Tortë me Keksa pa Pjekje – me Krem Vanilje dhe Çokollate

Hyrje

Torta me keksa është ëmbëlsira që shumë familje e bëjnë kur duan një tortë të madhe pa e ndezur furrën. Në Kosovë biskotat shpesh quhen keksa, prandaj edhe emri, kurse në Shqipëri e njëjta ëmbëlsirë njihet më shumë si tortë me biskota. Biskotat e thata njomen shpejt në qumësht dhe shtrohen në tavë, me një shtresë krem vanilje dhe një shtresë krem çokollate ndërmjet. Sipër shkon pana e rrahur dhe pak çokollatë e grirë. Pas një nate në frigorifer, biskotat zbuten si pandispanjë dhe torta pritet në kocka të rregullta.

E vetmja punë në zjarr janë dy kremrat, që bashkë zgjasin rreth njëzet minuta. Secili gatuhet me qumësht, sheqer dhe niseshte misri, duke e përzier pa pushim derisa të trashet dhe të nxjerrë flluska. Kremi shtrohet ende i nxehtë, sepse kur ftohet në tenxhere mpikset dhe nuk shtrihet më lëmueshëm. Biskotat mbahen në qumësht vetëm një a dy sekonda, sepse pjesën tjetër të lagështisë e marrin nga kremi gjatë natës. Nëse i njomni gjatë, ato thyhen në dorë, shtresat rrëshqasin dhe torta del e qullët.

Është tortë për ditëlindje në shtëpi, për vizita festash dhe për ditë vere, kur furra e ngroh shumë kuzhinën. Përgatitet një ditë përpara, kështu që në ditën e festës ju mbetet vetëm të rrihni panën, ta shtroni sipër dhe ta prisni. Nuk kërkon kallëp të veçantë: nga një tavë qelqi 20 x 30 cm dalin dymbëdhjetë copa bujare. Shërbehet e ftohtë, me kafe ose çaj, dhe ajo që tepron ruhet në frigorifer deri në tri ditë, e mbuluar mirë që të mos marrë erë nga ushqimet e tjera.

Përbërësit

Për 12 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e Tavës dhe e Biskotave: Merrni një tavë qelqi ose qeramike rreth 20 x 30 cm. Provoni fillimisht si rreshtohen biskotat në fund të saj: zakonisht hyjnë 15–18 copë për shtresë, sipas madhësisë së biskotave, kurse boshllëqet në cepa i mbushni me copa biskotash. Hidhni 250 ml qumësht të ftohtë në një pjatë të thellë dhe mbajeni pranë tavës. Peshoni përbërësit e të dy kremrave, sepse kremi duhet shtruar sapo të gatuhet.
2. Kremi i Vaniljes: Në një tenxhere të mesme, përzieni me rrahëse teli 45 g niseshte, 70 g sheqer dhe 150 ml qumësht të ftohtë derisa të mos mbeten kokrriza. Shtoni 350 ml qumësht dhe vëreni në zjarr mesatar, duke e përzier pa pushim, edhe në fund e në cepa. Kur kremi trashet dhe nxjerr flluska, pas rreth 8 minutash, gatuajeni edhe 1 minutë. Jashtë zjarrit përzieni 15 g gjalpë dhe 1 lugë çaji vanilje.
3. Shtresa e Parë: Zhytni çdo biskotë në qumësht për 1-2 sekonda, nga të dyja anët, dhe rreshtojeni menjëherë në fund të tavës. Kur fundi të jetë mbuluar, derdhni sipër kremin e vaniljes ende të nxehtë dhe shtrijeni me spatulë deri në cepa, në një shtresë të barabartë. Mbulojeni me shtresën e dytë të biskotave të njomura, duke i shtypur shumë lehtë që të ngjiten pas kremit.
4. Kremi i Çokollatës: Shpëlajeni tenxheren. Në të përzieni 40 g niseshte, 90 g sheqer dhe kakaon e situr me 150 ml qumësht të ftohtë derisa masa të jetë e lëmuar, pastaj shtoni 350 ml qumësht. Gatuajeni në zjarr mesatar, duke e përzier vazhdimisht, derisa të trashet dhe të nxjerrë flluska, rreth 8 minuta, pastaj gatuajeni edhe 1 minutë. Jashtë zjarrit shtoni 50 g çokollatë të copëtuar dhe 15 g gjalpë, dhe përzieni derisa të shkrihen.
5. Shtresa e Dytë dhe e Tretë: Derdheni kremin e çokollatës ende të nxehtë mbi shtresën e dytë të biskotave dhe shtrijeni njëtrajtësisht deri në cepa. Njomni biskotat e mbetura në qumësht në të njëjtën mënyrë dhe rreshtojini sipër si shtresë e tretë. Mos i shtypni fort, që kremi të mos dalë anash. Qumështin që mbetet në pjatë mos e hidhni mbi tortë, sepse e bën të qullët.
6. Ftohja: Lëreni tortën në temperaturë dhome rreth 30 minuta, derisa të mos lëshojë më avull, pastaj mbulojeni me film ushqimor ose me kapak dhe vendoseni në frigorifer. Mos e mbani jashtë më shumë se 2 orë, sepse kremi me qumësht prishet shpejt në ngrohtësi. Lëreni në frigorifer të paktën 6 orë, më mirë gjatë gjithë natës, derisa biskotat të zbuten dhe kremi të forcohet.
7. Pana dhe Zbukurimi: Hidhni panën shumë të ftohtë në një tas të ftohtë, shtoni sheqerin pluhur dhe 1 lugë çaji vanilje. Rriheni me mikser, fillimisht me shpejtësi të ulët e pastaj të lartë, rreth 3-4 minuta, derisa të formojë maja të forta. Ndaleni sapo majat mbajnë formën, sepse përndryshe pana pritet, bëhet me kokrriza dhe nis të kthehet në gjalpë. Shtrijeni mbi tortën e ftohur dhe grini sipër 20 g çokollatë.
8. Prerja dhe Ruajtja: Kthejeni tortën në frigorifer edhe 1 orë, që pana të forcohet. Priteni në 12 copa me thikë të gjatë, të ngrohur në ujë të nxehtë dhe të fshirë pas çdo prerjeje. Shërbejeni të ftohtë. E mbuluar mirë, torta ruhet në frigorifer deri në 3 ditë. Nuk është e përshtatshme për ngrirje, sepse kremi me niseshte lëshon ujë kur shkrin.

Këshilla nga Kuzhina

• Përdorni biskota të thata dhe të thjeshta, si petit-beurre ose biskota çaji. Biskotat me mbushje ose me shtresë çokollate sipër nuk thithin qumësht njësoj dhe e bëjnë tortën të yndyrshme.
• Përgatitni gjithçka para se të ndizni zjarrin: biskotat, pjatën me qumësht dhe tavën pranë sobës. Kremi shtrohet sa është i nxehtë, kështu që nuk ka kohë për t'i kërkuar gjatë.
• Përzieni kremin me rrahëse dore dhe kaloni rrahësen edhe nëpër cepat e fundit të tenxheres, sepse niseshteja ngjitet aty e para dhe krijon kokrriza.
• Mund ta përgatitni tortën një ditë përpara dhe ta lini panën për ditën e shërbimit. Pana mban formën më mirë kur shtrohet mbi tortë plotësisht të ftohtë.
• Nëse e doni më pak të ëmbël, ulni sheqerin e kremit të vaniljes në 50 g. Biskotat dhe pana sjellin vetë mjaft ëmbëlsi.
• Nëse përdorni pana bimore të ëmbëlsuar, nga ato që shiten si lëng në pako, mos shtoni sheqer pluhur dhe rriheni sipas udhëzimeve në pako.

Si të Servirni

Nxirreni tortën nga frigoriferi vetëm kur jeni gati ta prisni. Përdorni thikë të gjatë, të ngrohur në ujë të nxehtë dhe të fshirë pas çdo prerjeje, që shtresat e bardha dhe të errëta të dallohen qartë. Copat rreth 7 x 7 cm mbajnë mirë formën; për tryezë me shumë ëmbëlsira, prisni kocka më të vogla dhe vendosini në kapsula letre. Nxirreni secilën copë me një spatulë të gjerë, që shtresa e poshtme e biskotave të mos mbetet në tavë.

Torta shkon mirë me kafe turke ose ekspreso, sepse hidhësia e kafesë e balancon ëmbëlsinë e kremit, kurse për fëmijët mjafton një gotë me qumësht të ftohtë. Në verë, disa mjedra, qershi pa bërthamë ose feta luleshtrydheje anash pjatës i japin freski. Në ditë të nxehta mos e lini pjatën jashtë frigoriferit më shumë se një orë, sepse pana dhe kremi zbuten.

Variacione Rajonale

• Me puding nga qeskat: Në vend të kremrave të gatuara me niseshte, përdorni 1 qeskë puding vanilje dhe 1 qeskë puding çokollate, me sheqerin që tregohet në qeskë. Gatuajini me rreth 50-100 ml më pak qumësht sesa tregohet në qeskë, që kremi të dalë më i fortë dhe torta të pritet më pastër.
• Me kafe: Për njomjen e biskotave përdorni 150 ml qumësht të përzier me 100 ml kafe të ftohtë. Torta merr një shije më të thellë e pak të hidhur, që shkon mirë me kremin e çokollatës.
• Me banane: Shtroni feta të holla bananeje mbi kremin e vaniljes para se të vendosni shtresën e dytë të biskotave. Kjo tortë hahet brenda dy ditëve, sepse bananja nxihet.
• Vetëm me vanilje: Gatuani dy herë kremin e vaniljes, pa kakao dhe çokollatë, dhe zbukurojeni sipër me arra të grira ose me kokos në vend të çokollatës.

Çfarë është Tortë me Keksa pa Pjekje – me Krem Vanilje dhe Çokollate?

Torta me keksa, ose torta me biskota, është një ëmbëlsirë e ftohtë me shtresa, që nuk piqet. Bazën e saj e bëjnë biskotat e thata drejtkëndëshe, si petit-beurre, të njomura shpejt në qumësht. Ndërmjet tyre shtrohen kremra të gatuara me qumësht dhe niseshte, një me vanilje dhe një me kakao e çokollatë, kurse sipër vihet pana e rrahur dhe pak çokollatë e grirë. Torta shërbehet drejt nga frigoriferi dhe pritet në kocka si një tortë e zakonshme.

Atë e mban në këmbë niseshteja. Kur qumështi me niseshte arrin vlimin, kokrrizat e niseshtesë fryhen dhe kremi trashet; në të ftohtë ai mpikset aq sa të pritet me thikë. Biskotat thithin gradualisht lagështinë e kremit dhe zbuten pa u shpërbërë, ndaj gjatë natës shtresat bashkohen në një tortë të butë e të njëtrajtshme. Gjalpi i jep kremit shkëlqim dhe një shije më të plotë.

Nuk duhet ngatërruar me salamin e ëmbël, ku biskotat e thyera përzihen me kakao dhe formohen si salam, e as me tortën pa pjekje me krem djathi, që ka bazë me biskota të grimcuara dhe krem të forcuar me xhelatinë. Këtu biskotat mbeten të plota, në shtresa të dukshme, dhe kremi bëhet pa xhelatinë e pa vezë.

Historia e Pjatës

Nuk dihet kush e përgatiti i pari tortën me keksa, dhe ka shumë gjasa që ajo të mos ketë pasur një shpikës të vetëm. Ëmbëlsira me biskota të shtresuara me krem dhe të lëna të zbuten në të ftohtë njihen në shumë vende: në Bullgari si biskvitena torta, në Turqi si bisküvili pasta, në vendet e ish-Jugosllavisë si torta od keksa, kurse në Shtetet e Bashkuara si icebox cake, me biskota dhe pana të rrahur.

Përhapjen e këtyre ëmbëlsirave e lehtësuan biskotat e fabrikës dhe, më vonë, frigoriferi në shtëpi. Biskota petit-beurre, që shërben ende si model për shumë biskota drejtkëndëshe çaji, u krijua në Nantes të Francës në vitin 1886. Gjatë shekullit XX pudingu pluhur në qeska dhe niseshteja e misrit u bënë produkte të zakonshme në dyqane, ndërsa frigoriferi e bëri të lehtë një ëmbëlsirë që kërkon një natë të ftohtë për t'u forcuar.

Fjala keks përdoret shpesh në Kosovë për biskotat dhe është e njohur edhe në gjuhët fqinje e në gjermanisht, ku zakonisht shpjegohet si huazim nga anglishtja cakes. Në Shqipëri e njëjta tortë quhet më shpesh tortë me biskota. Receta ndryshon nga shtëpia në shtëpi: dikush përdor puding nga qeskat, dikush e gatuan kremin vetë, disa i njomin biskotat në qumësht me kafe. Versioni më poshtë e gatuan kremin me niseshte, pa vezë.