Oriz me Brokoli: Recetë e Shëndetshme dhe e Shijshme
Oriz me brokoli i gatuar si rizoto: kërcelli bluhet me lëng për bazën e gjelbër, kurorat ziejnë shkurt dhe në fund shtohet kaçkavall sipas dëshirës.
Udhëzues Vizual
Përmbledhja horizontale tregon përbërësit, rendin e gatimit dhe këshillat kryesore për ta ndjekur recetën më lehtë.
Hyrje
| Koha totale | 75 minuta |
|---|---|
| Përgatitja | 30 minuta |
| Gatimi | 45 minuta |
| Porcione | 4 persona |
| Niveli | mesatare |
Orizi me brokoli është një gatim i thjeshtë shtëpie, ku dy përbërës të zakonshëm bëhen një pjatë e ngrohtë, e gjelbër dhe që të ngop. Brokoli këtu nuk është vetëm garniturë: kërcelli i qëruar bluhet me lëng dhe bëhet baza e gatimit, ndërsa kurorat ziejnë shkurt dhe ruajnë ngjyrën e ndezur, kështu që nga perimja nuk hidhet pothuajse asgjë. Brokoli i freskët është burim i mirë i vitaminës C, i vitaminës K, i folatit dhe i fibrave; për 100 gram ka madje më shumë vitaminë C se portokalli.
Teknika i ngjan rizotos. Qepa dhe hudhra kaurdisen në vaj ulliri, orizi theket 2 minuta derisa skajet e kokrrave të bëhen të tejdukshme, pastaj shtohet lëngu i nxehtë, nga 150-200 ml çdo herë, ndërsa orizi trazohet shpesh për 18-20 minuta. Niseshteja e orizit arborio e lidh lëngun, ndërsa pureja e kërcellit e ngjyros gjithë pjatën. Me oriz me kokërr të gjatë kokrrat dalin më të ndara dhe pjata më pak kremoze. Kurorat kthehen në tigan vetëm në minutat e fundit, që të mos e humbasin ngjyrën.
Receta jep katër porcione dhe është gati për rreth një orë e një çerek, përfshirë përgatitjen e perimeve. Shërbejeni si pjatë anësore me pulë në skarë, peshk ose qofte, ose si drekë e lehtë me një sallatë të freskët. Me lëng perimesh dhe pa djathë bëhet pjatë pa mish dhe pa bulmet, ndërsa me kaçkavall del më e pasur dhe më e kripur. Është zgjedhje e mirë për ditët kur doni më shumë perime në tryezë pa hequr dorë nga një pjatë e ngrohtë me oriz.
Pyetje të shpejta
- Si ruhet brokoli i freskët që të mbetet i gjelbër?
- Mos e lani para se ta ruani, sepse lagështia e prish më shpejt. Mbështilleni lirshëm me letër kuzhine, vendoseni në një qese të hapur në sirtarin e perimeve të frigoriferit dhe përdoreni brenda 3-5 ditësh. Lajeni vetëm para gatimit. Për gatim, mos e teproni - 3-4 minuta zierje në ujë të kriposur ose 4-5 minuta në avull janë të mjaftueshme që të mbetet i gjelbër i ndezur.
- Cili oriz është më i mirë për këtë recetë?
- Orizi arborio jep teksturë më kremoze, sepse lëshon më shumë niseshte, por mund të përdorni edhe oriz me kokërr të gjatë (basmati, jasmine). Mos e shpëlani arborion: niseshteja në sipërfaqe të kokrrave është ajo që e lidh lëngun. Orizin me kokërr të gjatë mund ta shpëlani 2-3 herë derisa uji të dalë i kthjellët, që kokrrat të mbeten më të ndara, por kullojeni dhe thajeni mirë para se ta thekni.
Përbërësit
Për 4 persona
Prekni përbërësit që keni gati.
0 nga 10 përbërës gati.
Udhëzimet
- Përgatitja e Lëngut: Ngrohni lëngun e perimeve ose të mishit në një tenxhere të vogël. Nëse përdorni kub lëngu, treteni në ujë të nxehtë sipas udhëzimeve të paketimit. Mbajeni lëngun të nxehtë në zjarr të ulët gjatë gjithë gatimit, sepse lëngu i ftohtë e ndërpret zierjen dhe orizi gatuhet në mënyrë të pabarabartë.
- Pastrimi dhe Ndarja e Brokolit: Lani brokolin nën ujë të ftohtë. Ndajini kurorat nga kërcelli duke prerë me kujdes. Pritini kurorat në lule të vogla, sa një kafshatë. Kërcellit hiqini lëkurën e jashtme të fortë dhe priteni në kubikë 1 cm. Mos e hidhni kërcellin: në hapin tjetër ai bëhet baza e gjelbër e gatimit.
- Krijimi i Bazës së Brokolit: Vendosni kubikët e kërcellit në mikser me 100 ml nga lëngu i ngrohtë. Bluajini 20-30 sekonda, derisa të krijohet një pure e lëngshme, por me teksturë. Mos e bluani tepër: disa copëza të vogla kërcelli e bëjnë pjatën më të këndshme në kafshatë.
- Kaurdisja e Qepës dhe Hudhrës: Në një tigan të thellë ose tenxhere të gjerë, ngrohni 30 ml vaj ulliri në zjarr mesatar. Shtoni qepën e grirë dhe kaurdiseni 4-5 minuta, derisa të zbutet, të bëhet e tejdukshme dhe të nxjerrë aromë të ëmbël. Shtoni hudhrën dhe gatuajeni 1 minutë, derisa të lëshojë aromë, pa e lënë të marrë ngjyrë.
- Gatimi i Brokolit dhe Orizit: Shtoni puren e kërcellit dhe lëreni të valojë lehtë. Hidhni kurorat e brokolit me një garuzhdë lëng të nxehtë, mbulojeni dhe gatuajeni 2 minuta, derisa të zbuten pak, por të mbeten të gjelbra të ndezura. Nxirrini kurorat me një lugë me vrima dhe lërini mënjanë. Në një tigan tjetër ngrohni vajin e mbetur (30 ml), shtoni orizin dhe trazojeni 2 minuta, derisa kokrrat të bëhen pak të tejdukshme në skaje.
- Kombinimi Përfundimtar: Hidhni orizin në tiganin me puren e brokolit. Shtoni lëngun e nxehtë pak nga pak, nga 150-200 ml çdo herë, duke e trazuar shpesh, dhe prisni derisa të përthithet para se të shtoni sërish. Ky proces zgjat 18-20 minuta. Në 2 minutat e fundit kthejini kurorat e brokolit në tigan. Orizi është gati kur kokrrat janë të buta jashtë, por pak të forta në qendër (al dente), dhe pjata është e lagësht, jo e thatë.
- Përfundimi: Hiqeni tiganin nga zjarri. Shtoni djathin e grirë (nëse e përdorni) dhe përzieni lehtë derisa të shkrihet. Provojeni dhe vetëm pastaj kriposeni sipas shijes, sepse kubi i lëngut dhe kaçkavalli janë të kripur; shtoni edhe piper të zi të sapobluar. Mbulojeni dhe lëreni të pushojë 3 minuta. Para servirjes spërkatni sipër lëvozhgën e limonit të grirë hollë dhe, sipas dëshirës, pak lëng limoni.
Çfarë të gatuani më pas
Këshilla nga Kuzhina
- Mos e teproni me gatimin e brokolit - duhet të mbetet i gjelbër i ndritshëm
- Trazoni orizin rregullisht por jo vazhdimisht - shumë trazim e bën orizin ngjitës
- Përdorni lëng shtëpie për shije më të mirë
- Shtoni pak lëng limoni në fund për një shije të freskët
- Mund ta zëvendësoni kaçkavallin me parmesan për aromë më të fortë
Si të Servirni
Servireni menjëherë pas 3 minutave të pushimit, në pjata të ngrohura, sepse orizi vazhdon të thithë lëng dhe trashet ndërsa ftohet. Përveç lëvozhgës së limonit, sipër mund të hidhni pak piper të zi dhe, nëse dëshironi, një fije vaj ulliri ose pak kaçkavall të grirë.
Si pjatë anësore shkon mirë me pulë të pjekur ose në skarë, me levrek ose koce të pjekur dhe me qofte të fërguara. Si drekë e lehtë, shoqërojeni me sallatë domate e kastraveci, me sallatë lakre me limon ose me një tas kos. Për pije zgjidhni një verë të bardhë të thatë, të ftohtë, ose thjesht ujë. Nëse e përgatitni për miq, mbani gati pak lëng ose ujë të nxehtë dhe shtoni një garuzhdë të fundit pak para servirjes, që orizi të mos dalë i thatë.
Variacione Rajonale
- Me pulë: Pritini 300 g gjoks pule në kubikë 2 cm. Para qepës, skuqini në 1 lugë gjelle vaj ulliri për 5-6 minuta, derisa të marrin ngjyrë nga të gjitha anët dhe të jenë të bardha brenda, pa asnjë pjesë rozë (74°C në qendër). Nxirrini mënjanë dhe kthejini në tigan bashkë me kurorat e brokolit, që të mos thahen. Për këtë version përdorni lëng pule.
- Me lulelakër: Zëvendësoni gjysmën e kurorave të brokolit me lule të vogla lulelakre. Lulelakra kërkon 1-2 minuta më shumë zierje, prandaj hidheni në tigan pak para brokolit dhe nxirreni bashkë me të.
- Me bizele dhe mente: Bashkë me kurorat e brokolit, në minutat e fundit shtoni 150 g bizele të ngrira dhe, jashtë zjarrit, 1 lugë gjelle mente të freskët të grirë. Bizelet i japin pjatës ëmbëlsi të lehtë dhe ngjyrë edhe më të gjelbër.
- Me oriz integral: Përdorni oriz integral me kokërr të shkurtër në vend të arborios. Ai kërkon 40-45 minuta gatim dhe rreth 1,3 l lëng, prandaj mbani më shumë lëng të nxehtë gati dhe shtojeni po njësoj, pak nga pak.
Çfarë është Oriz me Brokoli: Recetë e Shëndetshme dhe e Shijshme?
Orizi me brokoli, në formën e kësaj recete, është oriz i gatuar me metodën e rizotos. Lëngu nuk hidhet i gjithi njëherësh, si te pilafi, por shtohet pak nga pak, ndërsa orizi trazohet shpesh. Kështu kokrrat lëshojnë niseshte dhe salca që formohet rreth tyre del e butë dhe kremoze pa shtuar krem qumështi. Brokoli përdoret i tëri: kërcelli bëhet pure, kurorat mbeten copa të plota.
Baza aromatike është e thjeshtë: një qepë e mesme dhe tre thelpinj hudhër, të kaurdisur në gjysmën e vajit të ullirit. Pureja e kërcellit, e bërë me 100 ml lëng, sjell shijen e brokolit në çdo kafshatë dhe i jep pjatës ngjyrë të gjelbër të çelët. Kaçkavalli, nëse e përdorni, shtohet në fund jashtë zjarrit dhe e bën pjatën më të kripur e më të lidhur.
Në pjatë, kokrrat e orizit duhet të jenë të buta jashtë dhe pak të forta në qendër, të lagështa por jo si supë. Kurorat e brokolit duhet të ruajnë pak fortësi në kafshatë dhe ngjyrë të gjelbër të ndezur. Shija është e butë, me aromë hudhre dhe vaji ulliri, ndërsa lëvozhga e limonit në fund i jep freski. Ndryshe nga rizotoja klasike italiane, ku zakonisht shtohet verë e bardhë dhe në fund gjalpë, këtu nuk përdoret asnjëra, prandaj pjata del më e lehtë.
Historia e Pjatës
Brokoli i përket species Brassica oleracea, së cilës i përkasin edhe lakra, lulelakra dhe lakra e Brukselit. Zakonisht pranohet se u zhvillua në Itali, dhe emri vjen nga italishtja: broccoli është shumësi i broccolo, formë zvogëluese e fjalës brocco, që do të thotë filiz ose syth. Nga Italia u përhap në pjesë të tjera të Europës dhe, në shekullin XX, me emigrantët italianë, u bë perime e zakonshme edhe në Shtetet e Bashkuara.
Teknika e gatimit vjen nga rizotoja e Italisë veriore, ku orizi kultivohet prej shekujsh në luginën e lumit Po. Arborio, orizi me kokërr të shkurtër e të trashë që përdoret shpesh për rizoto, e ka marrë emrin nga komuna Arborio në Piemonte. Në Itali gatuhet edhe rizoto me brokoli, ndërsa brokoli përdoret shpesh me makarona.
Në Shqipëri orizi ka vend të vjetër në kuzhinë, sidomos te pilafi dhe te dollmat, gatime që u përhapën në Ballkan gjatë periudhës osmane. Rizotoja është bërë e zakonshme edhe këtu, ku kuzhina italiane ka ndikim të njohur. Për orizin me brokoli nuk njihet një origjinë e caktuar. Me shumë gjasë është recetë shtëpie e kohëve tona, që bashkon teknikën e rizotos me perime që sot gjenden rregullisht në tregje, dhe nuk lidhet me ndonjë krahinë të veçantë.
Gabimet e Zakonshme që Duhet të Shmangni
Për të arritur Oriz me Brokoli: Recetë e Shëndetshme dhe e Shijshme të përsosur, shmangni këto gabime të zakonshme:
Kërcelli i brokolit hidhet ose bluhet pa u qëruar.
Zgjidhja: Kërcelli ka shije të mirë, por lëkura e jashtme është me fije dhe nuk zbutet në mikser. Hiqeni lëkurën me thikë deri te pjesa e brendshme e çelët, priteni në kubikë 1 cm dhe bluajeni me 100 ml lëng, si te hapi 3.
Lëngu shtohet i ftohtë ose i gjithi njëherësh.
Zgjidhja: Lëngu i ftohtë e ndërpret zierjen dhe orizi gatuhet në mënyrë të pabarabartë, ndërsa i gjithi njëherësh e kthen në oriz të zier pa lidhje. Mbajeni lëngun në zjarr të ulët dhe shtoni 150-200 ml sapo të jetë thithur pjesa e mëparshme.
Kurorat e brokolit lihen të ziejnë me orizin gjatë gjithë kohës.
Zgjidhja: Pas 20 minutash në tigan brokoli shpërbëhet dhe merr ngjyrë ulliri. Zieni kurorat vetëm 2 minuta, nxirrini mënjanë dhe kthejini në tigan në 2 minutat e fundit të gatimit të orizit. Gjatë 3 minutave të pushimit ato zbuten edhe pak nga nxehtësia e mbetur.
Orizi arborio shpëlahet para gatimit.
Zgjidhja: Uji e heq niseshtenë e sipërfaqes, e cila e lidh lëngun dhe i jep pjatës butësi. Arborion hidheni të thatë në vaj. Nëse përdorni oriz me kokërr të gjatë dhe e shpëlani, kullojeni dhe thajeni mirë, përndryshe nuk theket dhe vaji spërkat.
Pjata kriposet që në fillim të gatimit.
Zgjidhja: Lëngu nga kubi dhe kaçkavalli janë mjaft të kripur, ndaj pjata që kriposet herët del shpesh e kripur tepër. Mos e kriposni gjatë zierjes. Në hapin 7 shtoni fillimisht djathin, provojeni dhe vetëm pastaj hidhni kripë sa duhet.
Pyetje të Shpeshta
Rreth Autorit
Drita Hoxha
Eksperte me mbi 30 vjet përvojë në kuzhinën tradicionale shqiptare. Drita Hoxha sjell traditat kulinare të jugut direkt nga Korça, me receta të shkruara për kuzhinën e shtëpisë.