Receta për Bebe 7 Muajsh – Pure me Pulë dhe Perime

Hyrje

Receta për bebe 7 muajsh që gjeni këtu është hapi i natyrshëm pas pureve të para me një përbërës: mish pule, patate, karotë dhe kungulleshkë, të ziera bashkë në një tenxhere dhe të kthyera në një pure të trashë, me shije të butë e pak të ëmbël nga karota. Nuk ka kripë, sheqer apo kub supe. Aroma vjen nga një copë e vogël qepë, nga pak kopër e freskët dhe nga një lugë vaj ulliri në fund. Rreth moshës gjashtë muajsh, rezervat e hekurit me të cilat lind bebja janë pakësuar ndjeshëm, ndaj mishi, që e jep hekurin në formën që trupi e thith më lehtë, zë një vend të veçantë në vaktet e kësaj periudhe.

Sekreti qëndron te trajtimi i ndryshëm i mishit dhe i perimeve. Pula zihet në copa të vogla në ujë pa kripë dhe pastaj bluhet veçmas me pak nga lëngu i zierjes, derisa të bëhet pastë e lëmuar, sepse fijet e mishit janë pjesa më e vështirë për një bebe pa dhëmbë. Perimet, përkundrazi, shtypen me pirun dhe lënë grimca të vogla e të buta, që e ndihmojnë bebën të mësojë të përtypë me mishrat e dhëmbëve. Pula duhet të arrijë 74°C në qendër, kurse vaji i ullirit shtohet jashtë zjarrit, që të ruajë aromën.

Pureja shërbehet si drekë ose darkë e lehtë, krahas qumështit të gjirit ose formulës, që në këtë moshë mbeten ushqimi kryesor. Nga një tenxhere e vogël dalin rreth gjashtë porcione nga 100 g: ato që nuk do t'i përdorni brenda 24 orësh ruajini në ngrirës, në kallëpe akulli. Jepeni pasi bebja i ka provuar më parë veç e veç perimet e recetës. Nëse bebja ka lindur para kohe, ka alergji ushqimore ose keni ndonjë shqetësim për ushqyerjen e saj, flisni më parë me pediatrin.

Përbërësit

Për 6 persona

Udhëzimet

1. Përgatitja e perimeve: Lani duart, pastaj shpëlani mirë kungulleshkën nën ujë të rrjedhshëm. Qëroni pataten dhe karotën. Pritini pataten, karotën dhe kungulleshkën në kubikë rreth 1 cm, që të ziejnë njësoj. Qëroni qepën dhe grijeni imët, pastaj grijeni koprën shumë hollë. Përdorni vetëm perime që bebja i ka provuar më parë veç e veç, që çdo reagim ndaj pulës si ushqim i ri të dallohet lehtë.
2. Përgatitja e pulës: Në një dërrasë të veçantë për mish të pagatuar, hiqni nga kofsha e pulës yndyrën e dukshme, cipat dhe çdo copëz kocke ose kërci. Priteni mishin në copa rreth 2 cm. Mos e lani pulën nën rubinet, sepse spërkatjet i përhapin bakteret nëpër lavaman. Pas kësaj lani mirë me ujë të nxehtë dhe sapun thikën, dërrasën dhe duart.
3. Zierja e pulës: Hidhni 450 ml ujë në një tenxhere të vogël dhe vëreni në zjarr derisa të marrë valë. Shtoni copat e pulës dhe qepën e grirë, ulni zjarrin që uji të ziejë lehtë dhe hiqni me garuzhdë shkumën që ngrihet në sipërfaqe. Mbulojeni pjesërisht me kapak dhe zieni butë për 10 minuta. Mos shtoni kripë, kub supe apo lëng të gatshëm.
4. Shtimi i perimeve: Shtoni pataten dhe karotën, përzieni dhe zieni edhe 10 minuta. Pastaj shtoni kungulleshkën dhe koprën dhe vazhdoni 7–8 minuta të tjera, derisa karota të shtypet me pirun pa asnjë rezistencë. Nëse lëngu pakësohet aq sa perimet dalin mbi sipërfaqe, shtoni pak ujë të nxehtë. Gjithsej pula zien rreth 27–28 minuta.
5. Kontrolli i pulës: Nxirrni copën më të madhe të pulës dhe priteni në mes: mishi duhet të jetë i gatuar njësoj deri në qendër, pa asnjë gjurmë rozë, dhe lëngu që del duhet të jetë i kthjellët. Nëse keni termometër kuzhine, qendra duhet të arrijë të paktën 74°C. Nëse nuk jeni të sigurt, zieni edhe 3–4 minuta, pastaj hiqeni tenxheren nga zjarri.
6. Bluarja e mishit: Me garuzhdë kaloni copat e pulës në gotën e blenderit ose në një enë të ngushtë për blender dore. Shtoni 4–5 lugë gjelle nga lëngu i zierjes dhe bluajeni derisa mishi të bëhet pastë e lëmuar, pa fije të dukshme. Mishi bluhet gjithmonë më imët se perimet, sepse fijet e tij janë më të vështirat për t'u shtypur në gojë.
7. Shtypja dhe bashkimi: Kullojini perimet në një sitë mbi një tas, duke ruajtur lëngun. Shtypini me pirun ose me shtypëse patatesh derisa të mbeten vetëm grimca të buta, sa një kokërr orizi. Përziejini me pastën e pulës dhe me vajin e ullirit. Shtoni lëng zierjeje lugë pas luge derisa pureja të qëndrojë në lugë pa rrjedhur. Nëse bebja ende nuk i pranon grimcat, kalojeni shkurt me blender.
8. Ftohja dhe ruajtja: Ndajeni purenë menjëherë në 6 enë të vogla e të cekëta, nga rreth 100 g, ose në kallëpe akulli me kapak. Brenda një ore futni në frigorifer porcionet që do t'i përdorni në 24 orët e ardhshme, kurse të tjerat drejt e në ngrirës, ku ruhen deri në një muaj. Shkrijini brenda frigoriferit. Çdo porcion ngroheni vetëm një herë, derisa të nxjerrë avull në gjithë masën, përzieni dhe lëreni të ftohet derisa të jetë i vakët.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni kofshë pule në vend të gjoksit kur mundeni: mishi i errët ka më shumë hekur dhe zink, dhe pas bluarjes del më i butë e më pak i thatë.
• Mund ta bëni recetën dyfish dhe ta ngrini në kallëpe akulli; tre deri në katër kube bëjnë një vakt, kështu që nxirrni vetëm aq sa ju duhet.
• Ruani lëngun e mbetur të zierjes në një kavanoz të vogël në frigorifer dhe përdoreni brenda 24 orësh për ta holluar purenë kur e ngrohni, në vend të ujit.
• Mos e gjykoni purenë me shijen e të rriturit: pa kripë mund t'ju duket e zbehtë, por për një bebe që nuk është mësuar me kripë, shija e perimeve dhe e mishit mjafton.
• Kaloni te grimcat gradualisht. Nëse në ditët e para bebja e nxjerr purenë nga goja ose bën sikur do të vjellë, kjo është zakonisht refleks mbrojtës dhe pjesë e të mësuarit; vazhdoni me sasi të vogla e pak më të lëmuara.
• Ushqeni bebën ulur drejt, në karrige për fëmijë ose në prehër, dhe mos e lini kurrë vetëm gjatë vaktit. Mësoni të dalloni kollitjen dhe refleksin e të vjellit, që janë të zhurmshme, nga mbytja, kur bebja nuk nxjerr zë dhe nuk merr dot frymë.

Si të Servirni

Shërbejeni të vakët, jo të nxehtë. Pas ngrohjes përzieni mirë, sepse sidomos në mikrovalë mbeten zona shumë të nxehta, dhe provoni temperaturën me një lugë të pastër ose në pjesën e brendshme të kyçit të dorës. Në fillim mjaftojnë dy-tre lugë; rriteni sasinë sipas oreksit të bebes, pa e detyruar. Hidhni në pjatë vetëm aq sa mendoni se do të hajë, sepse pasi luga ka prekur gojën e bebes, teprica nuk ruhet më. Me vaktin ofroni disa gllënjka ujë të pijshëm në gotë të hapur. Anash mund të vendosni ushqime të buta për t'u kapur me dorë, si shkopinj karote të zier aq mirë sa shtypen mes gishtave. Si ëmbëlsirë e lehtë pas pures shkon një lugë kos natyral me yndyrë të plotë, pa sheqer, ose pak dardhë e arrirë dhe e butë, e shtypur me pirun.

Variacione Rajonale

• Me mish viçi: Zëvendësoni pulën me 120 g mish viçi pa dhjamë, të prerë në kubikë 1 cm, dhe shtoni 150 ml ujë më shumë. Zieni viçin me qepën rreth 30 minuta para se të shtoni pataten dhe karotën, pastaj vazhdoni si në recetë; në fund mishi duhet të shpërbëhet lehtë me pirun. Bluajeni po aq imët sa pulën.
• Me peshk të bardhë: Përdorni 120 g fileto merluci pa lëkurë, të prerë në copa 2 cm. Zieni qepën, pataten dhe karotën 10 minuta, pastaj shtoni peshkun bashkë me kungulleshkën; për 7–8 minuta mishi bëhet i bardhë e ndahet në fletë. Kontrollojeni me gishta copë për copë për kocka para se ta shtypni. Si çdo alergjen, herën e parë jepeni në sasi të vogël.
• Me thjerrëza të kuqe, pa mish: Në vend të pulës, hidhni që në fillim bashkë me qepën 40 g thjerrëza të kuqe të shpëlara dhe shtoni 100 ml ujë më shumë; me kungulleshkën shtoni edhe 2–3 lule brokoli të grira imët. Vitamina C e brokolit ndihmon thithjen e hekurit nga thjerrëzat.
• Me oriz: Për një vakt më ngopës, zieni 30 g oriz të shpëlarë bashkë me pataten dhe karotën, dhe shtoni që në fillim 100 ml ujë më shumë.
• Me vezë: Në ditët pa mish, zieni perimet e recetës pa pulë dhe, në porcionet që do të hahen po atë ditë, shtypni një vezë të zier fort për 10 minuta, me të verdhën dhe të bardhën. Veza është ndër alergjenët më të zakonshëm, ndaj herën e parë jepeni në sasi të vogël dhe në orët e ditës, kur mund ta vëzhgoni bebën.

Çfarë është Receta për Bebe 7 Muajsh – Pure me Pulë dhe Perime?

Kjo është një pure e trashë me mish pule dhe tri perime, e menduar si vakt kryesor për bebet rreth 7 muajsh që e kanë nisur ushqimin plotësues prej disa javësh. Ndryshe nga puretë e para, ku bebja provon një ushqim në një kohë, këtu bashkohen disa përbërës që bebja i njeh tashmë, bashkë me një proteinë të re. Patatja i jep trup dhe butësi, karota ngjyrë portokalli dhe ëmbëlsi natyrale, kungulleshka lagështi dhe shije të lehtë, ndërsa pula sjell proteinë, hekur dhe zink. Qepa dhe kopra nuk ndihen si shije më vete, por e afrojnë purenë me ushqimin e zakonshëm të shtëpisë.

Pjesa më e rëndësishme është tekstura. Rreth 7 muajsh, shumë bebe janë gati të kalojnë nga pureja krejt e lëmuar te ushqimi i shtypur, me grimca të vogla që shtypen lehtë mes gjuhës dhe qiellzës. Prandaj mishi bluhet imët, ndërsa perimet lihen pak më të ashpra. Pureja duhet të qëndrojë në lugë pa rrjedhur, por të shpërbëhet menjëherë kur e shtypni me gisht. Nuk shtohet kripë, sepse veshkat e bebes nuk e përballojnë dot kripën e shtuar; nuk shtohet as sheqer, që nuk i duhet, as mjaltë, që nuk jepet para moshës një vjeç.

Historia e Pjatës

Nuk ekziston një recetë e vetme tradicionale shqiptare për bebet 7 muajsh, dhe kjo pure nuk paraqitet si e tillë. Për një kohë të gjatë, si në shumë vende të tjera, ushqimet e para të fëmijës ishin zakonisht variante më të buta të asaj që gatuhej për gjithë familjen: supë perimesh, patate të shtypura, qull drithërash, perime të ziera e të shtypura me pirun. Kur dhe si futeshin këto ushqime ndryshonte nga familja në familje dhe mbështetej më shumë te përvoja e shtëpisë se te ndonjë rregull i shkruar. Shumë nga kujdeset që sot duken të vetëkuptueshme janë relativisht të reja; për shembull, lidhja mes mjaltit dhe botulizmit te foshnjat u njoh vetëm në fund të viteve 1970.

Mënyra se si flitet sot për ushqimin e bebeve vjen kryesisht nga udhëzimet shëndetësore të dekadave të fundit. Që nga fillimi i viteve 2000, Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandon ushqyerjen vetëm me gji për gjashtë muajt e parë dhe futjen e ushqimeve plotësuese rreth kësaj moshe, ndërkohë që ushqyerja me gji vazhdon. Udhëzimet theksojnë ushqimet e pasura me hekur, si mishi, dhe kalimin gradual drejt teksturave më të trasha. Edhe këshilla për alergjenët ka ndryshuar: dikur rekomandohej që ato të shtyheshin, ndërsa studimet e mesit të viteve 2010 çuan në këshillën që të mos vonohen pa arsye. Kjo pure ndjek këto parime, me përbërës që gjenden lehtë në çdo kuzhinë shqiptare.