Pure Kremoze me Kungull

Hyrje

Kungulli është simbol i vjeshtës dhe dimrit, një perime që sjell ngrohtësi dhe ushqim në tryezën tonë kur temperaturat fillojnë të bien. Ndërsa shqiptarët tradicionalisht e përdorin në byrekë të ëmbël ose të kripur, pureja kremoze e kungullit është një mënyrë moderne dhe elegante për ta shijuar këtë super-perime. Tekstura e saj e kadifetë dhe shija e lehtë e ëmbël e bëjnë një shoqëruese perfekte për çdo pjatë kryesore.

Ky gatim i thjeshtë transformon kungullin e thjeshtë në një krem të lëmuar që shkrihet në gojë. Është më i lehtë për t'u tretur se pureja e patateve, më i pasur me fibra dhe vitamina, dhe ka një ngjyrë të artë mahnitëse që i jep ngjyrë tryezës. Ideale për darkë familjare ose për raste të veçanta kur dëshironi të mahnitni mysafirët.

Përbërësit

Për 4 persona

Udhëzimet

1. Zgjedhja dhe Përgatitja e Kungullit: Zgjidhni një kungull të fortë dhe të rëndë për madhësinë e tij: kjo tregon që është i pjekur dhe me tul të dendur. Lajeni mirë nën ujë të rrjedhshëm. Priteni përgjysmë për së gjati me një thikë të madhe dhe të mprehtë, me kujdes, sepse lëvozhga është e fortë. Nxirrni farat dhe fijet me një lugë. Farat mos i hidhni: shpëlajini, përziejini me pak vaj e kripë dhe piqini më vete në 170°C për 15-20 minuta, si meze.
2. Pjekja në Furrë (Metoda e Rekomanduar): Ngrohni furrën në 200°C. Kjo është metoda më e mirë, sepse pjekja përqendron shijet dhe krijon një ëmbëlsi natyrale. Lyejeni brendësinë e kungullit me vaj ulliri dhe kriposeni lehtë. Vendoseni me anën e prerë poshtë në një tepsi të shtruar me letër pjekjeje. Piqeni për 45-60 minuta, në varësi të madhësisë, derisa tuli të jetë shumë i butë dhe piruni të hyjë lehtë në të. Lëkura duhet të jetë pak e errësuar dhe të fillojë të shkëputet nga tuli.
3. Metoda Alternative: Zierja: Nëse jeni me nxitim, qëroni kungullin, prisni tulin në kubikë 3-4 cm dhe ziejini në ujë të kripur, sa t'i mbulojë, për 15-20 minuta, derisa të zbuten plotësisht dhe piruni të hyjë pa rezistencë. Kullojini mirë dhe lërini 2-3 minuta në kullesë që të avullojnë. Megjithatë, me këtë metodë shija del më e zbehtë se me pjekjen.
4. Heqja e Tulit: Pasi kungulli të jetë ftohur mjaftueshëm për t'u prekur (por ende i ngrohtë), nxirrni tulin me një lugë. Lëkura ndahet shumë lehtë. Nëse ka pjesë që janë pak të djegura në skajet, hiqini, sepse mund ta bëjnë purenë të hidhur. Lëkurën e kungullit Hokkaido, nëse dëshironi, mund ta bluani bashkë me tulin.
5. Bluarja në Mikser: Vendosni tulin e nxehtë në një mikser ushqimesh ose blender të fuqishëm, duke e mbushur jo më shumë se përgjysmë. Shtoni gjalpin (do të shkrihet menjëherë), kripën, piperin dhe përzierjen e erëzave, nëse e përdorni. Bluajeni në shpejtësi të ulët, duke shtuar qumështin gradualisht: filloni me 150 ml. Vazhdoni 2-3 minuta, derisa pureja të bëhet e lëmuar si kadifeja dhe të rrjedhë ngadalë nga luga, as shumë e trashë, as e lëngshme.
6. Përfundimi në Zjarr: Kalojeni purenë në një tenxhere me fund të trashë. Vendoseni në zjarr të ulët dhe gatuajeni për 5-7 minuta, duke e trazuar vazhdimisht me një lugë druri, derisa të trashet dhe gjurma e lugës në fund të tenxheres të mos mbyllet menjëherë. Kjo largon lagështirën e tepërt dhe përqendron shijet. Nëse dëshironi një teksturë edhe më kremoze, shtoni 1-2 lugë gjelle krem qumështi në minutat e fundit.
7. Shija Përfundimtare: Shijoni dhe rregulloni kripën, piperin dhe erëzat sipas dëshirës. Nëse e doni shijen më të fortë, shtoni një majë hudhër pluhur ose spec kajen për pak djegësi. Shërbejeni menjëherë, të nxehtë, ose mbajeni të mbuluar në zjarrin më të ulët deri në 15 minuta, duke e trazuar herë pas here.

Këshilla nga Kuzhina

• Ruajeni në frigorifer, në një enë të mbyllur mirë, deri në 3-4 ditë.
• Ringroheni në mikrovalë ose në tenxhere në zjarr të ulët, me pak qumësht shtesë, duke e trazuar.
• Mund ta ngrini deri në 3 muaj; shkrijeni në frigorifer para përdorimit.
• Para se ta ngrini, ndajeni në porcione individuale, që të shkrini vetëm sa ju nevojitet.

Si të Servirni

Shërbejeni purenë të nxehtë, në pjata të ngrohura, sepse sa ftohet aq trashet. Nëse ka qëndruar pak, përzieni një lugë qumësht të ngrohtë para se ta nxirrni në tryezë. Hidheni me lugë dhe bëni një gropëz sipër për një copë të vogël gjalpë, pastaj spërkatni piper të zi, majdanoz të grirë ose disa gjethe sherebele. Edhe farat e kungullit, të pjekura siç përshkruhet në hapin e parë, i japin një kontrast krokant.

Ëmbëlsia e saj shkon mirë me pulë ose gjel deti të pjekur, brinjë derri, mish qengji, qofte ose levrek në skarë. Mund ta shtroni edhe si bazë në pjatë dhe ta vendosni mishin sipër, që lëngu i tij të përzihet me purenë. Për një vakt pa mish, shoqërojeni me kërpudha të kaurdisura ose me thjerrëza. Një sallatë jeshile me limon ose pak turshi anash e freskon shijen.

Variacione Rajonale

• Pure me kungull dhe patate: Zëvendësoni rreth 500 g kungull me patate të ziera. Shtypini patatet me shtypëse, jo në mikser, dhe përziejini me tulin e bluar të kungullit; pureja del më e trashë dhe më pak e ëmbël.
• Pure me sherebelë dhe gjalpë të skuqur: Shkrini gjalpin në tigan derisa të marrë ngjyrë lajthie dhe aromë arrash, shtoni disa gjethe sherebele për 30 sekonda dhe hidheni mbi purenë, në vend që gjalpin ta bluani bashkë me tulin.
• Pure me hudhër të pjekur: Mbështillni një kokë hudhër në letër alumini dhe piqeni pranë kungullit për rreth 40 minuta. Shtrydhni thelpinjtë e butë në mikser bashkë me tulin dhe mos përdorni hudhër pluhur.
• Pure pa bulmet: Në vend të gjalpit përdorni 3-4 lugë gjelle vaj ulliri dhe në vend të qumështit lëng perimesh të nxehtë ose qumësht tërshëre pa sheqer; kremin hiqeni fare.
• Pure me djathë: Në minutat e fundit në zjarr përzieni 40-50 g parmixhano ose kaçkavall të grirë dhe ulni kripën, sepse djathi e kripos vetë purenë.

Çfarë është Pure Kremoze me Kungull?

Pureja kremoze me kungull është një garniturë e lëmuar dhe e trashë, e bërë me tulin e pjekur të një kungulli dimri, zakonisht butternut ose Hokkaido, të bluar me gjalpë, qumësht, kripë dhe piper. Hahet me pirun, si pureja e patateve, ka ngjyrë portokalli të thellë dhe një ëmbëlsi natyrale që vjen nga vetë kungulli, pa sheqer të shtuar. Nuk është supë: qumështi shtohet me masë, aq sa pureja të rrjedhë ngadalë nga luga dhe të qëndrojë në pjatë pa u përhapur.

Teknika mbështetet në tri faza. Së pari, kungulli piqet në gjysma, me anën e prerë poshtë, në 200°C. Në furrë ai humbet një pjesë të ujit dhe merr ngjyrë të artë aty ku prek tepsinë, prandaj del me shije më të përqendruar se kungulli i zier. Pastaj tuli bluhet në mikser ushqimesh ose blender. Ndryshe nga patatet, kungulli ka shumë më pak niseshte dhe nuk bëhet ngjitës, ndaj mund të bluhet derisa të bëhet si kadife.

Në fund, pureja kalon disa minuta në tenxhere me fund të trashë, në zjarr të ulët, që të humbasë lagështirën e tepërt dhe të trashet. Erëzat e ngrohta, hudhra pluhur dhe speci kajen janë opsionale, kështu që e njëjta bazë mund të anojë nga shija e ëmbël ose nga ajo pikante, sipas pjatës që shoqëron.

Historia e Pjatës

Kungujt e dimrit, si ata që përdoren për këtë pure, e kanë origjinën në kontinentin amerikan, ku u kultivuan mijëra vjet para ardhjes së evropianëve. Në Evropë arritën pas udhëtimeve të Kolombit dhe gradualisht u përhapën në kopshtet e Mesdheut e të Ballkanit. Para tyre, në Evropë njihej kryesisht kungulli me formë shisheje (Lagenaria), që shpesh thahej dhe përdorej si enë. Kungujt amerikanë u pritën mirë, sepse rriten lehtë dhe, falë lëvozhgës së fortë, ruhen gjatë gjithë dimrit.

Dy varietetet që përmend kjo recetë janë relativisht të reja. Butternut-i, me formë dardhe dhe tul të ëmbël, u përftua në Shtetet e Bashkuara rreth mesit të shekullit XX. Kungulli Hokkaido, i njohur në anglisht edhe si red kuri, është një varietet japonez i llojit Cucurbita maxima dhe në Evropë njihet me emrin e ishullit Hokaido. Të dy kanë tul të dendur dhe me pak ujë, prandaj sot përdoren shumë për pure dhe supa krem.

Në kuzhinën shqiptare kungulli i verdhë është përdorur sidomos në lakrorë e byrekë, të kripur ose të ëmbël, si dhe në ëmbëlsira. Pureja si garniturë nuk ka një origjinë të vetme të dokumentuar. Vetë fjala "pure" vjen nga frëngjishtja purée, ndërsa bluarja e perimeve të ziera ose të pjekura me gjalpë e qumësht është e zakonshme në shumë kuzhina evropiane. Ky version është një përshtatje moderne shtëpiake, jo një gatim tradicional krahinor.