Imam Bajalldi me Patëllxhanë, Qepë dhe Domate

Hyrje

Imam Bajalldi është patëllxhan i hapur për së gjati dhe i mbushur me qepë, domate, hudhër e majdanoz. Receta nuk përmban mish: mbushja zbutet ngadalë me vaj ulliri, ndërsa patëllxhani piqet derisa të mbajë formën por të pritet lehtë me pirun. Një sasi e vogël uji në tavë krijon avull pa e kthyer gjellën në supë.

Kriposja e patëllxhanëve për 20 minuta ndihmon në largimin e lagështisë së tepërt. Pas tharjes, ata skuqen lehtë ose parapjekën që të hapen pa u çarë. Qepët gatuhen 12-15 minuta para domateve; kjo kohë është e rëndësishme sepse mbushja duhet të jetë e ëmbël dhe e përqendruar, jo e ujshme.

Pasi mbushen, patëllxhanët piqen të mbuluar në 190°C dhe zbulohen në fund. Lërini 15 minuta para servirjes që lëngjet të qetësohen. Imam Bajalldi mund të shërbehet i vakët ose në temperaturë ambienti, me bukë dhe kos anash sipas dëshirës.

Çfarë është Imam Bajalldi me Patëllxhanë, Qepë dhe Domate?

Imam Bajalldi, ose İmam Bayıldı, është një pjatë turke me patëllxhan të mbushur me qepë, domate, hudhër dhe vaj ulliri. Ndryshe nga karnıyarık, mbushja nuk ka mish. Kjo faqe ruan pikërisht variantin vegjetarian dhe nuk e paraqet si recetë me mish të grirë.

Historia e Pjatës

Ministria turke e Kulturës dhe Turizmit e dokumenton İmam Bayıldı si patëllxhan me vaj ulliri, qepë, domate, hudhër dhe majdanoz, i servirur i ftohtë ose në temperaturë ambienti. Pjata është përhapur në Ballkan, por receta këtu nuk pretendon origjinë shqiptare ose lidhje me një qytet të vetëm.

Përbërësit

Për 4 persona

• 4 copë patëllxhanë mesatarë (rreth 1 kg gjithsej)
• 3 copë qepë të verdha (të prera hollë)
• 4 copë domate të pjekura (të qëruara dhe të grira)
• 6 thelpinj hudhër (të prerë hollë)
• 1 copë spec jeshil (i prerë në unaza)
• 90 ml vaj ulliri
• 20 g majdanoz (i grirë)
• 120 ml ujë i nxehtë
• 1/2 lugë çaji sheqer (opsional)
• 1.5 lugë çaji kripë
• 1/2 lugë çaji piper i zi

Udhëzimet

1. Kriposni patëllxhanët: Qërojini në shirita, bëni një prerje të thellë për së gjati pa i ndarë dhe kriposini. Lërini 20 minuta, shpëlajini shkurt dhe thajini shumë mirë.
2. Parapjekni bazën: Lyeni patëllxhanët me 30 ml vaj dhe piqini në 200°C për 20 minuta, duke i kthyer një herë, derisa të zbuten mjaftueshëm për t’u hapur.
3. Zbutni qepët: Ngrohni vajin e mbetur në tigan. Gatuani qepët dhe specin 12-15 minuta në nxehtësi mesatare-të ulët, derisa të jenë të buta pa u djegur.
4. Përqendroni mbushjen: Shtoni hudhrën për 30 sekonda, pastaj domatet, sheqerin, kripën dhe piperin. Ziejini 10-12 minuta derisa lëngu të pakësohet; fikni zjarrin dhe shtoni majdanozin.
5. Mbushni patëllxhanët: Vendosini në tavë, hapni me lugë prerjen dhe ndani mbushjen mes tyre. Hidhni 120 ml ujë të nxehtë në cep të tavës, jo mbi mbushje.
6. Piqni të mbuluar: Mbulojeni tavën dhe piqeni në 190°C për 30 minuta. Zbulojeni dhe vazhdoni 10 minuta, derisa patëllxhani të jetë shumë i butë dhe salca e përqendruar.
7. Pushoni para servirjes: Lëreni 15 minuta jashtë furrës. Kalojeni me spatul të gjerë në pjatë dhe shërbejeni të vakët ose pasi të jetë ftohur.

Këshilla nga Kuzhina

• Mos i ndani patëllxhanët në dysh; prerja duhet të krijojë një xhep që mban mbushjen.
• Gatuajini qepët ngadalë para domateve që mbushja të mos ketë shije të papërpunuar.
• Hidhni ujin nga cepi i tavës që majdanozi dhe domatet të mbeten mbi patëllxhan.
• Pjata fiton shije pas pushimit dhe nuk ka nevojë të shërbehet shumë e nxehtë.

Si të Servirni

Shërbejeni të vakët ose në temperaturë ambienti me bukë të freskët, kos të trashë dhe një sallatë të thjeshtë. Mbajeni patëllxhanin të plotë gjatë transferimit në pjatë. Ftohni mbetjet brenda dy orësh dhe përdorini brenda 3-4 ditësh.

Variacione Rajonale

• Parapjekini patëllxhanët në vend që t’i skuqni për një rezultat më pak të yndyrshëm.
• Shtoni një spec të kuq të prerë hollë bashkë me qepën.
• Shërbejeni me kos të rrahur me pak kripë, pa e hedhur mbi tavën e nxehtë.