Pallaqinka Integrale – Krepa me Miell të Plotë në Shtëpi

Hyrje

Pallaqinka integrale janë krepa të holla me miell gruri të plotë: kanë ngjyrë më të ngrohtë, shije që të kujton lehtë arrat dhe ngopin më shumë se krepat me miell të bardhë. Brumi mbetet i thjeshtë, me vezë, qumësht, ujë, pak vaj dhe kripë, pa sheqer e pa vanilje, që petët të shkojnë njësoj mirë me mbushje të ëmbla e të kripura. Këtu ato shërbehen me kos të trashë, mjaltë dhe arra të thekura, një kombinim i thjeshtë që nuk ia mbulon petës shijen e drithit.

Mielli integral sillet ndryshe nga mielli i bardhë. Krundet thithin më shumë lëng dhe e thithin më ngadalë, prandaj brumi ka pak më shumë ujë dhe pushon 45 minuta para gatimit. Gjatë pushimit ai trashet lehtë, ndërsa kokrrizat zbuten, kështu që petët dalin të buta dhe nuk çahen kur palosen. Brumi nuk kalohet në sitë, sepse sita do të mbante pikërisht krundet që i japin petës shijen dhe ngjyrën. Tigani mbahet në nxehtësi mesatare: ngjyra e errët e integralit e fsheh momentin kur petët fillojnë të digjen.

Pallaqinkat integrale janë mëngjes ngopës për fundjavë ose për ditët e shkollës, por me djathë e perime bëhen edhe darkë e lehtë. Brumi bëhet në pak minuta me blender dhe mund të pushojë në frigorifer deri të nesërmen, ndërsa petët e gatuara ruhen deri në dy ditë, ndaj një gatim mund të mjaftojë për dy mëngjese. Për ata që bëjnë krepa në shtëpi vetëm me miell të bardhë, ia vlen të fillojnë me gjysmë miell integral e gjysmë të bardhë dhe ta rrisin pjesën integrale hap pas hapi.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përzieni brumin: Vendosni në blender vezët, qumështin, ujin, 2 lugë gjelle vaj dhe kripën, pastaj shtoni miellin integral. Përzieni 20–30 sekonda, ndaleni blenderin, pastroni anët me spatulë dhe përzieni edhe 10 sekonda. Pa blender, rrahni vezët me kripën, shtoni miellin dhe një të tretën e qumështit dhe përzieni derisa të keni një pastë të lëmuar, pastaj hollojeni me qumështin e mbetur, ujin dhe vajin. Mos e kaloni brumin në sitë.
2. Lëreni brumin të pushojë: Mbulojeni enën dhe lëreni brumin 45 minuta në temperaturë dhome, që krundet të thithin lëngun dhe të zbuten. Nëse do ta gatuani më vonë se një orë, mbajeni në frigorifer deri në 24 orë, sepse përmban vezë të pagatuara. Para gatimit përziejeni mirë: duhet të rrjedhë si krem i lëngshëm. Nëse është trashur, shtoni ujë nga një lugë gjelle.
3. Thekni arrat dhe përgatitni mbushjen: Ndërkohë, thekni arrat në tigan të thatë në zjarr mesatar për 4–5 minuta, duke i trazuar, derisa të lëshojnë aromë dhe të errësohen pak. Kalojini në pjatë, lërini të ftohen dhe grijini trashë me thikë. Në një tas përzieni kosin e trashë me 2 lugë gjelle mjaltë dhe me kanellën, nëse e përdorni. Mbajeni mbushjen në frigorifer deri në servirje.
4. Ngrohni tiganin: Përdorni një tigan jo-ngjitës 22–24 cm; nëse është i njëjti ku thekët arrat, fshijeni me letër kuzhine. Ngroheni në nxehtësi mesatare për 2–3 minuta dhe lyejeni me një shtresë shumë të hollë vaji. Tigani është gati kur një pikë brumi mpikset menjëherë në skaje, por vaji nuk nxjerr tym. Nëse nxjerr tym, hiqeni nga zjarri për gjysmë minute.
5. Gatuani anën e parë: Përzieni brumin me garuzhdë, sepse krundet bien në fund të enës. Hidhni rreth 60–70 ml brumë në mes të tiganit, pastaj anojeni dhe rrotullojeni tiganin menjëherë që brumi të mbulojë gjithë fundin me shtresë të hollë. Gatuajeni 60–75 sekonda, derisa sipërfaqja të mos duket më e lagur dhe skajet të ngrihen vetë. Gjykoni nga sipërfaqja, jo nga ngjyra, sepse peta integrale është natyrshëm më e errët.
6. Kthejeni dhe mbajeni të ngrohtë: Kaloni spatulën nën pallaqinkë dhe kthejeni me një lëvizje të vendosur. Gatuajeni anën tjetër 20–30 sekonda, derisa të marrë njolla të lehta kafe, pastaj kalojeni në pjatë dhe mbulojeni me një peshqir të pastër kuzhine. Vazhdoni me brumin e mbetur, vendosini petët njëra mbi tjetrën dhe lyeni tiganin me pak vaj pas çdo dy ose tri pallaqinkash.
7. Mbushni dhe shërbeni: Lyeni gjysmën e çdo pallaqinke me 1–2 lugë gjelle kos me mjaltë dhe shpërndani sipër pak arra të grira. Palosini në gjysmë dhe pastaj në katërsh, ose rrotullojini pa i shtrënguar. Vendosini në pjata, hidhni sipër 2 lugët e mbetura të mjaltit dhe arrat që kanë tepruar. Shërbejini menjëherë, që kosi të mos e lagë petën.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni miell integral të bluar imët. Mielli me krunde të trasha e bën petën kokrrizore dhe të brishtë në skaje.
• Përziejeni brumin me garuzhdë para çdo pallaqinke. Krundet bien në fund dhe, pa këtë lëvizje, petët e fundit dalin më të trasha se të parat.
• Thekni arrat vetëm sa të marrin aromë. Arrat e djegura e hidhërojnë mbushjen dhe kjo nuk korrigjohet me më shumë mjaltë.
• Përdorni kos të kulluar dhe të trashë. Kosi i lëngshëm rrjedh nga palosjet dhe e lag petën brenda pak minutash.
• Nëse keni tigan më të vogël, 18–20 cm, ulni brumin në rreth 45 ml për pallaqinkë dhe shkurtoni pak kohën e anës së parë.

Si të Servirni

Shërbejini pallaqinkat menjëherë pasi t’i mbushni, kur peta është ende e vakët dhe kosi i ftohtë. Palosini në katërsh ose rrotullojini, vendosni dy ose tri në pjatë dhe hidhni sipër mjaltin dhe arrat që kanë mbetur. Shkojnë mirë me çaj mali, kafe ose një gotë qumësht të ngrohtë, si dhe me fruta stine: dardha, mollë ose fiq. Për fëmijë të vegjël, grijini arrat shumë imët ose zëvendësojini me fruta të grira.

Për drekë ose darkë të lehtë, hiqni mjaltin, kanellën dhe arrat dhe mbushini me djathë të bardhë të thërmuar, spinaq të kaurdisur me qepë të njomë ose vezë të skuqura. Me një sallatë domate e kastraveci bëhen vakt i plotë, ndërsa pak kos i freskët anash e zbut kripën e djathit. Për mysafirë, rrotullojini ngushtë dhe pritini diagonalisht në copa të vogla që merren me dorë.

Variacione Rajonale

• Gjysmë integrale: përdorni 100 g miell integral dhe 100 g miell të bardhë, ulni ujin në rreth 100 ml dhe pushimin në 30 minuta. Petët dalin më të çelura dhe pak më elastike.
• Të kripura me djathë dhe spinaq: hiqni mjaltin, kanellën dhe arrat, shtoni pak piper të zi në brumë dhe mbushini me djathë të bardhë të thërmuar e spinaq të kaurdisur me qepë të njomë.
• Me tërshërë: zëvendësoni 50 g miell integral me tërshërë të bluar imët në blender dhe shtoni 2–3 lugë gjelle ujë, sepse tërshëra thith më shumë lëng.
• Me mollë dhe kanellë: në vend të arrave, kaurdisni 2 mollë të prera në kubikë me 10 g gjalpë dhe kanellë për 6–8 minuta, derisa të zbuten, dhe shërbejini me kosin.

Çfarë është Pallaqinka Integrale – Krepa me Miell të Plotë në Shtëpi?

Pallaqinka integrale janë petë shumë të holla që gatuhen në tigan nga një brumë i lëngshëm me miell gruri të plotë, vezë dhe qumësht. Ashtu si krepat klasike, nuk përmbajnë maja ose pluhur pjekjeje: nuk fryhen, por mbeten të sheshta, elastike dhe të lehta për t’u palosur ose rrotulluar. Nga kjo sasi dalin 12 deri në 14 copë me diametër rreth 22 cm, mjaftueshëm për katër persona.

Mielli integral bluhet nga kokrra e plotë e grurit, bashkë me krundet dhe embrionin. Për këtë arsye ka më shumë fibra dhe shije më të plotë se mielli i bardhë, por edhe teksturë pak më kokrrizore. Për pallaqinka zgjidhni miell integral të bluar imët; mielli me krunde të trasha jep petë që çahen në skaje dhe ndihen të ashpra në gojë. Në dyqane e gjeni zakonisht me emrin miell integral ose miell gruri i plotë.

Shija e petës është e pasur dhe lehtësisht e ëmbël nga vetë drithi, ndaj mbushja nuk ka nevojë për shumë sheqer. Kosi i trashë sjell freski dhe pak thartirë, mjalti ëmbëlsi, ndërsa arrat e thekura japin krokantësi. Për version të kripur, e njëjta petë shkon mirë me djathë të bardhë, spinaq ose vezë të skuqura, pa pasur nevojë të ndryshoni brumin.

Historia e Pjatës

Krepat e holla lidhen më së shumti me Francën, ku crêpes janë pjesë e përditshme e kuzhinës dhe gatuhen tradicionalisht për festën e Chandeleur, më 2 shkurt. Në Bretani përgatiten tradicionalisht edhe galettes, petë të kripura me miell hikërrori. Ky shembull tregon se petët e holla nuk janë bërë gjithmonë me miell të bardhë: në shumë vende ato janë gatuar me drithin që kishte në dorë familja.

Fjala pallaqinka, ose palaçinka, i përket të njëjtës familje emrash që kjo petë ka në Evropën Qendrore dhe në Ballkan: palačinka në gjuhët sllave jugore, palacsinta në hungarisht dhe Palatschinken në Austri. Gjuhëtarët e lidhin këtë emër me rumanishten plăcintă, që rrjedh nga latinishtja placenta, emër për një kulaç të sheshtë. Në Kosovë përdoret zakonisht pallaqinka ose palaçinka, ndërsa në Shqipëri dëgjohet më shpesh krepa, nga frëngjishtja crêpe.

Edhe mielli integral nuk është risi. Para përhapjes së mullinjve me cilindra në shekullin XIX, shumica e miellit ruante më shumë krunde se sot, ndërsa mielli shumë i bardhë, i situr me kujdes, ishte më i shtrenjtë. Sot integrali zgjidhet sërish për fibrat dhe shijen, ndaj gjendet lehtë në dyqane e furra. Nuk ka një vend apo datë të njohur ku u gatua pallaqinka e parë integrale: ajo është thjesht krepa e njohur, e përshtatur me miellin e grurit të plotë.