Kalo te përmbajtja

Speca Kapia të Pjekur me Hudhra

Speca kapia të kuq, të pjekur të plotë në furrë, të qëruar dhe të marinuar me hudhër, vaj ulliri, uthull e majdanoz. Meze që shkon me bukë të ngrohtë.

105 minuta4 personae lehtëPërditësuar më Elira Shehu
Shko te receta
70
min përgatitje
35
min gatim
105
min totale

Hyrje

Pika praktike për këtë recetë
Koha totale105 minuta
Përgatitja70 minuta
Gatimi35 minuta
Porcione4 persona
Nivelie lehtë

Kur specat kapia të kuq mbushin tezgat e tregut në fund të verës dhe në vjeshtë, në shumë shtëpi shqiptare ndizet furra për një tavë me speca të pjekur. Pjekja e nxjerr në pah ëmbëlsinë e tyre natyrore: lëkura nxihet dhe hiqet lehtë, ndërsa tuli mbetet i butë, me lëng dhe me një aromë të lehtë tymi. Hudhra e papjekur dhe pak uthull i japin mprehtësi, ndërsa vaji i ullirit i lidh shijet bashkë. Del një meze e thjeshtë, me ngjyrë të kuqe të ndezur.

E gjithë puna mbështetet te pjekja, avulli dhe qërimi. Specat piqen të plotë në furrë të nxehtë, në 220°C, derisa lëkura të fryhet dhe të nxihet në disa vende. Pastaj mbahen 15 minuta në një tas të mbuluar, ku avulli e shkëput lëkurën nga tuli. Në fund qërohen me dorë, pa u shpëlarë nën ujë, që të mos humbasin shijen e pjekjes. Lëngu që lëshojnë nuk hidhet, por kullohet dhe shkon në marinatë. Nuk kërkon përvojë të veçantë, vetëm pak durim gjatë qërimit.

Specat kapia të pjekur me hudhra janë meze e zakonshme e tryezës së verës dhe të vjeshtës. Shkojnë me mish e peshk në skarë, me qofte, me patate të ziera ose thjesht me bukë të ngrohtë dhe djathë të bardhë. Mund t'i përgatisni një ditë përpara, sepse pas një nate në frigorifer shijet lidhen edhe më mirë. Janë edhe një mënyrë e mirë për të shfrytëzuar specat kur janë në stinë, të bollshëm dhe të lirë, dhe për të pasur gati një meze kur vijnë mysafirë.

Pyetje të shpejta

Si përgatiten speca kapia të pjekur në furrë që të qërohen lehtë?
Piqini të plotë në 220°C për 30-35 minuta, duke i kthyer çdo 10-12 minuta, derisa lëkura të fryhet e të nxihet në disa vende dhe specat të zbuten plotësisht. Pastaj kalojini menjëherë në një tas, mbulojeni dhe lërini 15 minuta. Avulli e shkëput lëkurën nga tuli, kështu që ajo hiqet me gishta pa vështirësi dhe pa pasur nevojë t'i shpëlani me ujë.
Sa kohë mbahen specat e pjekur me hudhër në frigorifer?
Në një enë qelqi të mbyllur mirë, me specat të zhytur në marinatë, mbahen deri në 4 ditë në frigorifer. Mos i lini në temperaturë dhome më shumë se 2 orë gjithsej, sepse hudhra e freskët në vaj krijon kushte për bakterin që shkakton botulizmin. Merrini gjithmonë me lugë të pastër. Pas 4 ditësh hidhini, edhe nëse duken e kanë erë normale.

Përbërësit

Për 4 persona

Prekni përbërësit që keni gati.

0 nga 7 përbërës gati.

Udhëzimet

  1. Përgatitja e Specave: Ngrohni furrën në 220°C, me nxehtësi lart e poshtë. Lani specat, thajini mirë me një peshqir kuzhine dhe lërini të plotë, me bishtin, që lëngu të mbetet brenda gjatë pjekjes. Shtroni një tavë të madhe me letër furre dhe vendosini specat në një shtresë të vetme, me pak hapësirë mes tyre. Nëse nuk nxënë të gjithë, përdorni dy tava.
  2. Pjekja në Furrë: Futeni tavën në raftin e mesëm dhe piqini specat 30-35 minuta. Çdo 10-12 minuta kthejini me pincë, që të piqen njësoj nga të gjitha anët. Janë gati kur lëkura është fryrë dhe është nxirë në disa vende, ndërsa specat janë zbutur plotësisht dhe janë rrudhur pak. Nëse lëkura nxihet shumë shpejt dhe tuli është ende i fortë, ulni furrën në 200°C.
  3. Avulli nën Kapak: Me pincë kalojini specat e nxehtë menjëherë në një tas të madh dhe mbulojeni tasin me kapak ose me një pjatë. Lërini 15 minuta. Avulli që lëshojnë specat e ndan lëkurën nga tuli dhe qërimi bëhet shumë më i lehtë. Mos e hidhni lëngun që mblidhet në fund të tasit: është i ëmbël, ka aromë pjekjeje dhe do t'i shtohet marinatës.
  4. Qërimi dhe Pastrimi: Vendosni një sitë mbi një tas të vogël dhe kulloni aty lëngun e mbledhur. Merrni specat një nga një dhe hiqni lëkurën me gishta, duke filluar nga bishti. Mos i shpëlani nën ujë, sepse uji ua merr shijen e pjekjes. Hapini specat mbi sitë, hiqni bishtin dhe farat, që lëngu i brendshëm të kullojë në tas. Copëzat e vogla të lëkurës hiqini me majën e një thike.
  5. Prerja dhe Shtrimi: Lërini specat të plotë, të hapur si fletë, ose pritini për së gjati në rripa 3-4 cm të gjerë. Shtrojini në një pjatë të cekët ose në një enë qelqi, në një ose dy shtresa, me anën e brendshme lart. Ndërkohë qëroni thelpinjtë e hudhrës dhe pritini në feta shumë të holla; nëse e doni shijen më të fortë, grijini imët. Grini imët edhe majdanozin.
  6. Marinata: Në një tas të vogël hidhni vajin e ullirit, uthullën, 3-4 lugë gjelle nga lëngu i kulluar i specave, kripën dhe piperin e zi. Rrihini me pirun për rreth 30 sekonda, derisa marinata të marrë pamje paksa të turbullt. Provojeni me një copë speci dhe shtoni pak kripë ose uthull nëse ju duket e nevojshme. Lëngu i mbetur i specave mund të shtohet në supa ose salca.
  7. Marinimi dhe Ruajtja: Shpërndani hudhrën dhe pjesën më të madhe të majdanozit mbi specat ende të vakët dhe derdhni sipër marinatën; pak majdanoz mbajeni mënjanë për servirjen. Lëvizni enën lehtë, që lëngu të hyjë mes shtresave. Lërini të marinohen të paktën 30 minuta në temperaturë dhome, por gjithsej mos i mbani jashtë frigoriferit më shumë se 2 orë. Atë që mbetet ruajeni të mbuluar në frigorifer, me specat të zhytur në marinatë, deri në 4 ditë.

Çfarë të gatuani më pas

Këshilla nga Kuzhina

  • Zgjidhni speca kapia të rëndë për madhësinë e tyre, me lëkurë të lëmuar e të shndritshme; specat e rrudhur kanë humbur lagështi dhe pas pjekjes mbetet pak tul.
  • Nëse keni skarë me qymyr ose sobë me gaz, piqini specat drejtpërdrejt mbi prush ose mbi flakë dhe rrotullojini shpesh; marrin më shumë aromë tymi dhe piqen për rreth 10-15 minuta.
  • Në furrë me ventilator punoni në 200°C dhe kontrollojini specat 5 minuta më herët.
  • Për shije më të butë hudhre, lërini fetat e hudhrës 10 minuta në uthull, para se ta përzieni uthullën me vajin; mprehtësia e tyre zbutet pak.
  • Qërojini specat sa janë ende të ngrohtë; kur ftohen plotësisht, lëkura ngjitet sërish pas tulit dhe hiqet më me zor.

Si të Servirni

Specat kapia të pjekur shërbehen më mirë në temperaturë dhome, jo direkt nga frigoriferi. Nxirrini 30 minuta para tryezës, që vaji i ullirit, i trashur nga i ftohti, të rrjedhë sërish dhe aromat të hapen. Vendosini në një pjatë të cekët, hidhni sipër lëngun e marinatës dhe majdanozin që keni mbajtur mënjanë. Pranë tyre nxirrni bukë të ngrohtë ose të thekur, që të thithë vajin dhe lëngun.

Si meze, shërbejini me djathë të bardhë, ullinj, kos të trashë ose gjizë. Si pjatë anësore shoqërojnë mirë mishin e qengjit në skarë, qoftet, pulën e pjekur, peshkun në skarë dhe vezët e skuqura në mëngjes. Mund t'i shtroni edhe mbi një fetë bukë të thekur me djathë, ose t'i shtoni në sanduiçe dhe sallata jeshile. Me to shkon mirë një gotë verë e bardhë e ftohtë.

Variacione Rajonale

  • Me spec djegës: Piqni bashkë me specat kapia 2-3 speca djegës të gjatë dhe nxirrini nga furra rreth 10 minuta më herët, sepse janë më të hollë. Qërojini dhe shtojini në rripa të hollë për një meze me më shumë djegësi.
  • Me kos ose gjizë: Shtrojini specat e marinuar mbi një shtresë kosi të trashë, ose shpërndani sipër gjizë a djathë të bardhë të thërrmuar. Ky version nuk është më vegan.
  • Me arra: Spërkatni sipër 2-3 lugë gjelle arra të thekura dhe të thyera në copa të vogla; i japin pjatës kërcitje dhe e bëjnë më të ngopur.
  • Në tigan: Kur nuk doni të ndizni furrën, skuqni specat të plotë me 2 lugë gjelle vaj ulliri në zjarr mesatar, me kapak, për 12-15 minuta, duke i kthyer shpesh. Hudhrën shtojeni vetëm në minutën e fundit, që të mos digjet. Lëkura mund të lihet ose të hiqet.

Çfarë është Speca Kapia të Pjekur me Hudhra?

Specat kapia të pjekur me hudhra janë një meze me perime: speca të kuq të ëmbël, të pjekur të plotë, të qëruar dhe të lënë në një marinatë të pagatuar me vaj ulliri, uthull, hudhër të freskët dhe majdanoz. Specat nuk skuqen dhe nuk ziejnë në salcë; i vetmi gatim që marrin është pjekja. Marinata hidhet mbi specat ende të vakët, që ta thithin më mirë, dhe pjata shërbehet në temperaturë dhome.

Kapia është një varietet specash të ëmbël me frut të zgjatur në formë koni, me ngjyrë të kuqe të thellë dhe tul të trashë. Pikërisht tuli i trashë e bën të përshtatshëm për pjekje: lëkura digjet dhe ndahet, ndërsa specat mbeten me lëng dhe nuk shpërbëhen. Nëse nuk gjeni kapia, mund të përdorni speca të tjerë të kuq e të ëmbël, me tul të trashë.

Kjo pjatë ndryshon nga ajvari dhe nga salcat e tjera ballkanike me speca të pjekur. Atje specat bluhen dhe ziejnë gjatë, derisa të bëhen masë e trashë për t'u lyer në bukë. Këtu ata mbeten të plotë ose të prerë në rripa të gjerë, të butë, por e mbajnë formën. Shija është e ëmbël, pak e thartë nga uthulla, me mprehtësinë e hudhrës së papjekur, që zbutet pak gjatë marinimit.

Historia e Pjatës

Specat e kanë origjinën në Amerikë. Ata arritën në Spanjë pas udhëtimeve të Kristofor Kolombit, në fund të shekullit XV, dhe gjatë shekullit XVI u përhapën në gjithë Mesdheun. Mendohet se në Ballkan hynë kryesisht përmes tregtisë brenda Perandorisë Osmane, megjithëse rruga e saktë nuk dihet me siguri. Me kohë, specat e ëmbël u bënë një nga perimet më të kultivuara të rajonit.

Varieteti kapia është shumë i përhapur në Bullgari, në Maqedoninë e Veriut dhe në Serbi, ku përdoret shpesh për ajvar dhe ljutenicë, dy salca dimri me bazë specat e pjekur. Fjala “ajvar” vjen nga turqishtja “havyar”, që do të thotë havjar. Në Shqipëri dhe në Kosovë specat kapia gjenden zakonisht në tregje, sidomos në vjeshtë, krahas specave vendas. Në Greqi, specat e ngjashëm të kuq e të gjatë njihen si speca të Florinës, sipas krahinës me të njëjtin emër në veri të vendit.

Pjekja e specave mbi prush ose në furrë dhe heqja e lëkurës është teknikë e zakonshme në gjithë Ballkanin dhe Mesdheun lindor. Në Turqi specat e pjekur në këtë mënyrë quhen “közlenmiş biber”, në Serbi “pečene paprike”, ndërsa në shumë shtëpi shqiptare specat e pjekur me hudhër dhe uthull janë meze e njohur e stinës. Nuk ka të dhëna të sigurta se kur ose ku u përgatit për herë të parë kjo meze; është gatim shtëpie që ndryshon pak nga një familje te tjetra.

Gabimet e Zakonshme që Duhet të Shmangni

Për të arritur Speca Kapia të Pjekur me Hudhra të përsosur, shmangni këto gabime të zakonshme:

Specat nxirren nga furra sapo lëkura ka nxirë në pak vende.

Zgjidhja: Atëherë lëkura ngjitet ende pas tulit dhe qërimi bëhet i vështirë. Piqini derisa specat të jenë zbutur plotësisht dhe të jenë rrudhur pak, edhe nëse kjo kërkon 5-10 minuta më shumë.

Specat shpëlahen nën ujë për të hequr lëkurën dhe farat.

Zgjidhja: Uji ua merr lëngun e ëmbël dhe aromën e pjekjes, dhe shija e specave zbehet. Qërojini me gishta dhe hiqni copëzat e mbetura me majën e një thike.

Specat lihen të ftohen në tavë pa u mbuluar.

Zgjidhja: Lëkura thahet dhe mbetet ngjitur pas tulit. Kalojini menjëherë në një tas të mbuluar dhe lërini 15 minuta në avullin e tyre.

Lëngu që lëshojnë specat hidhet bashkë me farat.

Zgjidhja: Ky lëng është pjesa më aromatike e pjatës. Kullojeni përmes një site dhe shtoni 3-4 lugë gjelle prej tij në marinatë.

Specat me hudhër dhe vaj lihen jashtë frigoriferit gjithë ditën.

Zgjidhja: Hudhra e freskët në vaj, në temperaturë dhome, krijon kushte për bakterin që shkakton botulizmin. Mos i mbani jashtë frigoriferit më shumë se 2 orë gjithsej, ruajini të mbuluar në frigorifer dhe hajini brenda 4 ditëve.

Pyetje të Shpeshta

Piqini të plotë në 220°C për 30-35 minuta, duke i kthyer çdo 10-12 minuta, derisa lëkura të fryhet e të nxihet në disa vende dhe specat të zbuten plotësisht. Pastaj kalojini menjëherë në një tas, mbulojeni dhe lërini 15 minuta. Avulli e shkëput lëkurën nga tuli, kështu që ajo hiqet me gishta pa vështirësi dhe pa pasur nevojë t'i shpëlani me ujë.

Në një enë qelqi të mbyllur mirë, me specat të zhytur në marinatë, mbahen deri në 4 ditë në frigorifer. Mos i lini në temperaturë dhome më shumë se 2 orë gjithsej, sepse hudhra e freskët në vaj krijon kushte për bakterin që shkakton botulizmin. Merrini gjithmonë me lugë të pastër. Pas 4 ditësh hidhini, edhe nëse duken e kanë erë normale.

Po. Ngrijini të qëruar dhe pa fara, por pa hudhër, vaj e uthull, në qese ose kuti të ndara sipas porcioneve. Mbahen deri në 6 muaj në ngrirës. Shkrijini ngadalë në frigorifer gjatë natës, kullojini nga lëngu i tepërt dhe vetëm atëherë shtoni marinatën e freskët me hudhër dhe majdanoz. Tekstura del pak më e butë, por shija ruhet mirë.

Përdorni çdo spec të kuq të ëmbël me tul të trashë: specat e Florinës, specat e gjatë të kuq ose specat e mëdhenj me formë katrore. Specat me tul të hollë, si specat e gjatë për skuqje, piqen shpejt, digjen lehtë dhe pas qërimit mbetet shumë pak prej tyre. Specat e mëdhenj të gjelbër mund të piqen njësoj, por kanë shije më të hidhur dhe më pak ëmbëlsi.

Mund t'i shërbeni pas 30 minutash marinim, kur specat kanë thithur pak nga vaji dhe uthulla. Shija bëhet më e plotë pas disa orësh në frigorifer, ndërsa të nesërmen hudhra dhe uthulla janë lidhur plotësisht me ëmbëlsinë e specave. Në atë rast nxirrini nga frigoriferi 30 minuta para tryezës, që vaji i ullirit të lëngëzohet sërish.

Vlerat Ushqyese (për porcion)

173 kcal
Kalori
2g
Proteina
12g
Karbohidrate
14g
Yndyrna

Vlera të përafërta për një porcion, të llogaritura nga përbërësit me të dhënat e USDA FoodData Central.

Rreth Autorit

Elira Shehu
Autor

Elira Shehu

Specialiste e ëmbëlsirave me rrënjë shkodrane. Elira Shehu kombinon teknikat evropiane me pastiçerinë tradicionale shqiptare, duke shkruar receta me saktësi profesionale.

Shfleto më shumë receta nga kategoria "Perimet"

Receta me perime për gjellë, pjekje dhe shoqërues: patëllxhanë, kunguj, patate e barishte. Gjeni ide sipas stinës dhe mënyrës së gatimit.

Shiko 77 Receta