Thana: Fruti i Kuq, Ruajtja dhe Kompostoja
Udhëzues për thanën, frutin e kuq të Cornus mas, me këshilla për identifikim e ruajtje dhe një komposto të thjeshtë për frigorifer.
Hyrje
| Koha totale | 45 minuta |
|---|---|
| Përgatitja | 20 minuta |
| Gatimi | 25 minuta |
| Porcione | 8 persona |
| Niveli | e lehtë |
Thana është fruti i Cornus mas, një shkurre ose pemë e vogël që prodhon kokrra të kuqe, të zgjatura dhe me një bërthamë të vetme. Nuk është perime dhe nuk duhet ngatërruar me qershinë e zakonshme. Fruti i papjekur është i fortë e shumë i thartë; kur piqet plotësisht, bëhet i kuq i errët, zbutet dhe zhvillon aromë më të plotë.
Për gatim përdorni fruta të identifikuara nga shitës i besueshëm ose nga dikush që njeh bimën. Mos mblidhni fruta të egra vetëm duke u bazuar te një fotografi ose përshkrim në internet. Hiqni kokrrat me myk, lajini nën ujë të rrjedhshëm pak para përdorimit dhe mbani veglat e pastra.
Receta më poshtë është komposto e trashë për frigorifer: thana, ujë, sheqer dhe pak limon zihen derisa tuli të ndahet, pastaj kalohen në sitë për të hequr bërthamat. Nuk është formulë konservimi për raft. Për ruajtje më të gjatë, ndajeni në porcione dhe ngrijeni ose përdorni një proces të testuar posaçërisht për konservim.
Pyetje të shpejta
- Çfarë është thana?
- Është fruti i Cornus mas, një shkurre ose pemë e vogël. Fruti është i kuq, zakonisht i zgjatur, me shije të thartë dhe një bërthamë të fortë.
- A është thana perime?
- Jo. Thana është frut. Kategoria e adresës së vjetër ruhet që faqja të mos ndryshojë URL, por titulli dhe përmbajtja e klasifikojnë saktë.
Çfarë është Thana: Fruti i Kuq, Ruajtja dhe Kompostoja?
Thana, e njohur në botanikë si Cornus mas ose cornelian cherry, është frut i vogël i kuq me formë të zgjatur dhe bërthamë të fortë. Këtu shpjegohet si zgjidhet e ruhet dhe si përgatitet një komposto e kulluar. Rruga ekzistuese e faqes ruhet për vazhdimësi, por përmbajtja e korrigjon qartë klasifikimin e gabuar si perime.
Historia e Pjatës
Cornus mas rritet në Evropën Jugore dhe Juglindore dhe fruti është përdorur në pije, komposto, reçel e salca. Në trevat shqiptare thana njihet si frut sezonal me shije të thartë. Përgatitjet familjare ndryshojnë në sasinë e sheqerit dhe trashësinë, por identiteti botanik i frutit mbetet i njëjtë.
Përbërësit
Për 8 persona
- 1 kg thana të pjekura (të identifikuara, pa dëmtime)
- 250 ml ujë
- 180 g sheqer (rregullojeni pas provës së frutit)
- 1 lugë gjelle lëng limoni (opsional)
- 1 copë e vogël kanellë (opsionale)
- 1 majë kripë
Udhëzimet
- Kontrolloni frutin: Përdorni vetëm thana të identifikuara nga burim i besueshëm. Zgjidhni kokrra të kuqe të errëta që lëshojnë pak nën presion. Hidhni frutat me myk, erë të pazakontë ose dëmtime të thella.
- Lajini para gatimit: Lajini nën ujë të rrjedhshëm, pa sapun, dhe kullojini mirë. Kontrolloni çdo kokërr dhe teksturën e saj, hiqni bishtat e gjethet dhe mos u përpiqni të hiqni bërthamat në këtë fazë; sita e bën më shpejt pas zierjes.
- Filloni zierjen: Vendosni thanat, ujin, 120 g nga sheqeri, kripën dhe kanellën në tenxhere. Sillini në valë, pastaj ulni nxehtësinë dhe ziejini 15 minuta me kapak gjysmë të hapur.
- Zbutni tulin: Shtypini butë me lugë druri dhe vazhdoni zierjen 5-10 minuta, derisa tuli të ndahet nga bërthama. Shtoni pak ujë të nxehtë vetëm nëse fundi fillon të kapet.
- Kalojeni në sitë: Hiqni kanellën dhe kaloni masën në sitë të trashë, duke shtypur tulin. Bërthamat duhet të mbeten në sitë. Mos përdorni blender me bërthamat brenda.
- Rregulloni shijen: Kthejeni tulin në tenxhere, provoni dhe shtoni pjesën tjetër të sheqerit sipas aciditetit. Ziejeni 3-5 minuta derisa luga të lërë vijë të lehtë. Shtoni limonin në fund.
- Ftoheni dhe ruajeni: Kalojeni në enë të pastër e të cekët, lëreni të humbë avullin e fortë dhe futeni në frigorifer brenda 2 orësh. Përdoreni brenda pak ditësh ose ngrijeni në porcione.
Këshilla nga Kuzhina
- Fruti i pjekur plotësisht kërkon më pak sheqer dhe ndahet më lehtë nga bërthama.
- Mos përdorni blender para heqjes së bërthamave; copëzimi i tyre prish teksturën dhe mund të dëmtojë pajisjen.
- Shtoni sheqerin në dy faza, sepse aciditeti ndryshon shumë nga një tufë në tjetrën.
- Ruajini frutat e palara në frigorifer dhe lajini vetëm para përdorimit.
Si të Servirni
Ftoheni komposton dhe shërbejeni mbi kos, qull tërshëre, petulla ose një fetë keku të thjeshtë. Për pije, hollojeni një lugë me ujë të ftohtë sipas shijes. Aciditeti i thanës shkon mirë me ëmbëlsira të buta; mos e ngarkoni me shumë erëza që humbasin karakterin e frutit.
Variacione Rajonale
- Salcë më e hollë: shtoni 100-150 ml ujë pas sitjes dhe jepini vetëm një valë.
- Pa kanellë: përdorni vetëm lëng limoni që aroma e thanës të mbetet e pastër.
- Për ngrirje: ftoheni, ndajeni në forma të vogla dhe transferojeni në qese pasi të ngrijë.
Gabimet e Zakonshme që Duhet të Shmangni
Për të arritur Thana: Fruti i Kuq, Ruajtja dhe Kompostoja të përsosur, shmangni këto gabime të zakonshme:
Fruti quhet perime ose ngatërrohet me qershinë.
Zgjidhja: Thana është fruti i Cornus mas, zakonisht i zgjatur dhe me një bërthamë. Blijeni të identifikuar dhe mos u bazoni vetëm te ngjyra.
Kompostoja ka shumë copa bërthamash.
Zgjidhja: Masa është bluar para sitjes. Zbuteni me zierje dhe shtypeni në sitë, pa përdorur blender me frutin e plotë.
Kompostoja lihet në dollap.
Zgjidhja: Kjo formulë nuk është testuar për konservim në raft. Ruajeni në frigorifer ose ngrirje.
Pyetje të Shpeshta
Rreth Autorit
Drita Hoxha
Eksperte me mbi 30 vjet përvojë në kuzhinën tradicionale shqiptare. Drita Hoxha teston çdo recetë tri herë para publikimit dhe sjell traditat kulinare të jugut direkt nga Korça.
