Gjel Deti i Marinuar në Furrë

Hyrje

Gjeli i detit në furrë nuk duhet vlerësuar vetëm nga ngjyra ose nga një numër fiks minutash. Pesha, temperatura fillestare dhe furra ndryshojnë, ndaj termometri është kontrolli përfundimtar. Ky version përdor një zog 4-5 kg, të marinuar me kripë, limon, hudhër dhe barishte, pastaj të pjekur pa mbushje në 165°C.

Pjekja zakonisht kërkon rreth 2 orë e 45 minuta deri në 3 orë e 15 minuta, por kontrolli nis më herët. Gjoksi, pjesa më e brendshme e kofshës dhe krahu duhet të arrijnë të paktën 74°C. Pas furrës, pushimi 20 minuta shpërndan lëngjet dhe e bën prerjen më të pastër. Mbushjen është më e sigurt dhe më e parashikueshme ta piqni veç.

Mbajeni furrën të qëndrueshme dhe shënoni temperaturat e matura; kështu koha përshtatet me zogun real, jo me një hamendje.

Çfarë është Gjel Deti i Marinuar në Furrë?

Kjo është një metodë për gjel deti të tërë, të marinuar dhe të pjekur ngadalë në furrë. Receta lidh marinimin, kohën sipas peshës dhe matjen në tri pika, në mënyrë që mishi të jetë i sigurt pa u tharë kot.

Historia e Pjatës

Gjeli i detit është bërë pjesë e tryezave festive në shumë vende, përfshirë familjet shqiptare, ku shpesh shoqërohet me përshesh ose patate. Metodat ndryshojnë, por kontrolli modern me termometër e bën pjekjen më të sigurt se vlerësimi vetëm me sy.

Përbërësit

Për 10 persona

• 4-5 kg gjel deti i tërë (i shkrirë plotësisht dhe pa të brendshme)
• 80 g gjalpë i zbutur
• 2 lugë gjelle vaj ulliri
• 35 g kripë e imët (për marinim të thatë)
• 1 lugë çaji piper i zi
• 5 thelpinj hudhër (të grirë)
• 1 copë limon (lëkura dhe lëngu)
• 2 degë rozmarinë
• 6 gjethe sherebelë ose trumzë
• 2 kokrra qepë (të ndara në katërsh)
• 3 copë karota (të prera trashë)
• 500 ml ujë ose lëng pule pa kripë

Udhëzimet

1. Shkrijeni në mënyrë të sigurt: Shkrijeni gjelin plotësisht në frigorifer. Hiqni qesen me të brendshmet, mos e lani zogun dhe thajeni mirë me letër kuzhine. Kontrolloni teksturën para se të vazhdoni në hapin tjetër.
2. Marinojeni: Përzieni kripën, piperin, lëkurën e limonit dhe gjysmën e barishteve. Fërkojeni gjelin brenda e jashtë dhe lëreni të pambuluar në frigorifer 12-24 orë. Kontrolloni teksturën para se të vazhdoni në hapin tjetër.
3. Përgatitni tavën: Nxirreni 45 minuta para pjekjes. Ngrohni furrën në 165°C. Vendosni qepët e karotat në tavë, shtoni lëngun dhe ulni gjelin mbi një rrjetë ose mbi perime.
4. Lyeni sipërfaqen: Përzieni gjalpin me hudhrën, lëngun e limonit dhe barishtet. Lyeni gjelin mbi dhe nën lëkurën e gjoksit, pastaj lidhni lehtë këmbët. Kontrolloni teksturën para se të vazhdoni në hapin tjetër.
5. Piqeni sipas peshës: Piqeni në 165°C dhe nisni kontrollin pas 2 orësh e 30 minutash. Nëse gjoksi merr ngjyrë shpejt, mbulojeni lirshëm me letër alumini.
6. Matni temperaturën: Kontrolloni me termometër pjesën më të trashë të gjoksit, brendësinë e kofshës dhe krahun pa prekur kockën. Të tria duhet të arrijnë të paktën 74°C.
7. Lëreni të pushojë: Nxirreni nga furra, mbulojeni lirshëm dhe lëreni 20 minuta para prerjes. Kullojeni lëngun e tavës dhe rregulloni salcën.

Këshilla nga Kuzhina

• Mos u mbështetni vetëm te ngjyra; termometri në tri pika është kontrolli i sigurisë.
• Piqeni mbushjen veç që gjeli të gatuhet më njëtrajtshëm.
• Mos e hapni furrën shpesh; nisni matjet afër fundit të intervalit.
• Ruani mbetjet në frigorifer brenda dy orësh nga servirja.

Si të Servirni

Pas pushimit, hiqni kofshët dhe krahët, pastaj priteni gjoksin në feta kundër fibrës. Shërbejeni me perimet e tavës, patate të pjekura ose përshesh të përgatitur veç dhe përdorni lëngun e kulluar si salcë.

Variacione Rajonale

• Përdorni trumzë në vend të sherebelës për aromë më të butë.
• Shtoni mollë në tavën e perimeve, por jo brenda zgavrës si mbushje e dendur.
• Për zog më të vogël, mbani të njëjtën temperaturë furre dhe filloni matjet më herët.