Tartufi i Çokollatës Shtëpie – me Ganash, Kakao dhe Lajthi

Hyrje

Tartufi i çokollatës është nga ato ëmbëlsira të vogla që duken më të vështira se ç’janë. Brenda ka një ganash të dendur e të butë, që shkrihet ngadalë në gojë, kurse jashtë një shtresë e hollë kakaoje i jep shije paksa të hidhur dhe pamjen e kërpudhës nëntokësore prej së cilës mori emrin. Nuk ka brumë, nuk ka vezë dhe vetë tartufët nuk piqen: mjafton një çokollatë e mirë, pak krem qumështi dhe durimi që ganashi të ftohet në kohën e vet.

E gjithë receta mbështetet te raporti dy me një: dy pjesë çokollatë për një pjesë krem. Kremi ngrohet derisa të nxjerrë flluska të vogla në anë, hidhet mbi çokollatën e grirë imët dhe lihet disa minuta para se të përzihet. Gjalpi dhe një lugë mjaltë e bëjnë masën më të lëmuar. Pas dy deri në tri orësh në frigorifer, ganashi forcohet aq sa të formohet me duar. Pika më delikate është temperatura: kremi që vlon fort ose përzierja e nxituar mund ta ndajnë ganashin.

Tartufët mund të përgatiten një ditë më parë dhe mbahen pa problem në frigorifer, prandaj vijnë shumë mirë për festat e fundvitit, për ditëlindje ose kur pritni mysafirë për kafe. Në një kuti të vogël me kapsula letre, bëhen edhe një dhuratë e punuar me dorë që pritet gjithmonë mirë. Shërbehen me kafe, çaj të zi ose verë ëmbëlsire, dy a tre copë për person, sepse janë të pasur dhe ngopin shpejt. Fëmijët mund të ndihmojnë me rrotullimin e topave në kakao, pjesa më argëtuese e punës.

Përbërësit

Për 10 persona

Udhëzimet

1. Grini çokollatën: Pritini çokollatën e zezë me një thikë të madhe mbi një dërrasë të thatë, në copa shumë të vogla dhe sa më të njëtrajtshme. Hidhini në një tas qelqi ose inoksi që duron nxehtësinë dhe shtoni majën e kripës. Tasi dhe spatula duhet të jenë krejt të thata: disa pika ujë e bëjnë çokollatën kokrriza, ndërsa kremi, që hidhet i gjithi përnjëherë, lidhet me të pa problem.

   💡 Këshillë: Copat e vogla shkrihen njëtrajtësisht vetëm me nxehtësinë e kremit.

2. Ngrohni kremin: Hidhni kremin e qumështit dhe mjaltin në një tenxhere të vogël dhe ngrohini në zjarr të ulët deri mesatar për 3 deri në 4 minuta, duke i trazuar herë pas here. Hiqeni nga zjarri sapo të shfaqen flluska të vogla në anët e tenxheres, para se të vlojë fort. Derdheni menjëherë mbi çokollatën e grirë dhe mos e prekni për 2 deri në 3 minuta.
3. Përzieni ganashin: Me një spatulë silikoni, përzieni nga qendra e tasit me rrathë të vegjël, duke i zgjeruar gradualisht drejt anëve, derisa masa të bëhet e lëmuar dhe me shkëlqim. Shtoni gjalpin në kubikë dhe vaniljen dhe përzieni derisa të treten plotësisht. Nëse mbeten copa të pashkrira, mbajeni tasin 20 deri në 30 sekonda mbi një tenxhere me ujë që mezi zien, pa lënë avull të futet brenda.

   💡 Këshillë: Mos e rrihni me forcë: ajri dhe lëvizjet e shpejta e prishin emulsionin.

4. Ftoheni derisa të forcohet: Mbulojeni ganashin me film ushqimor, duke e shtypur lehtë mbi sipërfaqe që të mos zërë cipë. Lëreni 30 minuta në temperaturë dhome, pastaj futeni në frigorifer për 2 deri në 3 orë. Është gati kur luga lë një gropë të pastër dhe masa mban formën si plastelinë e ftohtë, pa u ngjitur shumë në gishta.
5. Thekni lajthitë: Ndërkohë ngrohni furrën në 170°C. Shtrini lajthitë në një tepsi dhe thekini 8 deri në 10 minuta, derisa lëkura të fillojë të çahet dhe brendia të marrë ngjyrë të artë. Mbështillini ende të ngrohta në një peshqir kuzhine dhe fërkojini për të hequr pjesën më të madhe të lëkurës. Lërini të ftohen plotësisht dhe grijini imët me thikë. Hidhni kakaon dhe lajthitë në dy pjata të veçanta.
6. Formoni topat: Shtroni letër furre mbi një tabaka. Me një lugë çaji ose me një lugë të vogël akulloreje merrni porcione rreth 15 g dhe vendosini në tabaka. Ftohni duart nën ujë të ftohtë, thajini mirë dhe rrotulloni çdo porcion shpejt mes pëllëmbëve derisa të marrë formë topi. Nëse masa zbutet dhe ngjitet, futeni tabakanë 10 minuta në frigorifer dhe vazhdoni.

   💡 Këshillë: Nga kjo sasi dalin rreth 30 tartufë.

7. Vishni tartufët: Rrotulloni gjysmën e topave në kakao dhe gjysmën tjetër në lajthitë e grira, duke i shtypur lehtë që veshja të ngjitet mirë. Merrini me një pirun dhe shkundni lehtë kakaon e tepërt. Vendosini tartufët në kapsula letre pastiçerie ose drejtpërdrejt në një kuti me kapak, në një shtresë të vetme, pa i grumbulluar njërin mbi tjetrin.
8. Lërini të pushojnë dhe shërbejini: Futini tartufët në frigorifer për të paktën 30 minuta që veshja të ngjitet dhe forma të stabilizohet. Nxirrini 15 deri në 20 minuta para shërbimit. Meqë përmbajnë krem qumështi dhe gjalpë, ruajini në kuti hermetike në frigorifer dhe konsumojini brenda 7 ditëve; në ditë të nxehta mos i lini jashtë frigoriferit më shumë se 2 orë.

Këshilla nga Kuzhina

• Zgjidhni çokollatë në tabletë me 55 deri në 70% kakao dhe me gjalpë kakaoje si yndyrë kryesore; mbulesat e lira me yndyrë bimore nuk japin ganash të lëmuar.
• Përdorni krem qumështi me të paktën 30% yndyrë. Kremi i gatimit me pak yndyrë ose qumështi e bëjnë ganashin shumë të butë dhe të vështirë për t’u formuar.
• Peshoni të paktën porcionet e para. Tartufët me madhësi të njëjtë duken më të rregullt në pjatë dhe forcohen njësoj në frigorifer.
• Mund të përdorni doreza të holla kuzhine gjatë rrotullimit; nxehtësia e duarve e shkrin ganashin shumë shpejt.
• Për ruajtje më të gjatë, ngrijini tartufët pa veshje në kuti hermetike deri në 2 muaj; shkrijini një natë në frigorifer dhe rrotullojini në kakao pak para shërbimit.

Si të Servirni

Tartufët shijohen më mirë kur nuk janë krejt të ftohtë. Nxirrini nga frigoriferi 15 deri në 20 minuta para shërbimit, që ganashi të zbutet dhe aroma e çokollatës të hapet. Vendosini në kapsula letre pastiçerie mbi një pjatë të sheshtë ose në një kuti të vogël, duke i alternuar: ata me kakao pranë atyre me lajthi.

Kafeja ekspres ose kafeja turke pa sheqer e balancojnë mirë ëmbëlsinë e tyre. Shkojnë po aq mirë me çaj të zi, me një gotë qumësht të ftohtë për fëmijët ose, për të rriturit, me një gotë të vogël konjak apo verë ëmbëlsire. Në një tryezë festive mund t’i shoqëroni me mandarina, rrush ose fruta të thata, që sjellin freski pas kafshatave të pasura. Kur i jepni si dhuratë, mbajini në frigorifer deri në momentin që i dërgoni.

Variacione Rajonale

• Tartufë me kokos: Rrotullojini topat në kokos të grirë në vend të lajthive; ngjyra e bardhë krijon kontrast të bukur me tartufët me kakao në të njëjtën pjatë.
• Tartufë me konjak ose rum: Shtoni 1 deri në 2 lugë gjelle konjak ose rum në ganash bashkë me gjalpin. Ky version është vetëm për të rriturit.
• Tartufë me portokall: Ngrohni kremin me lëkurën e grirë të një portokalli, lëreni 10 minuta të marrë aromën, kullojeni, ngroheni sërish deri në flluskat e para dhe vazhdoni si zakonisht.
• Tartufë me çokollatë qumështi: Përdorni 300 g çokollatë qumështi, ulni kremin në 100 ml dhe hiqni mjaltin, sepse kjo çokollatë është më e ëmbël, më e butë dhe forcohet më pak në ftohje.
• Tartufë të veshur me çokollatë: Zhytini topat e ftohur në 150 g çokollatë të zezë të shkrirë ngadalë dhe lërini të forcohen mbi letër furre. Marrin një kore të hollë; që kjo kore të ketë shkëlqim dhe të kërcasë, çokollata duhet të jetë e temperuar.

Çfarë është Tartufi i Çokollatës Shtëpie – me Ganash, Kakao dhe Lajthi?

Tartufi i çokollatës është një ëmbëlsirë e vogël, zakonisht sa një arrë, me bërthamë prej ganashi. Ganashi është një emulsion i çokollatës me krem qumështi: yndyra e çokollatës dhe lëngu i kremit lidhen në një masë të lëmuar, e cila në temperaturë dhome është kremoze, kurse në frigorifer forcohet aq sa mund të formohet me duar. Pikërisht ky ndryshim i qëndrueshmërisë e bën të mundur gjithë recetën.

Pas ftohjes, ganashi ndahet në porcione të vogla, rrotullohet shpejt mes pëllëmbëve dhe vishet me kakao pluhur, lajthi të grira, kokos ose çokollatë të shkrirë. Forma nuk duhet të jetë e përsosur; tartufët klasikë janë pak të parregullt, si kërpudha nga e cila marrin emrin. Kakaoja pa sheqer në sipërfaqe balancon ëmbëlsinë e brendshme, ndërsa lajthitë e thekura shtojnë kërcitje dhe aromë.

Kjo recetë ndryshon nga ëmbëlsirat me biskota të grira dhe kakao, që në shumë shtëpi quhen gjithashtu tartufë. Këtu nuk ka biskota dhe as qumësht të kondensuar: shija vjen pothuajse tërësisht nga çokollata, ndaj cilësia e saj ndihet në çdo kafshatë. Një tjetër dallim është koha: tartufët me ganash duan disa orë ftohje dhe punë të shpejtë me duar, ndërsa ato me biskota formohen pothuajse menjëherë. Në këmbim, tartufët me ganash kanë strukturë më të lëmuar, që shkrihet në gojë.

Historia e Pjatës

Tartufi i çokollatës lidhet zakonisht me Francën, ku njihet si truffe au chocolat dhe është bërë ëmbëlsirë e zakonshme e periudhës së Krishtlindjeve. Emri vjen nga ngjashmëria me tartufin, kërpudhën e çmuar që rritet nën tokë: një top i errët e i parregullt, që me kakaon përsipër duket sikur sapo është nxjerrë nga toka. Për mënyrën se si u shpik qarkullojnë disa rrëfime për pastiçerë francezë, por asnjë prej tyre nuk është i dokumentuar mirë, ndaj origjina e saktë mbetet e pasigurt.

Edhe fjala ganache është franceze, por as për prejardhjen e saj si term pastiçerie nuk ka siguri. Ajo që dihet është se me kalimin e kohës tartufët u përhapën në shumë vende dhe morën trajta të ndryshme: diku u bënë më të mëdhenj dhe u veshën me një kore çokollate të fortë, diku u derdhën në kallëpe, ndërsa versioni më i thjeshtë mbeti topi i ganashit i rrotulluar në kakao, siç bëhet në këtë recetë.

Në shqip, fjala tartuf përdoret si për kërpudhën ashtu edhe për ëmbëlsirën. Sot tartufët e çokollatës gjenden në shumë pastiçeri në Shqipëri dhe bëhen edhe në shtëpi, sidomos për festat e fundvitit. Versionet shtëpiake ndryshojnë: disa familje i bëjnë me biskota të grira dhe kakao, të tjera me ganash të vërtetë. Të dyja kanë vendin e tyre, por shija dhe struktura janë mjaft të ndryshme.