Waffles në Shtëpi – Krokante Jashtë, të Buta Brenda

Hyrje

Waffles janë copa brumi të pjekura mes dy pllakash të nxehta, me gropëza të thella katrore që mbajnë mjaltin, kremin ose lëngun e frutave në çdo kafshatë. Kjo recetë për waffles në shtëpi synon dy gjëra njëherësh: një cipë të artë që kërcet lehtë kur e prisni me pirun dhe një brendësi të butë e të ajrosur, si kek i lehtë. Nuk ka nevojë për maja apo për pritje të gjatë, sepse brumi ngrihet me pluhur pjekjeje, kurse mielli, qumështi, vezët dhe gjalpi gjenden pothuajse në çdo kuzhinë.

Cipa krokante vjen nga tre detaje. I pari është pak niseshte misri e përzier me miellin: ajo nuk ka gluten dhe e bën cipën më të thatë e më të brishtë. I dyti është gjalpi i shkrirë, në sasi bujare: mes pllakave të nxehta ai e skuq lehtë brumin nga jashtë dhe i jep aromë. I treti është aparati plotësisht i nxehtë para radhës së parë, ndryshe brumi zihet në avullin e vet në vend që të piqet. Përzierja mbahet e shkurtër, që waffles të mos dalin të forta.

Waffles shkojnë për mëngjesin e qetë të fundjavës, për pasditen kur fëmijët kthehen nga shkolla ose si ëmbëlsirë e thjeshtë pas darke. Me luleshtrydhe të freskëta dhe sheqer pluhur mbeten të lehta; me krem çokollate me lajthi, banane ose akullore bëhen ëmbëlsirë më e pasur, ashtu siç shërbehen shpesh nëpër kafene. Nga kjo sasi dalin rreth tetë waffles të rrumbullakëta, mjaft për katër veta; nëse aparati pjek dy njëherësh, koha e pjekjes përgjysmohet. Ju nevojitet vetëm një aparat për waffles, elektrik ose për sobë, dhe rreth një orë kohë.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e përbërësve: Nxirrni vezët dhe qumështin nga frigoriferi 20–30 minuta para se të filloni. Shkrini gjalpin në zjarr të ulët ose në mikrovalë dhe lëreni të ftohet derisa të jetë i vakët. Nëse vezët dhe qumështi janë të ftohtë, gjalpi ngurtësohet në kokrriza sapo takohet me ta. Ndizni furrën në 100°C dhe vendosni një skarë metalike mbi tepsi; aty do t'i mbani waffles të ngrohta.
2. Përbërësit e thatë: Në një tas të madh situni miellin, niseshten e misrit dhe pluhurin e pjekjes. Shtoni sheqerin dhe kripën, pastaj përziejini me rrahëse teli për rreth gjysmë minute, që pluhuri i pjekjes të shpërndahet njësoj në gjithë miellin. Kokrrizat e tij që mbeten pa u shpërndarë lënë në waffles njolla me shije të hidhur. Bëni një gropë në mes të tasit.
3. Masa e lëngshme: Në një tas tjetër rrihni vezët për rreth një minutë, derisa të verdhat dhe të bardhat të bashkohen plotësisht. Shtoni qumështin e ekstraktin e vaniljes dhe përziejini mirë. Në fund hidhni gjalpin e shkrirë në fije të hollë, duke trazuar pa ndalur, që të shpërndahet në gjithë masën dhe të mos mbetet si shtresë e verdhë sipër.
4. Bashkimi dhe pushimi: Hidhni masën e lëngshme në gropën e miellit dhe përziejini me spatulë vetëm sa të mos duket më miell i thatë. Gungat e vogla nuk bëjnë problem, sepse zhduken gjatë pushimit dhe pjekjes; përzierja e tepërt i bën waffles të forta. Brumi duhet të jetë i trashë, por të rrjedhë nga luga si krem i dendur. Mbulojeni dhe lëreni të pushojë 10 minuta.
5. Ngrohja e aparatit: Ndërkohë që brumi pushon, ndizni aparatin për waffles dhe lëreni të ngrohet plotësisht, zakonisht rreth 5 minuta, derisa drita treguese të sinjalizojë që është gati. Lyeni të dyja pllakat me pak vaj luledielli, me furçë silikoni ose me letër kuzhine të palosur. Në radhët e tjera zakonisht nuk duhet lyerje, sepse gjalpi në brumë mjafton, por lyejini sërish nëse brumi fillon të ngjitet.
6. Pjekja: Hidhni brumë me garuzhdë në mes të pllakës së poshtme, aq sa të mbulojë rreth dy të tretat e saj, sepse brumi zgjerohet kur mbyllet kapaku. Për një aparat të rrumbullakët me diametër 18 cm mjaftojnë rreth 110–120 ml. Mbylleni kapakun dhe mos e hapni në 3 minutat e para, që waffle të mos çahet më dysh. Piqeni gjithsej 4–5 minuta.
7. Kontrolli dhe mbajtja e ngrohtë: Waffle është gati kur avulli që del anash pothuajse ka pushuar, ngjyra është e artë e njëtrajtshme dhe kapaku ngrihet pa rezistencë. Çajeni të parën në mes: brendësia duhet të jetë e butë, por pa brumë të lagësht. Hiqeni me pincë silikoni ose me shkop druri, jo me vegla metalike që gërvishtin pllakat, dhe vendoseni në skarën në furrë, në një shtresë. Përsëritni me brumin që mbetet.
8. Servirja: Ndërkohë që piqen radhët e fundit, lani luleshtrydhet, thajini dhe pritini në katërsh. Shërbejini waffles sa janë të ngrohta e krokante, dy për person, me luleshtrydhe sipër dhe sheqer pluhur të spërkatur me sitë të imët në çastin e fundit, që të mos shkrihet nga avulli. Waffles e mbetura ftohini në skarë dhe ruajini në frigorifer deri në 2 ditë ose në ngrirës deri në një muaj.

Këshilla nga Kuzhina

• Nëse aparati ka rregullator temperature, nisni nga niveli mesatar i lartë dhe gjykoni pas copës së parë: kur del e zbehtë, rriteni nxehtësinë; kur errësohet shpejt e brenda mbetet e lagësht, uleni.
• Vendosini waffles e gatshme në skarë, në një shtresë. Mbi pjatë ose të grumbulluara njëra mbi tjetrën, avulli i zbut brenda pak minutash.
• Nëse nuk keni niseshte misri, përdorni 280 g miell gjithsej. Waffles dalin pak më të buta nga jashtë, por përsëri të mira.
• Mbani shënim sasinë e brumit dhe minutat e radhës së parë. Çdo aparat është pak i ndryshëm, dhe pasi i gjeni masat e sakta, çdo radhë del njësoj.
• Mos e shijoni brumin e papjekur, sepse ka vezë dhe miell të pagatuar. Brumi i mbetur ruhet i mbuluar në frigorifer deri në një ditë, por waffles fryhen pak më pak.
• Për waffles më të arta mund të shtoni edhe 1 lugë gjelle sheqer. Sheqeri karamelizohet në pllaka, prandaj kontrollojini një minutë më herët, sepse errësohen më shpejt.

Si të Servirni

Waffles janë më të shijshme sapo dalin nga aparati, kur cipa është ende krokante. Nëse i pjekni për gjithë familjen, mbajini në skarë në furrë të ngrohtë dhe sillini në tavolinë të gjitha njëherësh. Vendosni sipër luleshtrydhe të prera dhe spërkatni sheqer pluhur vetëm në çastin e fundit. Pjatat e ngrohura paraprakisht i mbajnë më gjatë të ngrohta. Për mëngjes shkojnë mirë me kos të trashë dhe mjaltë, ose me reçel fiku, qershie a kumbulle.

Si ëmbëlsirë pas darke, shtoni një top akulloreje vaniljeje dhe pak krem çokollate të ngrohur. Banania, mjedrat dhe boronicat janë alternativa të mira kur nuk është stina e luleshtrydheve. Për të pirë, fëmijëve u shkon një gotë qumësht i ftohtë, kurse të rriturve një kafe ose një çaj mali. Shmangni salcat shumë të lëngshme, sepse i njomin waffles brenda pak minutash.

Variacione Rajonale

• Me të Bardha të Rrahura: Ndani vezët, shtoni të verdhat te masa e lëngshme dhe rrihni të bardhat derisa të formojnë maja të buta. Përziejini në brumë në fund, me spatulë dhe me lëvizje nga poshtë lart, për waffles më të ajrosura e më të lehta.
• Me Kakao: Zëvendësoni 30 g miell me 30 g kakao pa sheqer dhe shtoni edhe 15 g sheqer. Shërbejini me mjedra dhe pak krem qumështi të rrahur.
• Me Kanellë dhe Mollë: Shtoni 1 lugë çaji kanellë te mielli dhe shërbejini waffles me feta molle të skuqura lehtë në gjalpë me pak sheqer. Një version i ngrohtë për vjeshtë e dimër.
• Të Kripura me Kaçkavall: Hiqni sheqerin dhe vaniljen, shtoni 80 g kaçkavall të grirë dhe pak piper të zi. Shërbejini me vezë syze dhe domate të freskëta për një mëngjes të bollshëm.

Çfarë është Waffles në Shtëpi – Krokante Jashtë, të Buta Brenda?

Waffle është një ëmbëlsirë e pjekur nga brumë i lëngshëm, i ngjashëm me atë të pancakes, që hidhet në një aparat me dy pllaka metalike me katrorë të ngritur. Kur kapaku mbyllet, brumi shtypet në të gjitha gropëzat dhe piqet njëkohësisht nga të dyja anët. Rezultati është një copë e rrumbullakët ose katrore, me shumë sipërfaqe që merr ngjyrë dhe bëhet krokante, si dhe me gropëza të vogla që mbajnë salcën ose frutat.

Ekzistojnë dy familje kryesore. Waffles me maja, si ato të Brukselit dhe të Liezhit në Belgjikë, kërkojnë kohë që brumi të fryhet, kurse ato me pluhur pjekjeje gatuhen menjëherë. Kjo recetë i përket grupit të dytë: brumë me qumësht, vezë dhe gjalpë, i ngritur me pluhur pjekjeje, me pak sheqer dhe vanilje. Është version i përshtatshëm për shtëpi, i shpejtë dhe i besueshëm, që del mirë edhe kur e bëni për herë të parë.

Dallimi nga pancakes nuk është vetëm forma. Brumi i waffles ka zakonisht më shumë yndyrë, dhe pllakat e nxehta e skuqin nga jashtë, prandaj cipa del më e thatë e më krokante. Pancakes piqen në tigan të hapur dhe mbeten të buta nga të dyja anët. Waffle, përkundrazi, ka kontrast të qartë mes cipës dhe brendësisë, dhe pikërisht ky kontrast e bën të veçantë.

Historia e Pjatës

Pjekja e brumit mes dy pllakash hekuri të nxehta është shumë e vjetër në Evropë. Në mesjetë piqeshin petë të holla e të thata, të ngjashme me ato që përdoreshin në kishë, me hekura me doreza të gjata që mbaheshin mbi zjarr dhe që shpesh kishin të gdhendura figura ose stema. Fjala angleze waffle vjen nga holandishtja wafel dhe ka të njëjtën rrënjë me fjalën wafer, që u referohet pikërisht këtyre petëve të holla e krokante.

Motivi i rrjetës me gropëza të thella lidhet zakonisht me Vendet e Ulëta, territorin e Holandës dhe të Belgjikës së sotme, por data e saktë e shfaqjes së tij nuk dihet me siguri. Me kalimin e shekujve brumi u bë më i pasur, me vezë, gjalpë e qumësht, dhe waffles u bënë ushqim i shpeshtë i panaireve dhe i festave. Kolonët holandezë e çuan këtë traditë në Amerikën e Veriut, ku me kohë waffles u bënë mëngjes familjar.

Në shekullin XIX u përhapën hekurat që vendoseshin mbi sobë, ndërsa në dekadat e para të shekullit XX dolën aparatet elektrike. Pluhuri i pjekjes bëri të mundur waffles pa maja, gati brenda pak minutash. Emri Belgian waffle u bë i njohur në Shtetet e Bashkuara në vitet 1960, kur waffles belge u shitën në panairet botërore të atyre viteve. Në Shqipëri nuk ka të dhëna të sakta se kur hynë waffles në kuzhinat e shtëpisë; sot shiten në shumë kafene dhe ëmbëltore, shpesh me krem çokollate e fruta.