Lakër e Bardhë në Tenxhere me Domate

Hyrje

Lakra e bardhë në tenxhere është gjellë perimesh, jo sallatë dhe jo turshi. Qepa dhe karota zbuten fillimisht, domatja gatuhet derisa të humbasë shijen e gjallë dhe lakra shtohet në dy ture. Në minutat e para duket sikur nuk futet në tenxhere, por humbet shpejt volum. Prerja 2 cm e mban të dallueshme edhe pas zierjes.

Lëngu shtohet me masë, sepse lakra lëshon ujë. Një tenxhere e mbushur me lëng jep supë të hollë dhe shije të shpëlarë. Pak oriz e lidh gjellën dhe e bën më të plotë, por nuk duhet të dominojë. Kapaku mbahet në fillim për zbutje dhe hiqet në fund që lëngu të përqendrohet.

Aciditeti i domates mund ta ngadalësojë zbutjen, ndaj domatja gatuhet mirë dhe lakra lihet në valë të butë. Provojeni pas 30 minutash: duhet të jetë e butë në qendër, por jo e shpërbërë. Limoni dhe majdanozi shtohen pasi fiket zjarri.

Çfarë është Lakër e Bardhë në Tenxhere me Domate?

Kjo është gjellë vegjetariane me lakër të bardhë, qepë, karotë, domate dhe pak oriz. Ndryshe nga lakra me mish, sallata e lakrës ose lakra turshi, këtu perimja gatuhet në tenxhere deri sa të zbutet dhe lëngu të lidhet.

Historia e Pjatës

Gjellët me lakër janë pjesë e gatimit ekonomik të dimrit në shumë zona të Shqipërisë dhe Ballkanit. Familjet shtojnë mish, oriz ose vetëm perime sipas mundësisë. Ky variant mban një bazë pa mish dhe nuk e paraqet si formulë të vetme krahinore.

Përbërësit

Për 6 persona

• 1.2 kg lakër e bardhë (pa koçan, në shirita 2 cm)
• 2 copë qepë (të grira)
• 2 copë karota (në gjysmëhëna)
• 400 g domate të grira
• 80 g oriz (i shpëlarë)
• 500 ml ujë ose lëng perimesh (i nxehtë)
• 4 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë çaji paprikë e ëmbël
• 1 gjethe dafinë
• 0.5 copë limon
• 3 lugë gjelle majdanoz
• sipas shijes kripë dhe piper

Udhëzimet

1. Pritni lakrën: Hiqni gjethet e dëmtuara dhe koçanin, pritni lakrën në shirita 2 cm, lajeni dhe kullojeni derisa të mos mbajë ujë të tepërt.
2. Zbutni bazën: Ngrohni vajin dhe gatuani qepët me karotat për 8-10 minuta, derisa qepa të bëhet e tejdukshme pa marrë ngjyrë të errët.
3. Gatuani domaten: Shtoni paprikën për 20 sekonda, pastaj domatet dhe dafinën. Ziejini 6-8 minuta derisa salca të trashet lehtë.
4. Shtoni lakrën: Futni gjysmën e lakrës, mbulojeni 3 minuta derisa të ulet, pastaj shtoni pjesën tjetër dhe përziejeni me bazën.
5. Ziejeni qetë: Shtoni 350 ml lëng të nxehtë, mbulojeni pjesërisht dhe ziejeni 20 minuta në valë të butë.
6. Shtoni orizin: Përzieni orizin dhe vazhdoni 15-18 minuta derisa kokrra të gatuhet dhe lakra të jetë e butë. Shtoni lëng vetëm nëse thahet.
7. Përfundoni gjellën: Hiqni kapakun dhe ziejeni 5 minuta derisa lëngu të lidhet. Fikni zjarrin, shtoni limonin e majdanozin dhe pushoni 10 minuta.

Këshilla nga Kuzhina

• Shtojeni lëngun gradualisht; lakra lëshon ujë vetë.
• Mos e prisni shumë hollë nëse dëshironi strukturë pas zierjes.
• Gatuajeni paprikën vetëm pak sekonda që të mos hidhërohet.
• Pushimi 10 minuta lejon orizin të thithë lëngun e mbetur.

Si të Servirni

Shërbejeni të ngrohtë me bukë misri, kos ose spec djegës anash. Për vakt vegan, shtoni fasule të ziera në pjatë. Gjella trashet pak pas pushimit; ringroheni me disa lugë ujë dhe rregulloni limonin në fund.

Variacione Rajonale

• Me fasule: shtoni 300 g fasule të ziera në 10 minutat e fundit.
• Pa oriz: hiqeni dhe ulni lëngun me 150 ml.
• Me mish: për një intent tjetër, shtoni mish të skuqur dhe zgjatni zierjen sipas prerjes.