Si Gatuhen Qiqrat e Thata: Njomje dhe Zierje
Udhëzues për qiqra të thata: përzgjedhje, njomje gjatë natës, zierje të qetë dhe shenja butësie për humus, sallatë ose gjellë.
Hyrje
| Koha totale | 105 minuta |
|---|---|
| Përgatitja | 15 minuta |
| Gatimi | 90 minuta |
| Porcione | 8 persona |
| Niveli | e lehtë |
Qiqrat e thata gatuhen në dy faza: njomje dhe zierje. Përzgjidhni kokrrat, shpëlajini dhe mbulojini me të paktën trefish ujë, sepse zmadhohen. Njomja 8-12 orë në frigorifer shkurton zierjen dhe ndihmon që qendra të zbutet në mënyrë më të barabartë. Pas njomjes, uji hidhet dhe tenxherja mbushet me ujë të freskët.
Qiqrat sillen në valë dhe pastaj ziejnë qetë 60-90 minuta. Shkuma hiqet në fillim. Koha varet nga mosha e kokrrës dhe përdorimi: për sallatë duhet të mbajë formën, ndërsa për humus duhet të shtypet lehtë mes gishtave. Soda është opsionale dhe përdoret me masë vetëm kur kërkohet qiqër shumë e butë.
Ky udhëzues përthith intentin e faqes së veçantë “qiqra të ziera”, sepse procesi është i njëjtë. Recetat për humus, falafel, sallatë dhe gjellë mbeten të ndara. Qiqrat e gatuara ftohen shpejt dhe ruhen me pak lëng që të mos thahen.
Pyetje të shpejta
- A duhet patjetër t’i njom qiqrat?
- Jo, por njomja e bën kohën më të shkurtër dhe më të njëtrajtshme. Kjo metodë përdor njomje gjatë natës.
- Kur shtohet kripa?
- Në 10 minutat e fundit në këtë metodë, pasi të keni vlerësuar butësinë dhe sasinë e lëngut.
Çfarë është Si Gatuhen Qiqrat e Thata: Njomje dhe Zierje?
Ky është udhëzues bazë për gatimin e qiqrave të thata, jo recetë me mish. Ai mbulon njomjen, zierjen dhe butësinë sipas përdorimit. Kategoria logjike është Perimet, ndërsa kanonikja historike /mish-peshk/ mbetet e pandryshuar. Nuk është një pjatë e përfunduar.
Historia e Pjatës
Qiqrat janë bishtajore të përdorura prej kohësh në Mesdhe, Ballkan dhe Lindjen e Mesme. Gatimi shtëpiak nga kokrra e thatë i paraprin produkteve të konservuara dhe lejon kontroll të butësisë. Përdorimet ndryshojnë nga humusi te supat dhe sallatat.
Përbërësit
Për 8 persona
- 500 g qiqra të thata
- 2 l ujë për njomje
- 2 l ujë për zierje (plus sipas nevojës)
- 1.5 lugë çaji kripë
- 1 gjethe dafinë (opsionale)
- 0.25 lugë çaji sodë buke (opsionale për humus)
Udhëzimet
- Përzgjidhni qiqrat: Shtrijini në tepsi, hiqni gurë ose kokrra të dëmtuara dhe shpëlajini derisa uji të dalë i pastër.
- Njomni gjatë natës: Mbuloni me 2 litra ujë dhe lërini 8-12 orë në frigorifer. Ena duhet të ketë hapësirë derisa qiqrat të dyfishohen.
- Shpëlajini: Kullojeni ujin e njomjes, shpëlajini dhe vendosini në tenxhere me 2 litra ujë të freskët dhe dafinën.
- Nisni zierjen: Sillini në valë, hiqni shkumën për 5 minuta dhe ulni nxehtësinë derisa sipërfaqja të ketë vetëm valë të buta.
- Gatuani qetë: Ziejini pjesërisht të mbuluara 60 minuta. Kontrolloni ujin çdo 20 minuta dhe shtoni vetëm ujë të nxehtë.
- Provoni butësinë: Vazhdoni 15-30 minuta derisa qiqra të shtypet sipas përdorimit. Për humus duhet të jetë shumë e butë; për sallatë të mbajë formën.
- Kriposni dhe ftohni: Shtoni kripën në 10 minutat e fundit, hiqni dafinën dhe ftohini në enë të cekëta me pak lëng zierjeje.
Këshilla nga Kuzhina
- Qiqrat e vjetra mund të kërkojnë mbi 90 minuta edhe pas njomjes.
- Mos shtoni ujë të ftohtë në mes të zierjes; mbani valën të qëndrueshme.
- Për humus, soda opsionale ndihmon zbutjen por mund të ndryshojë shijen nëse teprohet.
- Ruani pak lëng zierjeje për të rregulluar puretë dhe supat.
Si të Servirni
Përdorini të vakëta në gjellë, të ftohta në sallatë ose shumë të buta në humus. Ruani një filxhan lëng për pure dhe supa. Ftohini në enë të cekëta brenda dy orësh dhe mbajini të mbuluara në frigorifer.
Variacione Rajonale
- Njomje e shpejtë: ziejini 2 minuta, fikini dhe lërini të mbuluara 1 orë para shpëlarjes.
- Në tenxhere me presion: pas njomjes, gatuajini sipas manualit të pajisjes dhe lironi presionin natyrshëm.
- Qiqra të konservuara: shpëlajini dhe përdorini drejtpërdrejt; nuk kërkojnë këtë proces.
Gabimet e Zakonshme që Duhet të Shmangni
Për të arritur Si Gatuhen Qiqrat e Thata: Njomje dhe Zierje të përsosur, shmangni këto gabime të zakonshme:
Qiqrat mbeten të forta.
Zgjidhja: Janë të vjetra, uji është avulluar ose zierja është ndalur herët. Vazhdoni me ujë të nxehtë.
Lëkura ndahet shumë.
Zgjidhja: Vala është e fortë ose qiqrat janë përzier shpesh. Mbani zierje të qetë.
Humusi del kokrrizor.
Zgjidhja: Qiqrat nuk janë zier deri sa të shtypen shumë lehtë.
Thahen në frigorifer.
Zgjidhja: Ruajini me disa lugë nga lëngu i zierjes në enë të mbyllur.
Pyetje të Shpeshta
Rreth Autorit
Drita Hoxha
Eksperte me mbi 30 vjet përvojë në kuzhinën tradicionale shqiptare. Drita Hoxha teston çdo recetë tri herë para publikimit dhe sjell traditat kulinare të jugut direkt nga Korça.
