Krahë Pule me Salcë Mjalti dhe Soje në Tigan

Hyrje

Këto krahë pule me salcë mjalti dhe soje dallohen nga salca e trashë dhe e shndritshme që i vesh nga të gjitha anët. Lëkura merr ngjyrë kafe të errët, mishi shkëputet lehtë nga kocka dhe çdo kafshatë është njëkohësisht e ëmbël dhe e kripur. Hudhra dhe xhenxhefili i japin aromë të ngrohtë, ndërsa pak uthull molle e mban ëmbëlsinë në ekuilibër. Hahen me duar, pa ceremoni, dhe zakonisht u pëlqejnë njësoj fëmijëve e të rriturve. Përbërësit janë të pakët dhe gjenden lehtë në supermarkete.

Ju duhet vetëm një tigan i gjerë me kapak dhe fund të trashë, që e shpërndan nxehtësinë në mënyrë të njëtrajtshme. Fillimisht krahët skuqen në pak vaj, derisa lëkura të marrë ngjyrë të artë dhe të lëshojë yndyrën. Pastaj shtohet salca dhe krahët ziejnë të mbuluar rreth 20 minuta, derisa mishi pranë kockës të gatuhet plotësisht dhe të arrijë 74°C. Në fund kapaku hiqet, zjarri forcohet dhe salca trashet derisa të ngjitet mbi copat. Kjo fazë e fundit kërkon vëmendje, sepse mjalti digjet shpejt kur lëngu mbaron.

Receta përshtatet për një darkë mesjave, kur nuk doni të ndizni furrën, por edhe për një fundjavë me miq, si meze pranë sallatave të freskëta. Me oriz të bardhë të zier dhe një sallatë lakre bëhet vakt i plotë për katër persona. Salcën mund ta përzieni që në mëngjes dhe ta mbani në frigorifer, kështu që në mbrëmje ju mbetet vetëm skuqja dhe zierja. Ndryshe nga krahët e pjekur në furrë, këtu synimi nuk është lëkura krokante, por salca e ngjitshme.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e krahëve: Mos i lani krahët, sepse spërkatjet e ujit e përhapin lëngun e pulës së papjekur nëpër kuzhinë. Me një thikë të mprehtë, prisni çdo krah në nyje: hiqni majën dhe ndani pjesën e sheshtë nga pjesa e vogël si kofshë. Thajini copat mirë me letër kuzhine dhe spërkatini me piper të zi. Pastaj lani duart, thikën dhe dërrasën me ujë të ngrohtë e sapun.
2. Salca dhe susami: Në një tas, përzieni salcën e sojës, mjaltin, uthullën e mollës, ujin dhe specin djegës, nëse e përdorni, derisa mjalti të tretet plotësisht. Grini hudhrën dhe xhenxhefilin dhe mbajini mënjanë, të ndara nga salca. Në një tigan të gjerë e të thatë, në zjarr mesatar, thekni susamin 2-3 minuta duke e tundur tiganin, derisa të marrë ngjyrë të artë të lehtë dhe të nxjerrë aromë. Hidheni në një pjatë të vogël.
3. Skuqja e krahëve: Në të njëjtin tigan, mundësisht me fund të trashë dhe rreth 30 cm të gjerë, ngrohni vajin në zjarr mesatar të fortë. Vendosini krahët me lëkurën poshtë, në një shtresë të vetme; nëse tigani nuk i nxë të gjithë, skuqini në dy ture dhe pastaj bashkojini. Lërini pa i lëvizur 5 minuta, pastaj kthejini dhe skuqini edhe 4-5 minuta, derisa të dyja anët të marrin ngjyrë të artë.
4. Hudhra dhe xhenxhefili: Me një lugë, hiqni yndyrën e tepërt nga tigani dhe lini rreth një lugë gjelle. Ulni zjarrin në mesatar, shtyjini krahët anash dhe hidhni hudhrën e xhenxhefilin në vendin e lirë. Trazojini rreth 30 sekonda, derisa të lëshojnë aromë, por pa marrë ngjyrë kafe. Hudhra e djegur e hidhëron salcën, prandaj mos u largoni nga tigani.
5. Zierja e mbuluar: Hidhni salcën e përgatitur mbi krahët dhe lëreni të marrë valë. Mbulojeni tiganin, ulni zjarrin dhe ziejini ngadalë 20 minuta, duke i kthyer copat një herë në mes. Krahët janë gatuar kur mishi fillon të shkëputet nga kocka dhe termometri, i futur në pjesën më të trashë pa prekur kockën, tregon të paktën 74°C.
6. Trashja e salcës: Hiqni kapakun dhe ngrini zjarrin në mesatar të fortë. Ziejini edhe 6-8 minuta, duke i kthyer krahët shpesh me pincë, që salca t'i veshë nga të gjitha anët. Kur flluskat bëhen të mëdha e të ngadalta dhe salca vesh pjesën e pasme të lugës, ulni zjarrin, sepse në këtë pikë mjalti digjet shumë shpejt. Salca trashet edhe më shumë ndërsa ftohet.
7. Përfundimi dhe servirja: Hiqeni tiganin nga zjarri, provoni salcën dhe shtoni pak piper nëse duhet; kripë zakonisht nuk nevojitet, sepse soja e ka me bollëk. Spërkatini krahët me susamin e thekur dhe qepën e njomë. Lërini 3-5 minuta të pushojnë, sa të mos ju djegin gojën, dhe shërbejini të ngrohtë. Mbetjet ftohini dhe vendosini në frigorifer brenda 2 orësh.

Këshilla nga Kuzhina

• Thajini krahët shumë mirë para skuqjes: lëkura e lagur nuk merr ngjyrë dhe vaji spërkat.
• Ruajini majat e krahëve në ngrirës dhe përdorini, bashkë me kocka të tjera, për lëng pule.
• Qëroni xhenxhefilin me buzën e një luge çaji në vend të thikës: lëkura e hollë hiqet lehtë dhe tuli nuk shkon dëm.
• Nëse salca trashet para se krahët të jenë gatuar, shtoni 2-3 lugë gjelle ujë dhe vazhdoni me zjarr të ulët.
• Mund ta përzieni salcën një ditë më parë dhe ta mbani në frigorifer, në kavanoz të mbyllur.

Si të Servirni

Shërbejini krahët sapo t'i keni hequr nga zjarri dhe t'i keni lënë 3-5 minuta të pushojnë, kur salca është ende e ngrohtë dhe e ngjitshme. Vendosini në një pjatë të gjerë, hidhni sipër salcën që ka mbetur në tigan dhe spërkatini me susam të thekur e qepë të njomë. Pranë tyre vendosni një enë të vogël për kockat dhe peceta të mjaftueshme, sepse hahen me duar.

Për një vakt të plotë, oriz i bardhë i zier është shoqëruesi më i mirë, sepse thith salcën që mbetet në pjatë. Shkojnë mirë edhe me patate të pjekura në furrë, me sallatë lakre e karote me limon ose me kastraveca të prerë hollë, që i japin pjatës freski. Si meze, shërbejini bashkë me sallata të tjera dhe bukë. Nga pijet, zgjidhni ujë të gazuar me limon, çaj të ftohtë ose birrë të lehtë.

Variacione Rajonale

• Me salcë BBQ shtëpie: zëvendësoni salcën e sojës me 4 lugë gjelle ketçap, 1 lugë çaji mustardë, 1 lugë çaji paprikë të tymosur dhe 1/2 lugë çaji kripë; mjalti, uthulla, uji dhe hapat mbeten të njëjtë, ndërsa xhenxhefilin mund ta hiqni.
• Me portokall: zëvendësoni uthullën dhe gjysmën e ujit me lëng portokalli të freskët dhe në fund shtoni lëkurën e grirë të një portokalli të larë mirë.
• Pa gluten: përdorni tamari ose salcë soje të shënuar pa gluten, sepse salca e zakonshme e sojës përmban grurë.
• Me kofshë pule: përdorni 800 g kofshë pa kockë, të prera në copa të mëdha, dhe shkurtojeni zierjen e mbuluar në 10-12 minuta.

Çfarë është Krahë Pule me Salcë Mjalti dhe Soje në Tigan?

Krahët e pulës me salcë mjalti dhe soje janë një gatim me copa pule me kockë, që fillimisht skuqen dhe pastaj ziejnë ngadalë në një salcë të ëmbël e të kripur, derisa salca të trashet. Çdo krah ndahet në nyje në dy pjesë: pjesën e sheshtë, me dy kocka të holla, dhe pjesën e vogël si kofshë, me një kockë të vetme. Maja e krahut, që ka shumë pak mish, hiqet dhe mund të ruhet për lëng pule.

Secili përbërës i salcës ka punën e vet. Salca e sojës sjell kripën dhe shijen e thellë që lind nga fermentimi; mjalti jep ëmbëlsi, ngjyrë dhe shkëlqim; uthulla e mollës e pret ëmbëlsinë, që pjata të mos bëhet e rëndë. Hudhra dhe xhenxhefili i freskët kalojnë në yndyrën e nxehtë vetëm për gjysmë minute, sa të lëshojnë aromën pa u djegur. Speci djegës është opsional dhe shtohet sipas dëshirës.

Krahët kanë shumë lëkurë dhe ind lidhor, që gjatë zierjes lëshojnë xhelatinë në lëng. Kur kapaku hiqet dhe uji avullon, kjo xhelatinë, bashkë me mjaltin, e trash salcën natyrshëm, pa niseshte. Rezultati është mish i butë dhe i lëngshëm nën një shtresë të ngjitshme e të shndritshme, jo lëkurë krokante si te krahët e pjekur në furrë mbi rrjetë.

Historia e Pjatës

Për një kohë të gjatë, krahët e pulës janë parë si pjesë dytësore e zogut, më të përshtatshme për lëng e supë sesa për një pjatë më vete. Kjo nisi të ndryshojë në Shtetet e Bashkuara në gjysmën e dytë të shekullit XX, kur u përhapën krahët pikantë të njohur në anglisht si Buffalo wings, emër që vjen nga qyteti Buffalo në shtetin e Nju Jorkut. Prej andej, krahët u bënë meze e zakonshme në bare e restorante në shumë vende të botës.

Salca e sojës e ka origjinën në Kinë, ku fermentimi i sojës njihet prej shumë shekujsh, dhe sot përdoret në gjithë Azinë Lindore. Kombinimi i sojës me diçka të ëmbël gjendet në shumë kuzhina aziatike; një shembull i njohur është teknika japoneze teriyaki, ku mishi ose peshku piqet dhe lyhet me salcë soje të ëmbëlsuar me mirin (verë orizi e ëmbël) dhe sheqer. Krahët me mjaltë dhe soje nuk kanë një origjinë të vetme të dokumentuar: janë një kombinim që sot gatuhet në shtëpi në shumë vende.

Ky nuk është gatim tradicional shqiptar. Në kuzhinën shqiptare pula gatuhet prej kohësh me jufka, me oriz ose në tavë, zakonisht e plotë ose në copa të mëdha. Mjalti, nga ana tjetër, është prej kohësh pjesë e tryezës shqiptare, sidomos në mëngjes dhe në ëmbëlsira. Sot, kur krahët shiten veçmas në dyqanet e mishit dhe salca e sojës gjendet lehtë në supermarkete, kjo recetë përgatitet pa vështirësi edhe në kuzhinat shqiptare.