Tavë Kosi me Mish Viçi, Kos dhe Oriz

Hyrje

Tavë Kosi me mish viçi është një variant i recetës klasike me qengj. Përdorimi i shpatullës ose tulit të viçit kërkon zbutje të ngadaltë para furrës; nëse mishi futet i pagatuar nën kremin e kosit, salca do të piqet shumë përpara se copat të bëhen të buta. Prandaj mishi skuqet dhe zihet 50-60 minuta me pak lëng.

Pasi mishi zbutet, lëngu kullohet dhe përdoret për një roux të lehtë. Kjo bazë lihet të vaket para se të bashkohet me kosin dhe vezët. Orizi zihet vetëm 6 minuta, sepse përfundon gatimin në tavë. Sipërfaqja duhet të marrë njolla të arta, ndërsa qendra të mbetet e butë dhe e lidhur.

Ky variant nuk zëvendëson Tavën e Kosit tradicionale me qengj; ai u përgjigjet kërkimeve specifike për mish viçi. Recetat lidhen mes tyre që lexuesi të zgjedhë mishin dhe kohën e duhur pa krijuar dy faqe që pretendojnë të njëjtën pjatë.

Çfarë është Tavë Kosi me Mish Viçi, Kos dhe Oriz?

Një tavë furre me copa mishi viçi, pak oriz dhe krem të kripur prej kosi, vezësh dhe roux. Ndryshe nga varianti me qengj, koha e zbutjes së viçit varet shumë nga prerja. Shpatulla dhe tuli për zierje funksionojnë më mirë se filetoja, sepse mbeten të njoma pas gatimit të gjatë.

Historia e Pjatës

Baza e recetës vjen nga Tavë Kosi me qengj, të cilën burimet zyrtare shqiptare e rendisin mes gatimeve përfaqësuese. Mish viçi përdoret si përshtatje familjare kur qengji nuk preferohet ose nuk gjendet. Për këtë arsye faqja e emërton qartë variantin dhe nuk e paraqet mishin e viçit si formulën tradicionale të Elbasanit.

Përbërësit

Për 6 persona

• 900 g mish viçi për zierje (shpatull ose tul, në kube 4 cm)
• 800 g kos i trashë (në temperaturë ambienti)
• 4 kokrra vezë
• 70 g oriz (i shpëlarë)
• 70 g gjalpë
• 40 g miell gruri
• 1 kokërr qepë (e prerë në katërsh)
• 350 ml lëng mishi (nga zierja e viçit)
• 2 lugë çaji kripë (rregullojeni sipas lëngut)
• 1/2 lugë çaji piper i zi

Udhëzimet

1. Skuq viçin: Thajini copat e mishit dhe kriposini. Shkrini 20 g gjalpë në tenxhere të rëndë dhe skuqini në dy ture nga 5-6 minuta, pa mbushur enën.
2. Zbut mishin: Ktheni mishin në tenxhere, shtoni qepën dhe 600 ml ujë të nxehtë. Mbulojeni dhe ziejeni butë 50-60 minuta, derisa piruni të hyjë lehtë.
3. Përgatit orizin dhe lëngun: Ziejeni orizin 6 minuta dhe kullojeni. Nxirrni mishin, kullojeni lëngun dhe matni 350 ml për kremin.
4. Përgatit roux-n: Shkrini 50 g gjalpë, shtoni miellin dhe përziejeni 2 minuta. Hidhni lëngun gradualisht dhe gatuajeni 3-4 minuta derisa të trashet lehtë.
5. Temperoni kosin: Lëreni roux-n 5 minuta. Rrihni kosin me vezët dhe piperin, pastaj shtoni roux-n e vakët në tri pjesë duke përzier pa ndërprerje.
6. Monto tavën: Ngrohni furrën në 190°C. Vendosni mishin dhe orizin në tavë 30 x 22 cm, pastaj mbulojini në mënyrë të barabartë me kremin e kosit.
7. Piq dhe kontrollo: Piqeni 30-35 minuta, derisa sipërfaqja të jetë e artë dhe qendra të arrijë 74°C. Lëreni 10 minuta para servirjes.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni shpatull ose mish për zierje; copat shumë të dobëta thahen gjatë zbutjes dhe pjekjes.
• Mos e shkurtoni fazën e tenxheres. Mishi duhet të jetë pothuajse i butë para se të mbulohet me kos.
• Lëreni roux-n të vaket para vezëve dhe kosit që kremi të mbetet i lëmuar.
• Përdorni vetëm 70 g oriz; më shumë oriz thith kremin dhe e bën tavën të rëndë.

Si të Servirni

Lëreni 10 minuta pas furrës dhe shërbejeni me sallatë me lakër, kastravec ose gjethe jeshile. Aciditeti i sallatës balancon kosin dhe mishin. Ruajini mbetjet në frigorifer brenda dy orësh, në enë të cekët. Ringrohni vetëm porcionin që do të konsumoni, derisa qendra të arrijë 74°C.

Variacione Rajonale

• Për versionin tradicional përdorni faqen e Tavës së Kosit me mish qengji.
• Mund të hiqni orizin, por mbani të njëjtin raport kosi, vezësh dhe roux.
• Për një aromë më të lehtë shtoni pak rigon, jo përzierje të forta erëzash.