Sufle me Çokollatë – Ëmbëlsirë Elegante

Hyrje

Një sufle me çokollatë ngrihet para syve tuaj: në furrë masa fryhet tre a katër centimetra mbi buzën e kupës dhe del në tryezë me një kore të hollë e të thatë sipër, ndërsa brenda mbetet e butë, pothuajse si krem i ngrohtë. Luga e parë çan kapakun, nxjerr avull me aromë çokollate dhe gjen mesin të lagësht e të lehtë. Kjo kënaqësi zgjat pak, sepse brenda disa minutash ëmbëlsira fillon të ulet, ndaj shërbehet sapo del nga furra. Nuk kërkon përbërës të rrallë.

Receta ndjek mënyrën klasike franceze me krem bazë. Fillimisht gatuhet një krem i dendur me qumësht, niseshte misri dhe kakao, ku shkrihet çokollata e zezë dhe përzihen të verdhat. Pastaj të bardhat rrihen me sheqer derisa të bëhen shkumë me shkëlqim dhe palosen me kujdes brenda kremit. Ajri i flluskave dhe avulli zgjerohen nga nxehtësia dhe e ngrenë masën. Rëndësi kanë kupat e lyera mirë me gjalpë e sheqer, furra e nxehur plotësisht dhe dera e mbyllur gjatë pjekjes. Puna aktive zgjat rreth 25 minuta.

Është ëmbëlsirë për një darkë të qetë me miq, për një festë familjare ose për një mbrëmje për dy, sepse sjell një moment të veçantë në tryezë pa kërkuar shumë punë. Kremi bazë mund të përgatitet deri një ditë përpara, kurse të bardhat rrihen dhe kupat futen në furrë kur mbaron gjella kryesore. Pjekja zgjat vetëm 12 deri në 14 minuta, aq sa duhet për të pastruar tryezën dhe për të bërë kafenë. Sasitë më poshtë mjaftojnë për gjashtë kupa. Pa miell gruri, receta është edhe pa gluten.

Përbërësit

Për 6 persona

Udhëzimet

1. Ndani vezët dhe ndizni furrën: Nxirrini vezët nga frigoriferi dhe ndajini menjëherë: kur janë të ftohta, të verdhat mbeten të plota dhe ndahen më pastër. Të pesë të bardhat hidhini në tasin ku do t'i rrihni, i cili duhet të jetë krejt pa yndyrë. Katër të verdha mbajini në një filxhan, ndërsa të pestën ruajeni të mbuluar në frigorifer për një gatim tjetër. Ndizni furrën në 190°C, me nxehje lart e poshtë, dhe vendosni një tepsi në raftin pak poshtë mesit që të nxehet.

   💡 Këshillë: Hiqni raftin e sipërm të furrës, sepse masa ngrihet disa centimetra dhe nuk duhet të prekë asgjë.

2. Lyeni dhe vishni kupat: Lyeni nga brenda 6 kupa qeramike për furrë, rreth 200 ml secila, me 20 g gjalpë të zbutur, duke e tërhequr penelin nga fundi drejt buzës me lëvizje vertikale. Hidhni 25 g sheqer në kupën e parë, rrotullojeni që sheqeri të veshë fundin dhe anët, pastaj kalojeni tepricën te kupa tjetër. Fshijeni buzën e çdo kupe me gisht dhe vendosini kupat në frigorifer derisa t'i mbushni.

   💡 Këshillë: Vijat vertikale të gjalpit dhe kokrrat e sheqerit i japin masës diçka ku të kapet, që të ngrihet drejt lart.

3. Gatuani kremin bazë: Në një tenxhere të vogël, përzieni me rrahëse dore niseshtenë, kakaon dhe 15 g sheqer. Shtoni rreth 50 ml nga qumështi dhe trazoni derisa të mos mbeten gunga, pastaj hidhni pjesën tjetër. Vendoseni në zjarr mesatar dhe trazoni pa pushim për 3-4 minuta, derisa kremi të vlojë dhe të trashet si krem pastiçerie. Lëreni të ziejë edhe një minutë duke e trazuar, që niseshteja të mos ketë shije të papjekur.
4. Shtoni çokollatën dhe të verdhat: Hiqeni tenxheren nga zjarri dhe shtoni çokollatën e copëtuar dhe 10 g gjalpë. Lërini një minutë pa i prekur, pastaj trazojeni derisa kremi të bëhet i lëmuar dhe me shkëlqim. Kalojeni në një tas të madh dhe lëreni rreth 5 minuta, derisa të jetë i ngrohtë, jo i nxehtë. Shtoni katër të verdhat një nga një, duke e trazuar mirë kremin pas secilës.

   💡 Këshillë: Provojeni kremin me majën e gishtit para se të shtoni të verdhat: nëse djeg, prisni edhe pak, që të verdhat të mos piqen e të bëhen kokrriza.

5. Rrihni të bardhat: Shtoni te të bardhat majën e kripës dhe lëngun e limonit. Rrihini me mikser në shpejtësi mesatare për rreth një minutë, derisa të bëhen shkumë me flluska të vogla. Pastaj hidhni 60 g sheqer gradualisht, lugë pas luge, dhe rritni shpejtësinë. Ndaloni pas 3-4 minutash, kur shkuma është e bardhë, me shkëlqim, dhe maja që ngrihet bashkë me rrahësen përkulet pak në fund.

   💡 Këshillë: Mos i rrihni derisa të duken të thata: shkuma e fortë dhe me kokrriza nuk përzihet mirë me kremin.

6. Palosni masën dhe mbushni kupat: Hidhni një të katërtën e të bardhave në kremin me çokollatë dhe përziejeni fort me shpatull, që masa të zbutet. Shtoni pjesën tjetër në dy herë dhe palosni nga poshtë lart, duke e rrotulluar tasin, derisa të mos duken më vija të mëdha të bardha. Mbushni kupat deri në buzë, rrafshoni sipërfaqen me anën e drejtë të një thike dhe kaloni majën e gishtit të madh rreth buzës nga brenda, që të krijohet një kanal i vogël.
7. Piqini pa hapur derën: Vendosini kupat mbi tepsinë e nxehtë në furrë dhe piqini për 12-14 minuta. Mos e hapni derën gjatë 10 minutave të para, sepse rënia e temperaturës e ul masën. Sufleja është gati kur është ngritur 3-4 cm mbi buzë, sipërfaqja është e thatë dhe pak e plasaritur, kurse mesi dridhet pak kur lëvizni lehtë tepsinë. Për fëmijë të vegjël, gra shtatzëna ose të moshuar, piqini edhe 2-3 minuta, derisa mesi të forcohet.

   💡 Këshillë: Nëse doni ta shihni, ndizni dritën e furrës dhe shikoni nga xhami.

8. Shërbejeni menjëherë: Nxirrini kupat me doreza furre dhe vendosini mbi pjata të vogla. Spërkatni sipër sheqerin pluhur me një sitë të imët dhe çojini në tryezë pa vonesë, sepse pas 2-3 minutash ajri brenda ftohet dhe masa fillon të ulet. Paralajmëroni mysafirët që kupat janë shumë të nxehta dhe ftojini ta çajnë kapakun në mes me lugë sa sufleja është ende e ngrohtë.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni çokollatë të zezë me 60-70% kakao, që shkrihet mirë dhe nuk e bën masën shumë të ëmbël. Nëse e përgatitni për dikë që nuk ha gluten, kontrolloni etiketat e çokollatës, të kakaos dhe të niseshtesë.
• Përdorni tas qelqi ose inoksi për të bardhat dhe fshijeni para përdorimit me letër kuzhine të lagur me pak lëng limoni: edhe pak yndyrë ose një pikë e verdhë veze i pengon të bëhen shkumë.
• Ngroheni furrën të paktën 20 minuta përpara. Nëse furra juaj nuk e mban mirë temperaturën, një termometër furre ju tregon sa nxeh vërtet.
• Futini kupat në furrë kur mysafirët kanë mbaruar gjellën kryesore: është më mirë që ata të presin ëmbëlsirën, sesa ëmbëlsira t'i presë ata.
• Palosni dhe mbushni kupat pa pushim. Masa që qëndron gjatë në tas humbet flluskat dhe ngrihet më pak.

Si të Servirni

Shërbejeni suflenë me çokollatë sapo të dalë nga furra, me kupat mbi pjata të vogla me një pecetë poshtë, që të mos rrëshqasin dhe që askush të mos digjet. Spërkatni sheqerin pluhur sipër me sitë në çastin e fundit, sepse çdo minutë ka rëndësi. Një mënyrë klasike është që secili ta çajë kapakun me lugë dhe të hedhë brenda pak salcë vanilje të ftohtë ose një lugë akullore vanilje, që shkrihet në mesin e ngrohtë.

Mjedrat, vishnjet ose disa feta portokalli anash sjellin thartirë që e zbut shijen e fortë të çokollatës. Nga pijet, shkon mirë me një kafe ekspres ose me çaj të zi pa sheqer; për të rriturit, me një gotë të vogël verë të ëmbël ose liker portokalli. Një kupë për person mjafton, edhe pas një vakti të bollshëm.

Variacione Rajonale

• Sufle me portokall: Shtoni në kremin bazë lëkurën e grirë të një portokalli pa dyll dhe 1 lugë gjelle liker portokalli. Aroma e agrumeve shkon shumë mirë me çokollatën e zezë.
• Sufle me kafe: Tretni 1 lugë çaji kafe të tretshme në qumësht para se ta gatuani kremin. Shija del më e thellë dhe pak e hidhur, e mirë për pas darke.
• Sufle me zemër çokollate: Mbushni kupat deri në gjysmë, vendosni në mes një katror çokollate të zezë dhe mbulojeni me pjesën tjetër të masës. Pas pjekjes, mesi del i shkrirë.
• Sufle me çokollatë qumështi: Zëvendësoni çokollatën e zezë me çokollatë qumështi dhe ulni sheqerin te të bardhat në 40 g. Del më e butë dhe më e ëmbël, siç e duan zakonisht fëmijët.

Çfarë është Sufle me Çokollatë – Ëmbëlsirë Elegante?

Sufleja është një masë e fryrë me të bardha vezësh të rrahura, e cila piqet në enë me anë të drejta dhe ngrihet mbi buzën e tyre. Mund të jetë e kripur, me djathë ose me spinaq, ose e ëmbël, si kjo me çokollatë. Në çdo rast ka dy pjesë: një bazë që mban shijen dhe të bardhat e rrahura, që i japin lehtësinë dhe e bëjnë të fryhet.

Në këtë version, baza është një krem i trashë me qumësht, niseshte misri dhe kakao, ku shkrihen çokollata e pak gjalpë, pastaj përzihen të verdhat. Niseshteja e bën kremin të qëndrueshëm, ndaj masa nuk bie aq shpejt sa kur bëhet vetëm me çokollatë dhe vezë. Sheqeri i shtuar te të bardhat e forcon shkumën dhe pak lëng limoni e ndihmon të mbajë formën gjatë palosjes, kurse maja e kripës vetëm e balancon shijen.

Sufleja me çokollatë nuk është e njëjtë me mousse-in me çokollatë: të dyja janë masa të ajrosura, por mousse-i nuk piqet, ai forcohet në frigorifer dhe hahet i ftohtë. Ndryshon edhe nga keku me zemër të lëngshme, që në disa lokale shërbehet po me emrin «sufle». Ai bëhet me çokollatë, gjalpë, vezë të plota dhe pak miell, pa të bardha të rrahura veçmas, dhe piqet shkurt që mesi të mbetet i lëngshëm.

Historia e Pjatës

Fjala «soufflé» vjen nga frëngjishtja: është pjesorja e foljes «souffler», që do të thotë «fryj», dhe përkthehet «e fryrë». Sufleja është pjatë e kuzhinës franceze dhe përmendjet e para të saj zakonisht vendosen në fillim të shekullit XVIII. Kush e përgatiti të parën nuk dihet me siguri, dhe po ashtu nuk dihet kur u shfaq për herë të parë versioni me çokollatë.

Në fillim të shekullit XIX sufleja u bë pjesë e kuzhinës së rafinuar franceze, dhe zhvillimi e përhapja e saj zakonisht lidhen me kuzhinierin e njohur Marie-Antoine Carême. Me kalimin e kohës, librat francezë të gatimit regjistruan shumë lloje: me djathë, me peshk, me perime, me vanilje, me liker dhe me çokollatë. Versioni me krem bazë, si ky, përdoret shpesh në pastiçeri, sepse e mban më mirë formën edhe kur bëhen gabime të vogla.

Në Shqipëri dhe në Kosovë sufleja me çokollatë njihet kryesisht nga restorantet dhe pastiçeritë, si ëmbëlsirë e huaj dhe jo si gatim tradicional. Nuk ka të dhëna të sakta se kur hyri në kuzhinën shtëpiake dhe nuk njihet ndonjë version i veçantë shqiptar. Në shqip emri shkruhet «sufle», pa theks, dhe në disa lokale përdoret edhe për kekun me zemër të lëngshme, ndaj ia vlen të dini cilën ëmbëlsirë përshkruan receta që keni para.