Rizoto me Domate dhe Borzilok, pa Krem

Hyrje

Rizotoja me domate fillon me salcën, jo me shumë lëng të hedhur njëherësh. Domatet e grimcuara reduktohen dhjetë minuta me qepë e hudhër derisa shija të përqendrohet. Orizi Arborio shtohet i thatë dhe përzihet dy minuta, që kokrrat të nxehen para verës dhe lëngut.

Lëngu mbahet i nxehtë në tenxhere tjetër dhe shtohet nga një garuzhde. Orizi përzihet rregullisht, por jo pa pushim, dhe çdo shtesë bëhet kur e mëparshmja është thithur pothuajse. Pas 17-19 minutash kokrra duhet të jetë al dente dhe masa të rrjedhë ngadalë kur tundet pjata.

Gjalpi dhe parmixhanoja futen larg zjarrit; kjo fazë lidh rizoton pa pana. Borziloku shtohet në fund që të mos nxihet. Faqja ruan intentin e qartë për rizoto me domate dhe nuk pretendohet se është recetë tradicionale shqiptare. Variantet me karkaleca, kërpudha dhe perime mbeten faqe të veçanta.

Çfarë është Rizoto me Domate dhe Borzilok, pa Krem?

Rizoto italiane me domate, e gatuar me shtesa graduale lëngu dhe e lidhur me gjalpë e parmixhano. Nuk është pilaf, sepse orizi përzihet dhe niseshteja krijon teksturë kremoze pa pana. Kokrra mbetet al dente në qendër.

Historia e Pjatës

Rizotoja lidhet me kuzhinën veriore italiane dhe me llojet e orizit me shumë niseshte. Domatja është një nga shumë profilet e mundshme. Kjo faqe jep metodë shtëpie të matshme dhe heq atribuitet e pasakta shqiptare.

Përbërësit

Për 4 persona

• 320 g oriz Arborio
• 400 g domate të konservuara (të grimcuara)
• 1.1 l lëng perimesh (i mbajtur i nxehtë)
• 1 copë qepë (e grirë hollë)
• 2 thelpinj hudhër
• 100 ml verë e bardhë e thatë (opsionale)
• 2 lugë gjelle vaj ulliri
• 40 g gjalpë i ftohtë
• 60 g parmixhano (i grirë)
• 15 g borzilok
• kripë dhe piper

Udhëzimet

1. Ngrohni lëngun: Mbajeni lëngun e perimeve në zierje shumë të butë në tenxhere të veçantë gjatë gjithë gatimit.
2. Reduktoni domatet: Zbutni qepën në vaj për 5 minuta, shtoni hudhrën 30 sekonda dhe domatet; ziejini 10 minuta derisa salca të trashet.
3. Tostoni orizin: Shtoni orizin e thatë dhe përziejeni 2 minuta, derisa skajet e kokrrave të duken pak të tejdukshme.
4. Avulloni verën: Hidhni verën dhe përziejeni 1-2 minuta derisa aroma e fortë e alkoolit të largohet.
5. Shtoni lëngun: Shtoni një garuzhde lëng të nxehtë dhe përzieni rregullisht. Përsëriteni vetëm kur lëngu është thithur pothuajse.
6. Kontrolloni al dente: Pas 17 minutash provoni kokrrën. Vazhdoni deri në 19 minuta; qendra duhet të ketë rezistencë të lehtë dhe masa të rrjedhë.
7. Lidheni larg zjarrit: Hiqeni nga zjarri, shtoni gjalpin e ftohtë, parmixhanon dhe borzilokun. Përziejeni fort 30 sekonda dhe pushoni 2 minuta.
8. Shërbeni menjëherë: Rregulloni kripën e piperin dhe ndajeni në pjata të ngrohta para se rizotoja të trashet.

Këshilla nga Kuzhina

• Mbajeni lëngun të nxehtë që gatimi të mos ndalet.
• Reduktoni domatet para orizit që rizotoja të mos dalë ujore.
• Shtoni lëngun gradualisht dhe provoni kokrrën pas 17 minutash.
• Bëni lidhjen me gjalpë e djathë larg zjarrit.

Si të Servirni

Shërbejeni menjëherë në pjata të ngrohta; rizotoja trashet sa qëndron. Përfundojeni me borzilok, piper dhe pak parmixhano. Mbetjet ftohini shpejt në enë të cekët dhe përdorini për arancini ose ringrohini me pak lëng brenda një dite.

Variacione Rajonale

• Shtoni spec të pjekur të prerë në fund.
• Hiqni verën dhe përdorni 100 ml lëng shtesë.
• Për version vegan përdorni vaj ulliri dhe maja ushqimore në vend të gjalpit e djathit.