Makarona me Karkaleca - Receta Delikate

Hyrje

Makarona me karkaleca është nga ato pjata që duken festive, por gatuhen për aq kohë sa ziejnë makaronat. Linguine ose spageti mbështillen me një salcë të lehtë me hudhër, verë të bardhë, gjalpë dhe limon, ndërsa karkalecat mbeten të butë e pak të ëmbël. Nuk ka krem, domate apo djathë që të mbulojnë shijen e detit: gjithçka mbështetet te vaji i mirë i ullirit, hudhra e freskët dhe majdanozi i grirë në çast. Rezultati është një pjatë e lehtë, me aromë limoni dhe salcë që shkëlqen mbi çdo fije.

Teknika ka dy pika kyçe. E para, karkalecat thahen mirë dhe kaurdisen shpejt në tigan të nxehtë, rreth një minutë për anë, pastaj hiqen mënjanë që të mos fortësohen ndërsa gatuhet salca. E dyta, salca lidhet me ujin e zierjes së makaronave: niseshteja që ka ky ujë, bashkë me gjalpin e ftohtë, krijon një veshje kremoze pa asnjë pikë kremi. Makaronat kullohen pak para se të jenë gati dhe e mbarojnë gatimin në tigan, duke thithur shijen e hudhrës, të verës dhe të limonit.

Receta i përshtatet një darke të shpejtë gjatë javës, por edhe një tryeze me miq, sepse përbërësit përgatiten paraprakisht dhe montimi zgjat vetëm pak minuta. Me 400 g makarona dhe 450 g karkaleca dalin katër porcione të plota si pjatë kryesore. Shërbejeni menjëherë, sa salca është ende e lëngshme, me një sallatë të freskët anash dhe pak bukë të thekur për salcën. Nëse përdorni karkaleca të ngrirë, planifikoni shkrirjen në frigorifer një natë më parë; kjo është e vetmja punë që kërkon kohë.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përgatitni karkalecat: Nëse karkalecat janë të ngrirë, shkrijini një natë më parë në frigorifer ose, kur keni nxitim, në qese të mbyllur nën ujë të ftohtë rrjedhës për 15-20 minuta; mos i shkrini në temperaturë dhome. Kur u ka mbetur ende zorra e errët në shpinë, hiqeni me majë thike. Shpëlajini dhe thajini mirë me letër kuzhine. Spërkatini me një majë kripë dhe pak piper.
2. Përgatitni aromat: Qëroni dhe grini hollë hudhrën. Lani limonin, grini hollë vetëm pjesën e verdhë të lëkurës, pa pjesën e bardhë, që është e hidhur, dhe shtrydhni 2 lugë gjelle lëng. Grini majdanozin. Pritini gjalpin në kubikë dhe mbajeni në frigorifer deri në fund, sepse gjalpi i ftohtë e lidh salcën më mirë. Vendosni verën dhe vajin pranë sobës.
3. Zieni makaronat: Në një tenxhere të madhe çoni në valë 4 litra ujë dhe shtoni 2 lugë gjelle kripë. Hidhni makaronat dhe përziejini gjatë minutës së parë që të mos ngjiten. Ziejini 1-2 minuta më pak se koha e shënuar në paketim, zakonisht 8-9 minuta, derisa të jenë pak të forta në mes. Ndërkohë që ziejnë, kaloni te karkalecat dhe salca.
4. Kaurdisni karkalecat: Ngrohni 3 lugë gjelle vaj ulliri në një tigan të gjerë në zjarr të fortë. Shtroni karkalecat në një shtresë të vetme, në dy herë nëse nuk nxënë, dhe skuqini rreth 1 minutë për çdo anë, derisa të marrin ngjyrë rozë dhe të mos jenë më të tejdukshëm nga jashtë. Hiqini në një pjatë; do ta mbarojnë gatimin në salcë.
5. Përgatitni salcën: Uleni zjarrin në mesatar, shtoni lugën e mbetur të vajit dhe hudhrën. Kaurdiseni 30-60 sekonda, vetëm sa të lëshojë aromë, pa e lënë të marrë ngjyrë kafe. Hidhni verën e bardhë, kruani fundin e tiganit me lugë druri dhe lëreni të avullojë 1-2 minuta, derisa të mbetet përgjysmë. Pa verë, përdorni të njëjtën sasi uji nga tenxherja e makaronave.
6. Bashkoni makaronat: Para se t'i kulloni, merrni mënjanë 250 ml nga uji i zierjes. Kullojini makaronat pa i shpëlarë dhe hidhini në tigan bashkë me 100 ml nga uji i ruajtur. Përziejini në zjarr mesatar 1 minutë, pastaj shtoni karkalecat, me lëngun që kanë lëshuar në pjatë, dhe gjalpin e ftohtë. Trazoni 1-2 minuta, derisa salca të trashet e të shkëlqejë dhe karkalecat të jenë të bardhë opakë në mes, rreth 63°C.
7. Rregulloni shijen dhe shërbejeni: Hiqeni tiganin nga zjarri dhe shtoni lëngun e limonit, lëkurën e grirë, majdanozin dhe piperin e mbetur. Përziejini edhe një herë; nëse salca duket e trashë ose makaronat e kanë thithur, shtoni nga uji i ruajtur, lugë pas luge. Provojeni për kripë dhe shërbejeni menjëherë në pjata të ngrohta.

Këshilla nga Kuzhina

• Thajini karkalecat mirë me letër kuzhine para se t'i hidhni në tigan; nëse janë të lagur, zihen në lëngun e tyre në vend që të skuqen dhe dalin si gome.
• Kur blini karkaleca të ngrirë, zgjidhni paketime pa shumë akull e brymë brenda, sepse kjo shpesh tregon se produkti është shkrirë dhe ringrirë.
• Mbajeni gjalpin të ftohtë deri në momentin e fundit: i shtuar i ftohtë në salcën që vlon lehtë, ai lidhet me ujin e makaronave dhe salca del e njëtrajtshme, jo e yndyrshme.
• Shtojeni lëngun e limonit dhe majdanozin jashtë zjarrit, që aroma e tyre të mbetet e freskët.
• Mos e hidhni gjithë ujin e ruajtur menjëherë; shtojeni pak e nga pak, sepse sasia e nevojshme ndryshon sipas llojit të makaronave dhe sa ka avulluar salca.

Si të Servirni

Shërbejeni sapo ta hiqni nga zjarri, në pjata të ngrohura paraprakisht, sepse salca me gjalpë trashet shpejt kur ftohet. Përdredhni makaronat me pirun e lugë në formë foleje, vendosni karkalecat sipër dhe hidhni mbi to salcën që mbetet në fund të tiganit.

Si shoqërim shkon mirë një sallatë jeshile me rukola ose marule, e rregulluar vetëm me vaj ulliri dhe limon, ose domate të freskëta me qepë të kuqe. Pak bukë e thekur ndihmon për të mbledhur salcën që mbetet në pjatë. Si pjatë e parë në një darkë më të gjatë, mjaftojnë rreth 80 g makarona të thata për person, të ndjekura nga një peshk i pjekur në furrë ose në skarë.

Për pije zgjidhni një verë të bardhë të thatë, mundësisht të njëjtën që keni përdorur në gatim, të ftohur në 8-10°C, ose ujë me gaz me pak limon.

Variacione Rajonale

• Pikante: Shtoni 1/2 lugë çaji spec djegës të thatë të grirë bashkë me hudhrën, për një salcë me pak zjarr që shkon shumë mirë me ëmbëlsinë e karkalecave.
• Me domate qershi: Pas verës shtoni 200 g domate qershi të përgjysmuara dhe gatuajini 3-4 minuta derisa të zbuten, para se të bashkoni makaronat.
• Me lëng karkalecash: Blini rreth 800 g karkaleca të plotë, me kokë e lëvozhgë, qërojini vetë, kaurdisni lëvozhgat dhe kokat me pak vaj, shtoni 300 ml ujë dhe ziejini 10 minuta. Kullojeni lëngun dhe përdorni 100 ml prej tij në vend të verës.
• Me kungulleshka: Shtoni 1 kungulleshkë të prerë në shirita të hollë bashkë me hudhrën dhe gatuajeni 2-3 minuta, për një pjatë me më shumë perime.
• Integrale: Përdorni linguine ose spageti integrale dhe ziejini sipas kohës në paketimin e tyre, gjithmonë 1-2 minuta më pak; mbajeni pranë ujin e ruajtur, sepse salca mund të kërkojë pak më shumë lëng.

Çfarë është Makarona me Karkaleca - Receta Delikate?

Makarona me karkaleca është një pjatë kryesore me makarona të gjata dhe karkaleca deti, e gatuar në tigan në një salcë me vaj ulliri dhe gjalpë. Në këtë version, salca ndërtohet me hudhër të kaurdisur lehtë, verë të bardhë të reduktuar, lëng e lëkurë limoni dhe majdanoz. Uji i zierjes së makaronave nuk derdhet i gjithi, sepse është ai që e bën salcën të ngjitet pas makaronave dhe u jep atyre shkëlqim.

Linguine janë zgjedhja klasike për këtë lloj salce: janë të sheshta, jo të rrumbullakëta si spagetit, ndaj kanë më shumë sipërfaqe ku kapet salca me vaj. Spagetit funksionojnë po aq mirë dhe gjenden më lehtë. Karkalecat përdoren të qëruar dhe të pastruar nga zorra, të freskët ose të ngrirë, dhe gatuhen vetëm sa të ndryshojnë ngjyrë: nga gri e tejdukshme në rozë të çelët, me mish të bardhë opak në mes.

Ndryshe nga makaronat me salcë domateje ose me krem, këtu gjithçka gatuhet për pak minuta dhe shija mbështetet te freskia e karkalecave dhe te aciditeti i limonit e i verës. Djathi i grirë nuk shtohet, sepse në kuzhinën italiane ai zakonisht shmanget në pjatat me fruta deti, që të mos mbulojë shijen e tyre të hollë.

Historia e Pjatës

Makaronat e thata nga gruri i fortë janë bërë prej shekujsh ushqim i përditshëm në Italinë e jugut, veçanërisht rreth Napolit, dhe prej andej u përhapën në gjithë Mesdheun e më gjerë. Emri linguine vjen nga fjala italiane për gjuhë dhe do të thotë afërsisht gjuhëza, sipas formës së tyre të sheshtë; ky format lidhet zakonisht me Ligurinë, rajonin e Xhenovës. Në brigjet italiane, makaronat me fruta deti janë pjesë e kuzhinës së përditshme.

Origjina e saktë e kombinimit me karkaleca, hudhër, verë të bardhë dhe limon nuk është e dokumentuar; versione të ngjashme gatuhen në shumë qytete bregdetare të Mesdheut. Në Shtetet e Bashkuara, kuzhinierët me origjinë italiane e bënë të njohur një pjatë të afërt me emrin shrimp scampi, ku karkalecat gatuhen me gjalpë, hudhër dhe verë. Emri vjen nga scampi, fjala italiane për një lloj karavidheje të vogël deti, që atje u zëvendësua me karkaleca.

Në Shqipëri, makaronat janë prej kohësh pjesë e tryezës së përditshme, ndërsa afërsia me Italinë përtej Adriatikut ka ndikuar dukshëm në gatimin e qyteteve bregdetare. Makaronat me fruta deti janë sot të zakonshme në menytë e restoranteve në bregdet dhe gatuhen gjithnjë e më shumë edhe në shtëpi. Kjo recetë nuk pretendon të jetë tradicionale shqiptare: është një version shtëpie i një pjate me rrënjë italiane, me përbërës që gjenden lehtë.