Kek me Nutella – I Butë, i Marmorizuar dhe me Lajthi

Hyrje

Ky kek me Nutella është një kek i thjeshtë shtëpie, me një befasi të vogël brenda. Në brendësinë e butë me gjalpë e vanilje dredhojnë vija të errëta kremi lajthie me kakao, që në furrë zbuten dhe marrin shije të thellë çokollate. Sipër, lajthitë e thekura shtojnë pak kërcitje dhe kujtojnë nga vjen aroma e kremit. Kur e prisni, çdo fetë ka vizatimin e vet prej mermeri, ndaj nuk ka dy copa njësoj. Gjatë pjekjes, kuzhina mbushet me erë gjalpi të pjekur dhe lajthie.

Baza është një brumë klasik keku: gjalpë i rrahur me sheqer derisa të zbardhet, vezë të shtuara një nga një dhe miell i alternuar me qumësht. Nutella nuk përzihet me brumin, por vendoset me lugë në dy shtresa dhe tërhiqet me thikë në zigzag vetëm dy herë, që vijat të mbeten të dallueshme. Më e rëndësishmja është trashësia e kremit: duhet të jetë i butë si për t'u lyer në bukë, jo i lëngshëm, përndryshe rëndon dhe zbret në fund. Piqet në 175°C, në mes të furrës, 50-55 minuta.

Është kek për pasditet e zakonshme, për kafenë kur vjen dikush pa paralajmëruar ose për çantën e shkollës ditën tjetër. Piqet në një formë drejtkëndëshe rreth 25 cm dhe jep dhjetë feta të trasha. Përbërësit gjenden në çdo dyqan lagjeje dhe nuk ju duhen pajisje të veçanta: mikseri i dorës e shkurton punën, por gjalpin mund ta rrihni edhe me lugë druri, me pak më shumë durim. I mbështjellë mirë me film ushqimor, keku mbetet i butë dy deri në tri ditë.

Përbërësit

Për 10 persona

Udhëzimet

1. Furra dhe forma: Nxirrni gjalpin, vezët dhe qumështin nga frigoriferi rreth një orë para, që të jenë në temperaturë dhome. Ndizni furrën në 175°C me nxehtësi lart e poshtë, ose 160°C me ventilator, dhe vendosni raftin në mes. Shtrojeni një formë drejtkëndëshe keku rreth 25 × 11 cm me letër pjekjeje, duke e lënë letrën të dalë mbi dy anët e gjata, që keku të nxirret lehtë.
2. Lajthitë dhe Nutella: Shtrojini lajthitë në një tepsi të vogël dhe thekini në furrë 8-10 minuta, derisa të marrin ngjyrë të artë dhe të nxjerrin aromë. Nëse kanë lëkurë, fërkojini të ngrohta brenda një peshqiri dhe pastaj copëtojini trashë me thikë. Hidheni Nutellën në një tas; nëse është e fortë, ngroheni 10-15 sekonda në mikrovalë dhe përzieni, derisa të bëhet e butë si për t'u lyer, por jo e lëngshme.
3. Përbërësit e thatë dhe gjalpi: Në një tas të mesëm përzieni me kamxhik miellin, pluhurin e pjekjes dhe kripën, që pluhuri të shpërndahet njëtrajtësisht. Në një tas të madh rrihni gjalpin e butë me sheqerin me mikser dore në shpejtësi mesatare për 4-5 minuta, duke e mbledhur masën nga anët me spatulë. Masa duhet të zbardhet, të shtohet dukshëm dhe të duket e lehtë, me shkumë.
4. Vezët dhe vanilja: Shtoni vezët një nga një dhe rrihni rreth 30 sekonda pas secilës, derisa veza të përthithet plotësisht, para se të hidhni tjetrën. Në fund shtoni ekstraktin e vaniljes. Nëse masa duket e prerë, me kokrriza të vogla, shtoni një lugë gjelle nga mielli i përgatitur dhe rrihni edhe pak; kjo ndodh zakonisht kur vezët janë të ftohta. Mos e provoni masën, sepse vezët janë ende të papjekura.
5. Mielli dhe qumështi: Ulni shpejtësinë e mikserit ose kaloni në spatulë. Shtoni përzierjen e miellit në tri pjesë, duke i alternuar me qumështin në dy pjesë, dhe filloni e mbaroni me miell. Përzieni vetëm sa të zhduket mielli i thatë, sepse përzierja e tepërt e bën kekun të fortë. Brumi i gatshëm duhet të jetë i trashë dhe të bjerë nga luga në copa, jo të rrjedhë si lëng.
6. Shtresat me Nutella: Hidhni gjysmën e brumit në formë dhe rrafshojeni me pjesën e pasme të lugës. Me një lugë çaji, vendosni sipër gjysmën e Nutellës në tetë deri në dhjetë grumbuj të vegjël, rreth 1 cm larg anëve të formës. Mbulojini me brumin e mbetur dhe rrafshojeni lehtë. Vendosni Nutellën e mbetur sipër, po në grumbuj të vegjël dhe larg buzëve.
7. Marmorizimi: Futni një thikë tavoline ose një shkop druri deri në fund të formës dhe tërhiqeni në zigzag nga njëri skaj në tjetrin. Kthehuni edhe një herë në drejtim të kundërt dhe ndaluni aty: dy kalime mjaftojnë për vija të qarta, ndërsa më shumë e bëjnë kekun gri. Spërkatni sipër lajthitë e copëtuara dhe shtypini lehtë me pëllëmbë, që të ngjiten pas brumit.
8. Pjekja dhe ftohja: Piqeni kekun 50-55 minuta, pa e hapur furrën në 35 minutat e para. Nëse sipërfaqja merr ngjyrë shpejt, mbulojeni lirshëm me letër alumini. Keku është gati kur sipërfaqja ngrihet sërish pasi e shtypni lehtë me gisht dhe shkopi i futur në qendër, në një pikë pa krem, del i pastër ose me pak thërrime të lagura. Lëreni 15 minuta në formë, nxirreni me letrën dhe lëreni të ftohet mbi rrjetë të paktën një orë.

Këshilla nga Kuzhina

• Peshoni miellin me peshore, jo me filxhan: mielli i shtypur në filxhan del lehtë 30-40 g më shumë dhe keku bëhet i thatë.
• Mbajeni Nutellën në temperaturë dhome. Nëse kavanozi ka qëndruar në frigorifer, ngroheni pak sa të lyhet, por jo sa të rrjedhë, sepse kremi i lëngshëm rëndon dhe zbret në fund.
• Mos e vendosni kremin ngjitur me anët ose me fundin e formës: aty piqet më fort, digjet lehtë dhe e bën kekun të ngjitet.
• Bëni provën me shkop në një vend pa krem. Nutella e shkrirë e njollos shkopin dhe mund t'ju bëjë të mendoni se keku është ende i papjekur.
• Prisni kekun vetëm kur të jetë ftohur plotësisht; i ngrohtë thërmohet dhe kremi njollos fetat.
• Ruajeni të mbështjellë me film ushqimor ose në kuti të mbyllur, në temperaturë dhome. Në frigorifer gjalpi ngurtësohet dhe keku duket më i thatë.

Si të Servirni

Prisni kekun vetëm pasi të jetë ftohur plotësisht, në feta rreth 2 cm, me një thikë të mprehtë të ngrohur në ujë të nxehtë dhe të fshirë pas çdo prerjeje, që kremi të mos njollosë brendësinë e fetave. Shërbejini fetat të shtrira në një dërrasë druri ose në pjatë të sheshtë, që të duket mermeri. Nëse ju pëlqen kremi i butë, ngroheni një fetë 10 sekonda në mikrovalë para se ta shërbeni.

Me kekun shkon mirë një kafe turke ose ekspres, një çaj i zi ose çaj mali, dhe për fëmijët një gotë me qumësht të ftohtë. Për një pjatë pak më të plotë, shtoni pranë luleshtrydhe të freskëta, feta portokalli ose një lugë kos të trashë pa sheqer, që e zbusin ëmbëlsinë e kremit. Për mysafirë mund ta spërkatni lehtë me sheqer pluhur pak para se ta nxirrni në tryezë.

Variacione Rajonale

• Me kos në vend të qumështit: Zëvendësoni 120 ml qumësht me 120 g kos të plotë, të përzier me lugë derisa të hollohet. Brumi del pak më i trashë dhe e mban më mirë kremin, ndërsa keku merr një thartirë të lehtë që e zbut ëmbëlsinë e Nutellës.
• Me kakao në brumë: Merrni rreth një të tretën e brumit dhe përzieni me 2 lugë gjelle kakao pluhur dhe 1 lugë gjelle qumësht. Hidheni me lugë bashkë me Nutellën për një mermer më të errët e më të dukshëm.
• Në formë të rrumbullakët: Piqeni në një formë 22-24 cm për 35-40 minuta. Keku del më i ulët dhe pritet më lehtë në trekëndësha për mysafirë.
• Mafina me Nutella: Ndajeni brumin në 12 kallëpe mafinash, vendosni nga një lugë çaji Nutella në mes të secilës, bëni një spirale të lehtë me shkop dhe piqini në 180°C për 20-22 minuta.

Çfarë është Kek me Nutella – I Butë, i Marmorizuar dhe me Lajthi?

Keku me Nutella është një kek me gjalpë i llojit që njihet si kek i marmorizuar ose kek mermer: brumë i çelët me vanilje, i përshkuar nga vija të një mase të errët. Zakonisht pjesa e errët bëhet duke përzier kakao në një pjesë të brumit. Këtu ngjyrën dhe shijen ia jep vetë kremi i lajthive me kakao, i vendosur me lugë midis shtresave dhe sipër. Nutella është emër tregtar; çdo krem lajthie me kakao me trashësi të ngjashme shkon njësoj.

Gjatë pjekjes kremi zbutet dhe pjesërisht përthithet nga brumi përreth, ndaj vijat dalin të buta e të lagështa, ndërsa brendësia e kekut mbetet e lehtë. Gjalpi i rrahur gjatë me sheqer fut flluska të vogla ajri në brumë, të cilat pluhuri i pjekjes i zgjeron në furrë. Qumështi e hollon brumin aq sa duhet: mbetet mjaft i trashë për të mbajtur peshën e kremit pa e lënë të zhytet, por jo aq i dendur sa keku të dalë i rëndë.

Nuk është tortë dhe nuk ka krem apo dekor sipër; është kek i përditshëm që pritet në feta dhe hahet me dorë, me kafe ose me qumësht. Brumi përmban gluten, vezë dhe qumësht, ndërsa lajthitë gjenden si te kremi, ashtu edhe sipër kekut. Prandaj nuk u përshtatet njerëzve me alergji ndaj frutave me lëvozhgë të fortë, dhe këtë duhet ta keni parasysh kur e nxirrni në tryezë për fëmijë të ftuar.

Historia e Pjatës

Bashkimi i lajthisë me çokollatën vjen nga Piemonte, krahinë e Italisë veriore ku lajthitë rriten me shumicë. Në Torino, gjatë shekullit XIX, prodhuesit e çokollatës nisën t'i përziejnë lajthitë e bluara me kakao dhe sheqer, duke krijuar masën e butë që njihet si gianduja. Lajthia e bënte çokollatën më të butë në gojë dhe njëkohësisht kursente kakaon, që vinte nga larg dhe kushtonte shtrenjtë. Nga kjo traditë lindën edhe çokollatat e vogla gianduiotti, që shiten në Torino edhe sot.

Pas Luftës së Dytë Botërore kakaoja ishte e pakët dhe e shtrenjtë në Itali. Në vitin 1946 pastiçieri Pietro Ferrero, në qytetin Alba, po në Piemonte, nisi të shiste një pastë të trashë me lajthi e kakao në formë blloku, që pritej me thikë dhe vendosej mbi bukë. Me kalimin e viteve pasta u bë më e butë, u kthye në krem për t'u lyer dhe në vitin 1964 doli në treg me emrin Nutella. Sot shitet në shumë vende të botës.

Keku i marmorizuar, me brumë të çelët e të errët të përzier në vija, njihet prej kohësh në kuzhinën shtëpiake të Evropës Qendrore, sidomos në Gjermani dhe në Austri. Versioni me Nutella në vend të brumit me kakao është një përshtatje e kohëve të fundit dhe nuk ka një origjinë apo autor të njohur. Nuk dihet saktë as kur hyri në kekët e shtëpive shqiptare; sot kremi gjendet në çdo dyqan dhe shtohet shpesh te keku i thjeshtë me vezë, sheqer e qumësht që piqet prej kohësh në familje.