Peshk Qefull në Zgarë - Me Limon dhe Vaj Ulliri
Qefull i plotë në zgarë me lëkurë krokante, limon, hudhër dhe majdanoz, me udhëzime për pastrimin dhe kohën e gatimit.
Hyrje
| Koha totale | 35 minuta |
|---|---|
| Përgatitja | 20 minuta |
| Gatimi | 15 minuta |
| Porcione | 4 persona |
| Niveli | mesatare |
Qefulli ka mish të bardhë me shije të dallueshme dhe gatuhet mirë i plotë në zgarë. Kërkojini shitësit ta pastrojë nga luspat dhe të brendshmet, pastaj thajeni me kujdes. Lagështia në lëkurë pengon skuqjen dhe e bën peshkun të ngjitet në hekurat e zgarës.
Prerjet e cekëta në të dyja anët ndihmojnë që nxehtësia të hyjë në pjesën më të trashë. Peshku lyhet me vaj ulliri, kripë e piper, ndërsa barku mbushet lehtë me limon, majdanoz dhe hudhër. Mos vendosni shumë mbushje, sepse avulli i tepërt e ngadalëson gatimin.
Zgara duhet të jetë e pastruar, e lyer dhe e nxehur në nxehtësi mesatare-të lartë. Qefulli lihet pa lëvizur derisa lëkura të shkëputet vetë, pastaj kthehet vetëm një herë. Për siguri, pjesa më e trashë duhet të arrijë 63°C. Pas një pushimi të shkurtër, shërbejeni me salcë limoni e majdanozi.
Pyetje të shpejta
- Si e kuptoj që qefulli në zgarë është gati?
- Mënyra më e sigurt është termometri: USDA rekomandon 63°C për peshkun. Mateni në pjesën më të trashë pa prekur kockën. Mishi duhet të jetë opak dhe të ndahet lehtë në fletë, ndërsa lëkura të jetë skuqur pa u djegur.
- A mund ta gatuaj qefullin në furrë?
- Po. Vendoseni në tavë të lyer, erëzojeni njësoj dhe piqeni në 200°C për rreth 20-25 minuta, në varësi të trashësisë. Kontrolloni 63°C në mes. Nën skarën e furrës mund ta skuqni lëkurën 1-2 minuta në fund.
Çfarë është Peshk Qefull në Zgarë - Me Limon dhe Vaj Ulliri?
Qefulli është peshk bregdetar i familjes së barbunit të detit, me trup të zgjatur dhe mish të fortë e të bardhë. Në Shqipëri gatuhet në zgarë ose në tavë, veçanërisht në zonat bregdetare. Kjo recetë përdor peshk të plotë që lëkura të mbrojë mishin dhe të marrë shije nga zjarri.
Historia e Pjatës
Peshku në zgarë është pjesë e kuzhinës së bregdetit shqiptar, ku qefulli shfaqet krahas levrekut dhe kocës. Agjencia Kombëtare e Turizmit e përmend qefullin ndër peshqit tipikë për zgarë. Përgatitja tradicionale mbetet e thjeshtë: peshk i freskët, vaj ulliri, limon dhe barishte.
Përbërësit
Për 4 persona
- 2 copë qefull i plotë i pastruar (rreth 600-700 g secili)
- 5 lugë gjelle vaj ulliri
- 2 copë limon
- 2 thelb hudhra (të shtypura)
- 1 tufë e vogël majdanoz
- 1 lugë çaji rigon i thatë
- 1.5 lugë çaji kripë
- 0.5 lugë çaji piper i zi
Udhëzimet
- Kontrolloni dhe thani peshkun: Sigurohuni që qefulli është pastruar nga luspat, gushat dhe të brendshmet. Shpëlajeni vetëm shkurt nëse duhet, pastaj thajeni shumë mirë brenda e jashtë me letër kuzhine. Mbajeni në frigorifer deri në marinim.
- Bëni prerjet dhe erëzoni: Bëni 2-3 prerje të cekëta në secilën anë, pa arritur te kocka. Lyejeni me dy lugë vaj, kripë, piper dhe rigon. Vendosni në bark pak majdanoz, feta limoni dhe gjysmën e hudhrës, pastaj lëreni 10 minuta ndërsa nxehet zgara.
- Përgatitni zgarën: Nxehni zgarën 10-15 minuta në nxehtësi mesatare-të lartë. Pastroni hekurat dhe lyejini me vaj duke përdorur letër kuzhine me mashë. Sipërfaqja e nxehtë dhe e pastër ul ngjitjen.
- Piqni anën e parë: Vendosni qefullin diagonalisht mbi zgarë dhe mos e lëvizni për 6-8 minuta, sipas trashësisë. Kur lëkura është skuqur dhe peshku shkëputet me rezistencë minimale, është gati për t’u kthyer.
- Kthejeni dhe përfundoni gatimin: Kthejeni me dy spatula dhe piqeni edhe 5-7 minuta. Matni temperaturën në pjesën më të trashë, pa prekur kockën; peshku është gati në 63°C dhe mishi duhet të ndahet lehtë në fletë.
- Përgatitni salcën e limonit: Përzieni vajin e mbetur me lëngun e një limoni, hudhrën e mbetur dhe majdanoz të grirë. Provojeni dhe rregulloni aciditetin. Mos e hidhni salcën mbi peshk ndërsa është në zgarë, sepse pikon dhe krijon flakë.
- Pushoni dhe shërbeni: Kalojeni peshkun në pjatë dhe lëreni 3 minuta. Hidhni sipër pak nga salca dhe pjesën tjetër shërbejeni anash. Hiqni filetot nga shtylla me kujdes dhe kontrolloni kockat para servirjes për fëmijë.
Këshilla nga Kuzhina
- Thajeni lëkurën plotësisht dhe lyeni zgarën, jo vetëm peshkun.
- Mos e ktheni me forcë; kur lëkura është skuqur siç duhet, shkëputet më lehtë.
- Përdorni dy spatula për peshq të plotë që të mos çahet mesi.
- Matni 63°C në pjesën më të trashë pa prekur kockën.
Si të Servirni
Shërbejeni qefullin të plotë ose të filetuar në tavolinë, me limon, majdanoz dhe vaj ulliri. Shoqërohet me patate të ziera, perime në zgarë ose sallatë fshati. Lëreni 3 minuta pas heqjes nga zgara që lëngjet të stabilizohen, por mos e lini të ftohet plotësisht.
Variacione Rajonale
- Në furrë: piqeni në 200°C për rreth 20-25 minuta, sipas madhësisë.
- Me rozmarinë: zëvendësoni rigonin me një degë të vogël rozmarine në bark.
- Me perime: piqni kungulleshka dhe speca në zgarë para peshkut dhe mbajini të ngrohta.
Gabimet e Zakonshme që Duhet të Shmangni
Për të arritur Peshk Qefull në Zgarë - Me Limon dhe Vaj Ulliri të përsosur, shmangni këto gabime të zakonshme:
Lëkura ngjitet dhe çahet.
Zgjidhja: Thajeni peshkun, nxehni e pastroni zgarën dhe prisni derisa lëkura të shkëputet natyrshëm para kthimit.
Pjesa e jashtme digjet ndërsa mesi mbetet i pagatuar.
Zgjidhja: Përdorni nxehtësi mesatare-të lartë, bëni prerje të cekëta dhe kontrolloni temperaturën në pjesën më të trashë.
Mishi del i thatë.
Zgjidhja: Hiqeni sapo të arrijë 63°C dhe lëreni vetëm 3 minuta; mos e mbani në zgarë për të marrë më shumë ngjyrë.
Pyetje të Shpeshta
Rreth Autorit
Drita Hoxha
Eksperte me mbi 30 vjet përvojë në kuzhinën tradicionale shqiptare. Drita Hoxha teston çdo recetë tri herë para publikimit dhe sjell traditat kulinare të jugut direkt nga Korça.
