Krem Maskarpone – Ëmbëlsirë Italiane

Hyrje

Kremi me maskarpone është një nga ëmbëlsirat italiane me lugë që bëhen pa furrë dhe pa shumë punë. Maskarponeja, një djathë i freskët shumë kremoz nga veriu i Italisë, përzihet me të verdha veze të gatuara me sheqer dhe me pana të rrahur, derisa merr teksturë të lehtë, si një mus i dendur. Shija është e butë dhe qumështore, me aromë vaniljeje dhe pak lëkurë limoni. Në gota, mes shtresave me biskota të thërrmuara dhe fruta pylli, kremi merr freskinë e frutave dhe kërcitjen e biskotave.

Në këtë krem maskarpone vezët nuk përdoren të pagatuara. Të verdhat, sheqeri dhe pak qumësht rrihen pa pushim në një tas mbi avullin e ujit që mezi vlon, derisa masa të trashet, të zbardhet dhe të arrijë 75-80°C. Kjo bazë i ngjan zabajones italiane, por pa verë, dhe e bën kremin të sigurt për t'u ngrënë. Baza ftohet plotësisht, sepse e ngrohtë e shkrin maskarponen dhe kremi pritet. Pana rrihet deri në maja të buta dhe përzihet lehtë me spatulë, nga poshtë lart, që kremi të mbetet i lehtë.

Gotat mund të mbushen një ditë ose disa orë para servirjes dhe kërkojnë të paktën 2 orë në frigorifer, ndaj kjo ëmbëlsirë është e përshtatshme për darka me mysafirë, ditëlindje ose festat e fundvitit, kur furra është e zënë. Me 250 g maskarpone dhe 400 g fruta dalin 6 gota mesatare, mjaftueshëm për një tryezë familjare. Në pranverë e verë shkon me luleshtrydhe e mjedra, ndërsa në dimër me portokall ose me copa pandoro, siç e shërbejnë shpesh në Itali gjatë Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri.

Përbërësit

Për 6 persona

Udhëzimet

1. Përgatitni frutat: Lani frutat në ujë të ftohtë dhe thajini mirë me letër kuzhine. Hiqni bishtat e luleshtrydheve dhe pritini në katër pjesë; mjedrat dhe boronicat lërini të plota. Grini imët lëkurën e limonit dhe ruajeni për kremin, pastaj shtrydhni 1 lugë gjelle lëng. Përzieni frutat me 15 g sheqer dhe lëngun e limonit, mbulojini dhe lërini në frigorifer 20-30 minuta, derisa të lëshojnë lëng.
2. Gatuani të verdhat në banjë marie: Hidhni 3-4 cm ujë në një tenxhere dhe ngroheni derisa të mezi vlojë. Në një tas qelqi ose inoksi rrihni me rrahëse dore të verdhat, 80 g sheqer dhe qumështin. Vendoseni tasin mbi tenxhere, pa lënë fundin e tij të prekë ujin, dhe rrihni pa pushim 6-8 minuta, derisa masa të trashet, të zbardhet dhe termometri të tregojë 75-80°C. Mos e lini masën të kalojë 85°C, sepse të verdhat kokrrizohen.
3. Ftohni bazën: Hiqeni tasin nga avulli dhe vazhdoni të rrihni edhe 1-2 minuta, që të verdhat në fund të tasit të mos gatuhen tepër nga nxehtësia e mbetur. Shtoni vaniljen, lëkurën e grirë të limonit dhe majën e kripës. Vendoseni tasin në një enë më të madhe me ujë të ftohtë e akull dhe përzieni herë pas here derisa masa të ftohet plotësisht, rreth 10-15 minuta.
4. Rrihni panën: Në një tas të ftohtë rrihni panën me mikser, fillimisht me shpejtësi mesatare e pastaj të lartë, për 2-3 minuta. Ndaluni sapo pana të mbajë maja të buta që përkulen në fund: duhet të jetë e dendur, por ende e lëmuar dhe me shkëlqim. Pana e rrahur tepër bëhet me kokrriza dhe e rëndon kremin. Mbajeni në frigorifer derisa ta përdorni.
5. Bashkoni kremin: Hidhni maskarponen e ftohtë në një tas të madh dhe zbuteni për pak sekonda me spatulë, pa e rrahur me mikser. Shtoni bazën e ftohur të verdhave në dy herë dhe përzieni derisa të mos shihen më vija. Në fund shtoni panën e rrahur në tri herë dhe përzieni lehtë me spatulë, me lëvizje nga poshtë lart, derisa kremi të jetë i njëtrajtshëm, i butë dhe të mbajë formën në lugë.
6. Mbushni gotat: Përgatitni 6 gota, secila rreth 250 ml. Lini mënjanë një grusht fruta dhe 2 lugë gjelle thërrime biskote për sipër. Hidhni në fund të çdo gote 1 lugë gjelle biskota të thërrmuara, pastaj disa fruta me pak nga lëngu i tyre dhe mbulojini me krem, me lugë ose me qese pastiçerie. Përsëritni shtresat edhe një herë dhe lëmoni sipërfaqen.
7. Ftohni dhe servirni: Mbulojini gotat me film ushqimor dhe vendosini në frigorifer për të paktën 2 orë, që kremi të forcohet dhe shijet të lidhen. Pak para servirjes shtoni sipër frutat dhe thërrimet që keni lënë mënjanë. Mbajeni ëmbëlsirën gjithmonë në frigorifer, mos e lini jashtë më shumë se 2 orë dhe konsumojeni brenda 48 orëve.

Këshilla nga Kuzhina

• Përdorni termometër kuzhine për bazën e të verdhave: në 75-80°C ato janë të gatuara mjaftueshëm, ndërsa mbi 85°C fillojnë të kokrrizohen.
• Mbajeni maskarponen dhe panën në frigorifer deri në çastin e përdorimit; kremi i ftohtë lidhet më mirë dhe nuk pritet.
• Nëse baza e të verdhave ka dalë me kokrriza të vogla, kalojeni nëpër një sitë të imët para se ta bashkoni me maskarponen.
• Mund t'i mbushni gotat një ditë përpara, por frutat dhe thërrimet e sipërme shtojini vetëm pak para servirjes, që frutat të mbeten të freskëta dhe thërrimet krokante.
• Zgjidhni biskota të thata e të forta, si biskotat me gjalpë; biskotat e buta ose me mbushje zbuten shumë shpejt në gota dhe e bëjnë fundin qull.

Si të Servirni

Servireni kremin të ftohtë, direkt nga frigoriferi, në gota qelqi ose kupa të vogla, që të duken shtresat. Pak para se t'i nxirrni në tryezë, shtoni sipër frutat e freskëta që keni lënë mënjanë dhe pak thërrime biskote. Shërbejeni me lugë të vogla ëmbëlsire: kremi është i pasur, ndaj një gotë e mesme mjafton për një person.

Pas një darke me mish të pjekur ose peshk, kremi me fruta pylli e mbyll vaktin pa rëndesë të tepërt. Shkon mirë me kafe ekspres, çaj të zi ose një gotë verë të ëmbël. Për festat e fundvitit mund ta vendosni në një tas të madh në mes të tryezës, bashkë me feta pandoro ose panetone, që secili të shërbehet vetë. Në verë provojeni me pjeshkë ose kajsi të prera hollë në vend të frutave të pyllit.

Variacione Rajonale

• Krem maskarpone me portokall: Zëvendësoni lëkurën e limonit me lëkurë portokalli dhe frutat e pyllit me feta portokalli të qëruara mirë nga cipa e bardhë, për një version dimëror.
• Me pandoro: Pritni pandoron në kubikë dhe përdoreni në vend të biskotave, duke e shtresuar me krem dhe fruta, siç bëhet shpesh në Itali gjatë festave.
• Me çokollatë: Shkrini 60 g çokollatë të zezë, lëreni të vijë në temperaturë dhome dhe përzieni me 2 lugë gjelle krem para se ta shtoni te pjesa tjetër e kremit; shërbejeni me mjedra.
• Me fruta vere: Në verë përdorni pjeshkë, kajsi ose fiq të prerë në feta në vend të frutave të pyllit, me të njëjtën sasi sheqeri e limoni.

Çfarë është Krem Maskarpone – Ëmbëlsirë Italiane?

Kremi me maskarpone, në italisht crema al mascarpone, është një krem i ftohtë ëmbëlsire që hahet me lugë. Baza klasike përbëhet nga maskarpone, vezë dhe sheqer: të verdhat rrihen me sheqerin, ndërsa të bardhat shpesh rrihen veçmas dhe shtohen në fund. Në shumë receta të sotme ato zëvendësohen me pana të rrahur, që kremi të dalë më i lehtë. Një krem i ngjashëm përdoret si shtresë në tiramisu, por këtu nuk ka kafe, kakao apo biskota savoiardi të njomura.

Vetë maskarponeja është djathë i freskët, pa kripë, që bëhet duke ngrohur panën e qumështit dhe duke i shtuar pak acid, zakonisht acid citrik ose tartarik, derisa të trashet. Hahet e freskët, pa u maturuar si djathërat e tjerë, ndaj ka shije të ëmbël qumështore; përmban edhe shumë yndyrë. Kjo e bën ideale për kremra: lidhet lehtë me sheqerin e me panën, mban formën në frigorifer dhe nuk ka thartirën e kosit apo të djathit krem.

Në këtë recetë kremi shërbehet në gota, me shtresa biskotash me gjalpë dhe frutash pylli të përziera me pak sheqer e lëng limoni. Qëllimi është kontrasti: kremi i butë e i pasur, frutat e tharta me lëngun e tyre dhe biskotat që ruajnë pak kërcitje. Është ëmbëlsirë e ftohtë, që përgatitet përpara, mbahet në frigorifer dhe hahet brenda dy ditësh.

Historia e Pjatës

Maskarponeja lidhet me Lombardinë, në veri të Italisë, një krahinë me traditë të gjatë blegtorie dhe bulmeti. Prej andej u përhap në gjithë vendin si djathë kremi për ëmbëlsira dhe, më rrallë, për salca makaronash e rizoto. Për emrin e saj qarkullojnë disa shpjegime, ndër to edhe lidhja me një fjalë dialektore lombarde për një produkt bulmeti, por asnjëri nuk është vërtetuar, ndaj prejardhja e emrit mbetet e paqartë.

Kremi me maskarpone dhe vezë është ëmbëlsirë shtëpiake tradicionale në veri të Italisë, pa autor apo datë të njohur. Atje shërbehet zakonisht me biskota të thata, me fruta ose, gjatë festave të fundvitit, me feta pandoro e panetone. Kur tiramisuja u përhap gjerësisht në dekadat e fundit të shekullit XX, një krem i ngjashëm me maskarpone u bë i njohur në shumë vende jashtë Italisë si shtresa e saj kryesore.

Në Shqipëri maskarponeja gjendet sot lehtësisht në supermarkete dhe përdoret sidomos për tiramisu, torta me krem dhe ëmbëlsira në gota. Kuzhina shqiptare ka produktet e veta me ajkë qumështi, si kajmaku, por kremi me maskarpone nuk është recetë tradicionale shqiptare. Është ëmbëlsirë italiane që gatuhet edhe në shtëpitë shqiptare, prandaj këtu paraqitet me emrin dhe origjinën e saj italiane, pa iu lidhur ndonjë krahine shqiptare.