Çomlek me Mish Viçi dhe Qepujka

Hyrje

Çomleku me mish përgatitet me copa viçi dhe shumë qepujka, jo me mish të grirë. Mishi skuqet në tigan të gjerë që të krijojë kore, qepujkat marrin pak ngjyrë pa u shpërbërë dhe të dyja ziejnë ngadalë me verë, domate, dafinë dhe pak karafil. Salca përfundimtare duhet të jetë e trashë sa të veshë mishin, jo supë.

Shpatulla e viçit është zgjedhje e mirë sepse ka ind lidhës që zbutet gjatë zierjes së gjatë. Copat 4-5 cm mbajnë formën, ndërsa qepujkat e vogla mund të qërohen pa u prerë. Nëse përdorni qepë të zakonshme, pritini në katërsh dhe mos i trazoni shpesh që të mos treten plotësisht.

Pas skuqjes, tenxherja futet në furrë në 165°C për rreth dy orë. Kontrolloni pas 90 minutash dhe shtoni pak lëng vetëm nëse fundi po thahet. Çomleku është gati kur piruni hyn lehtë në mish dhe salca është reduktuar; temperatura e mishit do të jetë mbi minimumin e sigurt 63°C.

Çfarë është Çomlek me Mish Viçi dhe Qepujka?

Çomlek është gjellë e ngadaltë me mish në copa dhe sasi të madhe qepësh të vogla. Vera ose uthulla japin aciditet, ndërsa dafina dhe një sasi e vogël karafili japin aromën karakteristike. Nuk është turshi, kavanoz ose salcë me mish të grirë; është braise i trashë për pjatë kryesore.

Historia e Pjatës

Emri çomlek përdoret në Ballkan për gatime të ngadalta në enë të thellë, me variante që ndryshojnë sipas mishit dhe zonës. Kjo recetë përdor mish viçi dhe qepujka, një formë e njohur në tryezat shqiptare e kosovare. Fokusi këtu është metoda e verifikueshme, jo pretendimi për një version të vetëm origjinal.

Përbërësit

Për 6 persona

• 900 g shpatull viçi pa kockë (në copa 4-5 cm)
• 700 g qepujka (të qëruara, të plota)
• 4 thelpinj hudhra (të shtypur lehtë)
• 2 lugë gjelle salcë domateje e koncentruar
• 200 ml verë e kuqe ose e bardhë e thatë
• 350 ml lëng mishi (i nxehtë)
• 1 lugë gjelle uthull vere (sipas shijes në fund)
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• 2 copë gjethe dafine
• 2 kokrra karafil (jo më shumë)
• 1 lugë çaji piper i zi
• 1 1/2 lugë çaji kripë

Udhëzimet

1. Përgatitni mishin: Nxehni furrën në 165°C. Thajini copat e viçit, kriposini me 1 lugë çaji kripë dhe piper; lagështia në sipërfaqe pengon skuqjen.
2. Skuqni në ture: Ngrohni 2 lugë vaj në tenxhere të rëndë. Skuqeni mishin në 2-3 ture nga 3-4 minuta për tur, pa e mbingarkuar enën, dhe kalojeni në pjatë.
3. Ngjyrosni qepujkat: Shtoni vajin e mbetur dhe qepujkat. Gatuajini 6-8 minuta mbi zjarr mesatar, duke tundur tenxheren, derisa të marrin njolla të arta pa u çarë.
4. Ndërtoni salcën: Shtoni hudhrën dhe salcën e domates për 1 minutë. Hidhni verën, kruani fundin e tenxheres dhe ziejeni 3 minuta që alkooli të avullojë.
5. Montoni çomlekun: Ktheni mishin në tenxhere, shtoni lëngun e nxehtë, dafinën dhe karafilin. Lëngu duhet të arrijë rreth dy të tretat e mishit, jo ta mbulojë plotësisht.
6. Zieni ngadalë: Mbulojeni dhe futeni në furrë për 90 minuta në 165°C. Kontrolloni lëngun, ktheni copat me kujdes dhe vazhdoni 30-40 minuta pa kapak.
7. Kontrolloni dhe pushoni: Mishi duhet të ndahet lehtë me pirun dhe të jetë mbi 63°C; për teksturë të butë zakonisht arrin temperaturë më të lartë. Shtoni uthullën, rregulloni kripën dhe pushoni 10 minuta.

Këshilla nga Kuzhina

• Përdorni shpatull ose qafë viçi; filetoja e dobët thahet gjatë zierjes së gjatë.
• Skuqeni mishin në ture që tenxherja të mbetet e nxehtë dhe të krijohet fond në fund.
• Mos i prisni qepujkat; mbajtja e tyre të plota i jep çomlekut strukturën karakteristike.
• Përdorni vetëm 1-2 kokrra karafil, sepse aroma e tepërt mbulon mishin dhe qepën.

Si të Servirni

Lëreni çomlekun 10 minuta pas furrës dhe hiqni dafinën. Shërbejeni me bukë fshati, pure patatesh ose pilaf të thjeshtë, plus sallatë me aciditet. Të nesërmen salca trashet më shumë; ringroheni ngadalë me 2-3 lugë ujë ose lëng mishi.

Variacione Rajonale

• Me mish qengji: përdorni shpatull qengji dhe filloni kontrollin pas 75 minutash.
• Pa verë: zëvendësojeni me 150 ml lëng mishi dhe 2 lugë gjelle uthull vere, të ndara mes fillimit dhe fundit.