Receta për Bebe 6 Muajsh

Hyrje

Rreth moshës 6 muajsh, shumica e foshnjave janë gati të provojnë ushqimin e parë krahas qumështit të gjirit ose formulës. Receta për bebe 6 muajsh më poshtë ju ndihmon ta nisni këtë hap me qetësi: në një seancë gatimi përgatitni pesë pure me një përbërës, nga brokoli, karota, kungulli, molla dhe dardha. Secila gatuhet dhe bluhet veç, pa kripë, pa sheqer dhe pa erëza. Kështu foshnja njeh shijen e vërtetë të çdo perimeje e fruti, ndërsa ju shihni lehtë se si e pranon dhe si e tret secilën.

Perimet gatuhen në avull, jo në shumë ujë, sepse kështu ruajnë më mirë ngjyrën, shijen dhe një pjesë të vitaminave që treten në ujë. Karotat dhe kungulli duhet të zbuten aq sa të shtypen pa mundim me pirun, ndërsa brokoli gatuhet më gjatë se zakonisht, derisa kërcelli të jetë krejt i butë. Molla dhe dardha ziejnë në pak ujë me kapak, pa sheqer. Çdo pure bluhet derisa të jetë e lëmuar si kos i trashë, pastaj ndahet në kallëpe akulli dhe ngrihet në porcione të vogla.

Puretë janë menduar për javët e para të ushqimit plotësues, kur foshnja merr vetëm disa lugë çaji në ditë dhe qumështi mbetet ushqimi kryesor. Futni ushqimet e reja një nga një dhe prisni dy deri në tri ditë para se të provoni ushqimin tjetër. Filloni me perimet, sidomos me brokolin, dhe frutat shtojini pak më vonë, pasi foshnja të jetë mësuar me lugën. Kur foshnja i ka provuar të gjitha pa probleme, mund t'i përzieni mes tyre dhe të kaloni gradualisht te masat më të trasha.

Përbërësit

Për 36 persona

Udhëzimet

1. Përgatitni enët dhe përbërësit: Lani duart me ujë dhe sapun dhe sigurohuni që tenxherja, shporta e avullit, blenderi, dërrasa dhe thika të jenë të pastra. Lani brokolin, karotat, kungullin, mollën dhe dardhën nën ujë të rrjedhshëm. Brokolin lëreni 2-3 minuta në një tas me ujë të ftohtë, që të dalin papastërtitë mes lulëzave. Përgatitni edhe kallëpe akulli me kapak, ku do t'i ngrini puretë.
2. Qëroni dhe pritni: Qëroni karotat, hiqni majat dhe pritini në rrathë rreth 1 cm. Qëroni kungullin, hiqni farat e fijet dhe priteni në kube 2 cm. Ndani brokolin në lulëza të vogla dhe hiqni kërcellin e trashë. Qëroni mollën dhe dardhën, hiqni bërthamën me farat dhe pritini në copa 2 cm. Copat me madhësi të njëjtë gatuhen njëlloj dhe nuk lënë pjesë të forta në pure.
3. Gatuani karotat dhe kungullin në avull: Hidhni 700 ml ujë në një tenxhere të mesme, vendosni shportën e avullit sipër dhe lëreni ujin të vlojë. Shtrini karotat në njërën anë të shportës, mbulojeni dhe gatuajini 5 minuta. Shtoni kungullin në anën tjetër dhe vazhdoni edhe 12-15 minuta, derisa të dyja të shtypen lehtë me pirun. Kalojini në dy tasa të veçantë dhe mos e hidhni ujin e tenxheres.
4. Gatuani brokolin në avull: Kontrolloni ujin në tenxhere dhe shtoni pak nëse është pakësuar shumë. Vendosni lulëzat e brokolit në shportë, mbulojeni dhe gatuajeni 10-12 minuta, derisa kërcelli i lulëzave të shpohet me thikë pa asnjë rezistencë. Brokoli për foshnja duhet të jetë më i butë se ai për të rriturit, edhe nëse ngjyra zbehet pak. Kalojeni në një tas të tretë dhe lëreni ujin e avullit të ftohet pak.
5. Ziejini mollën dhe dardhën: Ndërkohë, vendosni copat e mollës në një tenxhere të vogël me 50 ml ujë dhe ato të dardhës në një tjetër, gjithashtu me 50 ml ujë. Mbulojini dhe ziejini në zjarr të ulët: mollën 8-10 minuta, dardhën 5-8 minuta, derisa copat të shtypen lehtë me lugë. Nëse uji avullon para kohe, shtoni një lugë gjelle. Mos shtoni sheqer apo mjaltë.
6. Bluajini veç e veç: Bluajini përbërësit një nga një, në blender ose me blender dore, dhe shpëlajeni enën mes tyre. Kur pureja është e nxehtë, mos e mbushni enën më shumë se gjysmën. Shtoni nga pak ujë avulli, zakonisht 2-4 lugë gjelle për karotat dhe brokolin, derisa pureja të jetë krejt e lëmuar dhe të rrëshqasë nga luga si kos i trashë. Nëse brokoli lë fije, kalojeni nëpër sitë.
7. Ftohni dhe ngrini: Shtrijini puretë në enë të cekëta që të ftohen shpejt. Brenda dy orësh nga gatimi, ndajini me lugë të pastër në kallëpe akulli, rreth 30 g në çdo gropëz, mbulojini dhe vendosini në ngrirës; do t'ju dalin rreth 36 kube. Atë që do ta përdorni brenda 48 orëve mbajeni në frigorifer, në enë të mbyllur. Kur kubet ngrijnë plotësisht, kalojini në qese për ngrirje, shkruani emrin e puresë dhe datën, dhe përdorini brenda 1-2 muajve.
8. Shkrini, ngrohni dhe shërbeni: Një natë më parë, kaloni një ose dy kube nga ngrirësi në frigorifer dhe përdorini brenda 24 orëve, ose shkrijini në mikrovalë pak para vaktit. Ngroheni purenë derisa të dalë avull nga e gjithë masa, përziejeni mirë që të mos mbeten pjesë shumë të nxehta dhe lëreni të ftohet deri në të vakët. Provoni pak pure në pjesën e brendshme të kyçit të dorës. Mos e ringrini purenë e shkrirë dhe hidhni mbetjet nga pjata e foshnjës.

Këshilla nga Kuzhina

• Pasi ta keni ngrohur purenë, mund ta holloni me pak qumësht gjiri ose formulë të përgatitur sipas udhëzimeve të paketimit. Shija e njohur e qumështit e bën më të lehtë pranimin e ushqimit të ri.
• Filloni me perimet dhe frutat shtojini pak më vonë. Nëse foshnja e refuzon brokolin, provojeni sërish pas disa ditësh; shpesh duhen 8-10 prova ose më shumë derisa një shije e re të pranohet.
• Merrni porcionin me lugë të pastër në një pjatë të vogël dhe mos e ushqeni foshnjën direkt nga ena e ruajtjes, sepse pështyma që kalon me lugën e prish shpejt purenë e mbetur.
• Zgjidhni karota të forta e të ëmbla, kungull me tul të dendur dhe fruta të pjekura mirë. Prej tyre del pure me shije më të plotë dhe me më pak nevojë për ujë.
• Lëreni foshnjën të prekë lugën dhe purenë me duar. Rrëmuja është pjesë e të mësuarit dhe e mban vaktin të qetë, pa presion.
• Për ditët e para, kur foshnja ha vetëm një ose dy lugë çaji, mbushni disa gropëza të kallëpit vetëm deri në gjysmë. Kështu shkrini aq sa ju duhet dhe hidhni më pak.

Si të Servirni

Shërbejeni purenë të vakët, jo të nxehtë, me një lugë të vogël e të butë, në një moment kur foshnja është e zgjuar dhe jo shumë e uritur. Ulni foshnjën drejt, në karrigen e saj ose në prehër, dhe mos e lini kurrë vetëm gjatë ngrënies. Në ditët e para mjaftojnë një deri në dy lugë çaji një herë në ditë, para ose pas një vakti me qumësht.

Pasi foshnja i ka provuar puretë veç e veç pa probleme, kombinojini mes tyre, për shembull karotë me kungull ose dardhë me brokoli, ose përziejini me drithëra për foshnja pa sheqer të shtuar. Me kalimin e javëve, rritni pak nga pak sasinë sipas oreksit të foshnjës dhe mos e detyroni të hajë kur e kthen kokën mënjanë. Gjatë vaktit, ofrojini edhe disa gllënjka ujë të zier e të ftohur nga një gotë e hapur.

Variacione Rajonale

• Pure kungulleshke: Pritini kungulleshkat në rrathë pa i qëruar, gatuajini në avull 6-8 minuta dhe bluajini pa shtuar ujë, sepse lëshojnë mjaft lëng vetë.
• Pure lulelakre: Gatuani lulëzat në avull 10-12 minuta, njësoj si brokolin. Shija e saj e lehtë, pak e hidhur, e mëson foshnjën me perimet që nuk janë të ëmbla.
• Pure bizeleje: Gatuani bizele të ngrira në avull 6-8 minuta, bluajini me pak ujë dhe kalojini nëpër sitë që të hiqen lëvozhgat.
• Pure pjeshke: Në verë, qëroni pjeshkë të pjekura, hiqni bërthamën dhe ziejini 3-5 minuta me një lugë gjelle ujë para se t'i bluani.
• Pure patateje: Qëroni patatet, pritini në kube dhe ziejini në ujë pa kripë derisa të shpohen lehtë. Shtypini me pirun ose me shtypëse, jo në blender, sepse niseshteja i bën ngjitëse, dhe hollojini me pak ujë nga zierja.

Çfarë është Receta për Bebe 6 Muajsh?

Pureja me një përbërës është ushqimi më i thjeshtë për fillimin e ushqimit plotësues: një perime ose një frut i vetëm, që gatuhet butë dhe bluhet në masë të lëmuar, pa asgjë tjetër përveç pak ujë. Në këtë fazë qëllimi nuk është ngopja, sepse energjinë dhe lëndët ushqyese foshnja i merr ende kryesisht nga qumështi. Qëllimi është që ajo të mësojë të marrë ushqim nga luga, ta lëvizë në gojë dhe ta gëlltisë, si dhe të njihet me shije të reja.

Përbërësit e kësaj recete gjenden lehtë në tregjet shqiptare, gatuhen shpejt dhe rrallë shkaktojnë alergji. Karota dhe kungulli kanë shije natyralisht të ëmbël dhe janë të pasura me beta-karoten, nga e cila organizmi prodhon vitaminë A. Brokoli ka shije pak të hidhur dhe përmban vitaminë C. Molla dhe dardha, të gatuara, janë fruta të buta që më vonë përzihen lehtë me drithëra ose me perime.

Dallimi nga puretë për foshnjat 7 muajsh është i qartë: këtu nuk ka mish, drithëra apo përzierje, dhe tekstura mbetet krejt e lëmuar. Kjo fazë duhet të jetë e shkurtër. Rreth moshës 6 muajsh foshnja ka nevojë edhe për hekur nga ushqimi, ndaj brenda javëve të para shtohen mishi i grirë imët, thjerrëzat ose veza e gatuar plotësisht, e më pas puretë me disa përbërës dhe masat e shtypura me pirun.

Historia e Pjatës

Nuk ekziston një recetë e vetme tradicionale shqiptare për ushqimin e parë të foshnjës, dhe zakonet ndryshojnë nga krahina në krahinë e nga shtëpia në shtëpi. Në shumë familje, foshnjat kalonin gradualisht te ushqimi i ngurtë me atë që gatuhej për të gjithë, të zbutur ose të shtypur: patate, oriz të zier mirë, bukë të njomur, lëng supe. Kjo njohuri kalonte zakonisht gojarisht brenda familjes, jo me receta të shkruara.

Ushqimi i gatshëm për foshnja, i prodhuar në fabrikë, u përhap në Shtetet e Bashkuara gjatë viteve 1920 dhe 1930, e më pas edhe në Evropë. Për një kohë të gjatë, në shumë vende këshillohej që ushqimi i ngurtë të nisej mes muajit të katërt dhe të gjashtë. Në vitin 2001, Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandoi ushqyerjen vetëm me gji për gjashtë muajt e parë dhe nisjen e ushqimeve plotësuese rreth moshës 6 muajsh, krahas gjirit.

Edhe këshillat për alergjitë kanë ndryshuar. Dikur rekomandohej që vezët, peshku ose kikiriku të shtyheshin për më vonë, sidomos te fëmijët me rrezik alergjie; sot shumica e organizatave pediatrike nuk e këshillojnë këtë shtyrje pa arsye mjekësore. Puretë me një përbërës, të gatuara në shtëpi dhe të ngrira në porcione, janë një mënyrë e thjeshtë për t'i ndjekur këto udhëzime me perime e fruta që gjenden në çdo treg.