Brownie me Çokollatë të Zezë

Hyrje

Brownie me çokollatë të zezë është një ëmbëlsirë e thjeshtë që shpërblen pak kujdes gjatë pjekjes. Sipër ka një kore të hollë e të shndritshme, që çahet lehtë nën thikë, ndërsa brendësia mbetet e dendur dhe e lagësht, krejt ndryshe nga një kek i ajrosur. Kjo recetë e merr shijen e fortë nga 200 g çokollatë 60-70% dhe nga kakaoja pa sheqer, kurse një çerek luge çaji kripë e frenon ëmbëlsinë. Mjaftojnë katrorë të vegjël, sepse çdo kafshatë është e pasur, plot shije çokollate.

Masa nuk ka pluhur pjekjeje, prandaj ajrin ia japin vetëm vezët e rrahura me sheqerin për 2-3 minuta. Sheqeri i tretur në vezë formon gjatë pjekjes një shtresë të hollë në sipërfaqe, koren e shndritshme e të çarë. Çokollata e shkrirë me gjalpin lihet 5 minuta të ftohet pak, që të mos mpiksë vezët, dhe mielli palohet me spatulë vetëm sa të zhduken vijat e miellit. Brownie nxirret nga furra kur kunji del me thërrime të lagështa, sepse vazhdon të forcohet ndërsa ftohet; kontrollojeni që në minutën e 22-të.

Është ëmbëlsirë e përshtatshme për një kafe pasditeje me mysafirë, për një fundjavë në familje ose për ditët kur duhet diçka e ëmbël e përgatitur një ditë përpara, sepse të nesërmen pritet edhe më pastër. Tava katrore 20 cm jep 9 katrorë të rregullt, sa për një tryezë të vogël. Nuk kërkon krem apo glazurë, ndaj merret lehtë në një kuti për një vizitë ose për një festë të vogël. Ruajeni në enë hermetike, në vend të freskët, deri në 3 ditë, ose ngrijeni copat veç e veç.

Përbërësit

Për 9 persona

Udhëzimet

1. Nxehni furrën: Nxehni furrën në 175°C. Vishni me letër pjekjeje një tavë katrore rreth 20 cm, duke e lënë letrën të dalë pak mbi dy anë.
2. Shkrini çokollatën: Shkrini çokollatën me gjalpin mbi banjë uji ose në mikrovalë, me intervale të shkurtra prej 30 sekondash. Përziejeni derisa të jetë e lëmuar dhe lëreni të ftohet 5 minuta.
3. Rrihni vezët: Rrihni vezët me sheqerin për 2-3 minuta, derisa masa të trashet lehtë. Shtoni vaniljen.
4. Bashkoni masat: Hidhni çokollatën e vakët te vezët duke përzier vazhdimisht, që temperatura të shpërndahet pa mpiksur vezët.
5. Shtoni të thatat: Sitni miellin, kakaon dhe kripën mbi masë. Palosini me spatulë vetëm derisa të mos shihen vija mielli.
6. Piqeni: Hidheni masën në tavë dhe piqeni 22-26 minuta në 175°C. Kunjit duhet t'i ngjiten disa thërrime të lagështa.
7. Ftoheni: Lëreni 15 minuta në tavë, pastaj nxirreni nga tava duke e mbajtur nga letra dhe ftoheni të paktën 45 minuta para prerjes.

Këshilla nga Kuzhina

• Mos e rrihni masën pasi shtohet mielli.
• Kontrollojeni në minutën e 22-të për të shmangur tharjen.
• Përdorni peshore kuzhine; raporti i miellit është vendimtar.

Si të Servirni

Brownie pritet dhe shërbehet më mirë pasi të jetë ftohur plotësisht, rreth një orë pasi del nga furra, sepse brendësia forcohet dhe katrorët dalin të pastër. Për prerje të rregullta përdorni thikë të mprehtë, ngroheni në ujë të nxehtë dhe fshijeni pas çdo prerjeje. Nga tava 20 cm dalin 9 katrorë; për më shumë mysafirë mund ta prisni edhe në 16 copa më të vogla. Mund ta përgatitni edhe një ditë përpara: i mbështjellë mirë, mbetet i butë.

Shërbejeni në temperaturë dhome me kafe ekspres, kafe turke ose një gotë qumësht të ftohtë. Si ëmbëlsirë pas darke, ngroheni lehtë për 10-15 sekonda në mikrovalë dhe shoqërojeni me një top akullore vanilje, ajkë të rrahur ose disa mjedra të freskëta, thartësia e të cilave balancon ëmbëlsinë e çokollatës. Në ditët e nxehta, katrorët e ftohur pak në frigorifer bëhen më të dendur dhe shkojnë mirë me frutat e stinës. Para shërbimit mund ta spërkatni lehtë me kakao.

Variacione Rajonale

• Shtoni 80 g arra të pjekura.
• Shtoni pak kafe ekspres në çokollatën e shkrirë.
• Përdorni çokollatë me portokall për aromë agrumesh.

Çfarë është Brownie me Çokollatë të Zezë?

Brownie është një ëmbëlsirë çokollate e pjekur në tavë të cekët dhe e prerë në katrorë, diku mes biskotës dhe kekut. Krahasuar me kekun, ka shumë më pak miell, dhe kjo recetë nuk përdor fare pluhur pjekjeje, kështu që masa fryhet shumë pak dhe nuk bëhet sfungjer. Në këtë recetë 100 g miell mbajnë bashkë 200 g çokollatë, 150 g gjalpë, 180 g sheqer dhe 3 vezë; pikërisht ky raport i jep brendësisë dendësinë e lagësht.

Çdo përbërës ka rolin e vet. Gjalpi dhe yndyra e kakaos në çokollatë e mbajnë masën të butë, vezët e lidhin dhe i japin strukturë, sheqeri sjell ëmbëlsinë dhe koren e shndritshme, kurse kakaoja pa sheqer e thellon ngjyrën dhe shijen pa e ëmbëlsuar më tej. Vanilja dhe kripa nuk ndihen veçmas, por e nxjerrin më mirë në pah shijen e çokollatës dhe e bëjnë më të plotë.

Dallohen dy stile kryesore: brownie i dendur, me më shumë çokollatë e yndyrë, dhe brownie si kek, me më shumë miell e shpesh me pluhur pjekjeje. Kjo recetë i përket stilit të parë: rrahja e shkurtër e vezëve i jep masës vetëm aq ajër sa për koren e hollë, jo për një brendësi sfungjeri. Varianti pa kakao e pa çokollatë të zezë, me sheqer kaf, gjalpë dhe vanilje, njihet si blondie.

Historia e Pjatës

Brownie vjen nga kuzhina amerikane. Recetat e para të shtypura me këtë emër për një ëmbëlsirë me çokollatë, të pjekur në tavë dhe të prerë në katrorë, u shfaqën në librat amerikanë të gatimit rreth fillimit të shekullit XX. Emri lidhet me ngjyrën kafe të errët (brown në anglisht). Për mënyrën si lindi qarkullojnë disa tregime, por asnjë prej tyre nuk vërtetohet me siguri, ndaj origjina e saktë mbetet e paqartë.

Gjatë shekullit XX brownie u bë një nga ëmbëlsirat më të zakonshme të shtëpive amerikane, sepse kërkon përbërës të thjeshtë, piqet shpejt në një tavë të vetme dhe pritet lehtë në porcione. Me kohë receta mori dy drejtime, atë të dendur e të lagësht dhe atë më të lehtë, si kek. Iu shtuan arra, copa çokollate ose shtresa me djathë krem, por baza mbeti e njëjta: çokollatë, gjalpë, sheqer, vezë dhe pak miell. Më vonë u përhapën edhe përzierjet e gatshme në paketë.

Sot brownie piqet në shumë vende të botës dhe është bërë i njohur edhe në Shqipëri, ku gjendet në pastiçeri e kafene dhe përgatitet edhe në shtëpi. Nuk është ëmbëlsirë tradicionale shqiptare, por përshtatet lehtë me përbërësit e zakonshëm të kuzhinës shqiptare: arrat, që shtohen shpesh edhe në recetat amerikane, gjenden në çdo shtëpi, kurse pak kafe ekspres në masë i shkon për shtat një tryeze ku kafeja nuk mungon.