet e njoma të spinaqit notojnë në një lëng pule të kthjellët e aromatik, që ngroh pa rënduar. Ka diçka ngushëlluese te kjo pjatë: brumi i butë, mbushja me djathë që shkrihet në gojë dhe lëngu i nxehtë me pak limon e parmixhano sipër. Gjithçka gatuhet në një tenxhere të vetme.

Receta mbështetet te disa hapa të thjeshtë, por secili ka rëndësinë e vet. Qepa, karota dhe selinoja kaurdisen në vaj ulliri për 8-10 minuta, derisa të zbuten pa marrë ngjyrë; kjo bazë i jep lëngut ëmbëlsi dhe thellësi. Tortellinët hidhen vetëm kur perimet janë gati dhe ziejnë me valë të butë, që të mos çahen. Spinaqi shtohet i fundit, me zjarrin të fikur, dhe vyshket brenda 1-2 minutash duke ruajtur ngjyrën e gjelbër. Kripa rregullohet në fund, sepse djathi i tortellinëve dhe parmixhanoja shtojnë kripë vetë.

Supa shkon mirë si darkë e plotë në mbrëmjet e ftohta të vjeshtës e të dimrit, me bukë të thekur. Mund ta shërbeni edhe si pjatë të parë në një drekë familjare, në porcione më të vogla. Shumë fëmijë i pëlqejnë tortellinët, ndaj supa është mënyrë e thjeshtë për t'ua sjellë spinaqin në pjatë. Me tortellini të gatshëm nga dyqani, e keni në tavolinë për rreth 50 minuta, nga prerja e qepës deri te servirja. Gatuajeni sa për një vakt: tortellinët fryhen kur presin në lëng.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e Perimeve: Qëroni qepën dhe grijeni imët. Qëroni karotën dhe priteni bashkë me selinon në kubikë rreth 1 cm. Grini imët hudhrën. Lani spinaqin në një legen me ujë të ftohtë dy-tri herë, derisa të mos mbetet rërë në fund, dhe kullojeni mirë. Nëse gjethet janë të mëdha, hiqni bishtat e fortë dhe pritini në rripa. Grini parmixhanon.
2. Kaurdisja e Bazës: Ngrohni vajin e ullirit në një tenxhere 4-litërshe me fund të trashë, në zjarr mesatar. Shtoni qepën, karotën, selinon dhe një majë kripë. Kaurdisini 8-10 minuta duke i trazuar herë pas here, derisa qepa të bëhet e tejdukshme dhe perimet të zbuten pa marrë ngjyrë. Shtoni hudhrën dhe trumzën dhe trazoni edhe 1 minutë, vetëm sa të lëshojnë aromë.

   💡 Këshillë: Një majë kripë në fillim i ndihmon perimet të lëshojnë lëngun e tyre dhe të zbuten pa u skuqur.

3. Zierja e Lëngut: Hidhni lëngun e pulës, ngrini zjarrin dhe çojeni supën në valë. Pastaj ulni zjarrin, mbulojeni pjesërisht me kapak dhe lëreni të ziejë lehtë 12-15 minuta, derisa karota të shpohet lehtë me majën e thikës. Provoni lëngun, por kripën shtojeni me kursim, sepse djathi i tortellinëve dhe parmixhanoja do t'i shtojnë kripë supës.
4. Zierja e Tortellinëve: Ngrini pak zjarrin, sa supa të vlojë lehtë, por jo me vrull. Hidhni tortellinët dhe trazojini butë me lugë druri, që të mos ngjiten në fund. Ziejini aq sa shkruan në paketim, zakonisht 3-5 minuta për tortellinët e freskët, derisa të ngrihen në sipërfaqe dhe brumi në palosje të jetë i butë. Çani një për provë: mbushja duhet të jetë e nxehtë deri në mes.
5. Shtimi i Spinaqit: Fikni zjarrin. Hidhni spinaqin me grushte dhe shtyjeni butë poshtë lëngut me lugë, duke e trazuar me kujdes që të mos çani tortellinët. Nxehtësia e supës mjafton: brenda 1-2 minutash gjethet vyshken, por mbeten të gjelbra e të freskëta. Mos e zieni spinaqin më gjatë, sepse errësohet, humbet formën dhe merr shije metalike.

   💡 Këshillë: Gjethet e reja të spinaqit nuk kanë nevojë të priten; hidhini të plota.

6. Erëzimi Përfundimtar: Shtoni lëngun e limonit dhe trazoni butë. Provoni supën me një lugë që merr edhe lëng, edhe një tortellin, sepse vetëm kështu kuptoni sa kripë ka vërtet. Rregullojeni me kripë dhe piper të zi të sapobluar. Limoni nuk duhet të ndihet si thartirë më vete; ai vetëm e freskon lëngun dhe e zbut shijen e rëndë të djathit.
7. Servirja: Ndajeni supën menjëherë në pjata të thella të ngrohura, duke u kujdesur që secila të marrë tortellini, perime dhe spinaq njësoj. Spërkatni sipër parmixhanon e grirë dhe pak piper të zi. Shërbejeni sa është e nxehtë, sepse tortellinët vazhdojnë të thithin lëng dhe zbuten tepër nëse supa pret gjatë në tenxhere. Supën e mbetur ftoheni dhe futeni në frigorifer brenda dy orësh.

Këshilla nga Kuzhina

• Përdorni lëng pule me pak kripë ose lëng të bërë në shtëpi. Djathi i tortellinëve dhe parmixhanoja shtojnë kripë, ndaj një lëng i kripur që në fillim e bën supën të rëndë.
• Nëse e dini që do të mbetet supë, zieni tortellinët veçmas në ujë me kripë dhe hidhini në pjatë para lëngut. Kështu nuk fryhen gjatë natës në frigorifer.
• Mund të hidhni në lëng një copë kore (lëkurë) parmixhanoje gjatë 12-15 minutave të zierjes dhe ta hiqni para tortellinëve. Ajo i jep lëngut shije më të plotë djathi.
• Mund ta përgatitni bazën me perime dhe lëng një ditë më parë dhe ta mbani në frigorifer. Para darkës e çoni në valë dhe shtoni vetëm tortellinët dhe spinaqin.
• Për spinaq të ngrirë, përdorni rreth 100 g. Shkrijeni dhe shtrydheni mirë nga uji para se ta hidhni, që të mos e turbullojë lëngun.

Si të Servirni

Shërbejeni supën sapo të jetë gati, në pjata të thella të ngrohura më parë, që të mbajë nxehtësinë deri në lugën e fundit. Në çdo pjatë spërkatni parmixhano të grirë dhe pak piper të zi të sapobluar. Kush e do më të freskët mund të shtrydhë sipër edhe pak limon, ndërsa disa pika vaj ulliri të mirë i japin aromë pa e rënduar.

Si shoqërim mjafton bukë fshati e freskët ose feta bukë të thekura me hudhër. Për një vakt më të plotë, pas supës shkon mirë një sallatë jeshile me marule, rukola dhe ullinj, e erëzuar me vaj ulliri dhe uthull. Si pjatë e parë, shërbejeni në porcione më të vogla, para peshkut të pjekur ose pulës në furrë. Të rriturit mund ta shoqërojnë me një gotë verë të bardhë të thatë.

Variacione Rajonale

• Me Domate: Pas hudhrës shtoni 400 g domate të grira ose pelate dhe ziejini 10 minuta para se të hidhni lëngun. Supa del e kuqe dhe pak më e trashë, si versionet e përhapura në kuzhinat italo-amerikane.
• Me Pulë: Në hapin 3, futni në lëng një gjoks pule rreth 250 g dhe ziejeni lehtë 15-18 minuta, derisa të arrijë 74°C në mes. Nxirreni, copëtojeni me dy pirunë dhe kthejeni në tenxhere bashkë me spinaqin.
• Vegjetariane: Përdorni lëng perimesh dhe tortellini me djathë ose me djathë e spinaq, duke parë në etiketë që djathi i mbushjes të mos jetë bërë me mullëz shtazore. Për sipër zgjidhni djathë të fortë me mullëz jo shtazore, sepse parmixhanoja klasike përgatitet me mullëz shtazore.
• Me Kungull të Njomë: Shtoni një kungull të njomë rreth 200 g, të prerë në kubikë, 5 minuta para tortellinëve. Në verë mund ta zëvendësoni trumzën me borzilok të freskët, të hedhur në fund.
• Tortellini in Brodo: Për versionin klasik të Bolonjës, hiqni perimet dhe spinaqin dhe zieni tortellini me mbushje mishi në lëng mishi të kthjellët, të kulluar mirë. Shërbehet vetëm me parmixhano sipër.

Çfarë është Supë me Tortellini dhe Spinaq?

Supa me tortellini dhe spinaq është supë e lëngshme me lëng të kthjellët, ku tortellinët janë thelbi i pjatës. Tortellinët janë makarona të mbushura: brumë i hollë me vezë, i prerë në katrorë të vegjël, i mbushur, i palosur në trekëndësh dhe i mbështjellë rreth gishtit në formë unaze. Për këtë supë përdoren zakonisht tortellini të freskët me djathë, që shiten në frigoriferët e dyqaneve dhe gatuhen për pak minuta.

Ndryshe nga tortellini in brodo i Bolonjës, ku tortellinët me mish shërbehen vetëm në lëng mishi, pa perime, ky version është supë shtëpie më e plotë. Karota dhe selinoja, të prera në kubikë të vegjël, mbushin lugën bashkë me tortellinët, qepa e kaurdisur i jep lëngut ëmbëlsi, ndërsa limoni e freskon. Supa nuk bluhet dhe nuk lidhet me vezë apo kos; niseshteja që lëshojnë tortellinët gjatë zierjes e trash vetëm pak.

Spinaqi është zgjedhje e natyrshme për këtë supë, sepse gatuhet për një minutë dhe nuk e turbullon lëngun. Mbushja me djathë, zakonisht rikota dhe parmixhano, shkon mirë me shijen e gjelbër, pak minerale, të spinaqit. Supa nuk ka copa mishi, por lëngu i pulës i jep trup; me lëng perimesh dhe djathë të bërë me mullëz jo shtazore bëhet vegjetariane.

Historia e Pjatës

Tortellinët vijnë nga Emilia-Romanja, në veri të Italisë, dhe lidhen sidomos me Bolonjën e Modenën, dy qytete që prej kohësh i quajnë të vetët. Rreth formës së tyre qarkullojnë disa legjenda, por origjina e saktë nuk dihet. Mbushja klasike e Bolonjës përgatitet me mish derri, proshutë, mortadelë, parmixhano, vezë dhe arrë muskati. Tradicionalisht tortellinët shërbehen në lëng mishi, si pjatë festive dimri, veçanërisht për Krishtlindje.

Supa me tortellini dhe spinaq është version shumë më i ri, një supë shtëpie në stilin italian, pa rregulla të ngurta. Ajo mbështetet te tortellinët e gatshëm që shiten të thatë, të freskët ose të ngrirë, të cilët e kanë bërë këtë brumë të mbushur pjesë të gatimit të përditshëm. Është bërë veçanërisht e njohur në kuzhinën shtëpiake amerikane, ku gatuhet në shumë forma: me lëng të kthjellët, me domate, me sallçiçe ose me fasule. Nuk ka një recetë origjinale të saj.

Në Shqipëri kuzhina italiane është e njohur prej kohësh, dhe makaronat e mbushura, si tortellinët dhe raviolët, gjenden sot lehtësisht në dyqane. Kjo supë nuk është pjatë tradicionale shqiptare, por përshtatet natyrshëm me tryezën shqiptare: lëngu i pulës, spinaqi dhe limoni përdoren shpesh edhe në supat shtëpiake. Receta më poshtë ndjek variantin me lëng të kthjellët dhe pa domate, me sasi të matura për katër persona.